சர்க்கம்
இக்ஷ்வாகு வம்சப் புகழுரை
ஜனகர் குசத்வஜனை வரவழைத்தல், சுதாமா தசரதனை அழைத்தல், வசிஷ்டர் சூரிய வம்சத்தின் வரிசையைக் கூறுதல், ராமலக்ஷ்மணர்களுக்காகப் பெண் கேட்டல்
முந்தைய சர்க்கத்தில் தசரதன் மிதிலைக்கு வந்து ஜனகரால் உபசரிக்கப்பட்டான்; இருவரும் சேர்ந்து மறுநாள் காலையில் திருமணம் என்று முடிவு செய்தனர். இந்தச் சர்க்கத்தில் திருமணத்திற்கு முன் செய்ய வேண்டிய ஏற்பாடுகள் வருணிக்கப்படுகின்றன. பின்னர் காலையில் மகரிஷிகளோடு யாகச் சடங்குகளைச் செய்து முடித்த, சொல்லறிந்த ஜனகர் தம் புரோகிதர் சதானந்தரிடம் கூறினார்: ‘என் தம்பி குசத்வஜன் பெரும் தேஜஸும் வீரமும் கொண்டவன், மிகுந்த தர்மசீலன். இக்ஷுமதி நதியின் நீரைப் பருகுவது போல் அதன் கரையில் அமைந்த, தடுப்புப் பலகை அரண்களால் எல்லை சூழப்பட்ட சாங்காச்யை என்னும் மங்கலமான நகரில் அவன் வசிக்கிறான்; அந்த நகரம் புஷ்பக விமானம் போலப் புண்ணியப் பொலிவுடன் தோன்றுகிறது. அவனைக் காண விரும்புகிறேன்; என் யாகத்தைக் காப்பவன் அவனே என்பது என் கருத்து. பெரும் தேஜஸ் கொண்ட அவனும் என்னுடன் இந்த மகிழ்ச்சியைத் துய்க்கட்டும்.’ இங்கே கவனிக்க வேண்டியது: பெரிய மங்கலக் காரியத்தில் முதலில் உறவினரை ஒன்றுகூட்ட வேண்டும்; தனியொருவரின் மகிழ்ச்சி முழுமை பெறுவதில்லை. மேலும் ‘யஜ்ஞகோப்தா’ (யாகத்தைக் காப்பவன்) என்ற சொல்லால், குசத்வஜன் தம்பி மட்டுமல்ல, ஜனகரின் யாகத்தின் காவலனும் ஆவான் என்பது தெரிகிறது; ஆகவே அவன் இல்லாதது மன்னருக்குக் குறையே. ‘க்ருதகர்மா’ (சடங்கை முடித்தவர்) என்ற சொல், மன்னர் முதலில் யாகக் கடமையை நிறைவு செய்து அதன் பின்னரே உலகியல் காரியங்களில் ஈடுபடுகிறார் என்பதைக் குறிக்கிறது.
இவ்வாறு அவர் சொல்லி முடித்ததும், சதானந்தரின் முன்னிலையில் பதற்றமில்லாத சில ஆட்கள் வந்தனர்; ஜனகர் அவர்களுக்கு ஆணையிட்டார். இந்திரனின் ஆணைப்படி தூதர்கள் விஷ்ணுவை அழைத்து வரச் செல்வது போல, மன்னனின் கட்டளைப்படி அவர்கள் விரைவான குதிரைகளில் மனிதருள் புலியான குசத்வஜனை அழைத்து வரச் சென்றனர். சாங்காச்யையை அடைந்த அவர்கள் குசத்வஜனைக் கண்டு, நடந்ததையெல்லாம் உள்ளபடியும் ஜனகரின் எண்ணத்தையும் தெரிவித்தனர். மிக விரைந்து வந்த அந்தச் சிறந்த தூதர்களிடமிருந்து அச்செய்தியைக் கேட்ட குசத்வஜன் மன்னரின் ஆணைப்படி மிதிலைக்கு வந்தான். ‘அவ்யக்ரா:’ (பதற்றமில்லாதவர்கள்) என்ற சொல் தூதர்களின் நிதானத்தைக் குறிக்கிறது; செய்தி கொண்டு செல்பவனின் முதல் பண்பு கலக்கமின்மையே; ஏனெனில் கலங்கிய தூதன் செய்தியைத் திரித்துவிடுவான். விஷ்ணுவை உவமையாக்கியதன் மூலம் கவி குசத்வஜனின் பெருமையைக் குறிப்பிடுகிறார். மேலும் ‘நடந்தபடி’, ‘எண்ணம்’ என இரண்டும் சொல்லப்பட்டுள்ளன: தூதர்கள் நிகழ்ச்சியை மட்டுமின்றி அனுப்பியவரின் உள்ளக்கருத்தையும் தெரிவிக்கின்றனர்; தூதுப்பணியின் திறமை இதுவே. குசத்வஜன் விரைந்து வந்தது சகோதர பாசத்திற்குச் சான்று. ‘விரைவான குதிரைகளில்’ என்ற சொல் காரியத்தின் அவசரத்தைக் குறிக்கிறது; திருமண முகூர்த்தம் காத்திருப்பைப் பொறுப்பதில்லை அல்லவா.
அந்தக் குசத்வஜன் தர்மத்தில் பற்றுடைய மகாத்மாவான ஜனகரைக் கண்டான்; மிகுந்த தர்மசீலரான சதானந்தரையும் ஜனகரையும் வணங்கி, மன்னருக்குத் தகுந்த, மிகச் சிறந்த, தெய்விகமான ஆசனத்தில் அமர்ந்தான். அமர்ந்திருந்த அளவற்ற ஒளி கொண்ட அந்தச் சகோதரர் இருவரும் அமைச்சர்களில் சிறந்த சுதாமாவை அனுப்பினர்: ‘அமைச்சர் தலைவரே, விரைந்து செல்லும்; அளவற்ற ஒளி கொண்ட, இக்ஷ்வாகு வம்சத்தில் பிறந்த, எவராலும் வெல்ல முடியாத மன்னரை அவருடைய புதல்வர்களுடனும் அமைச்சர்களுடனும் இங்கே அழைத்து வாரும்.’ ஆணை பெற்ற சுதாமா தங்கும் கூடாரத்திற்குச் சென்று ரகு குலத்தைப் பெருக்கும் தசரதனைக் கண்டார். இங்கே இரு சகோதரர்களின் ஒருமித்த கருத்து சிந்திக்கத்தக்கது: ‘ப்ரேஷயாமாஸது:’ (இருவரும் அனுப்பினர்) என்ற இருமை வினையால், அழைப்பு ஜனகர் ஒருவருடையது மட்டுமல்ல, சகோதரர் இருவரும் இசைந்தது என்று கவி குறிப்பிடுகிறார்; பெருங்காரியம் ஒருவரின் விருப்பத்தால் அல்ல, ஒருமித்த இசைவாலேயே நிறைவேறும். தசரதனைப் பற்றிய ‘துர்தர்ஷம்’ (வெல்ல முடியாதவர்) என்ற அடைமொழியும் மரியாதை நிறைந்தது: அழைப்பு சமமானவர் சமமானவருக்கு விடுப்பது, ஆணை அல்ல. சுதாமாவின் பெயரும் நினைவில் கொள்ளத்தக்கது: இவரே பின்வரும் கதைகளில் ஜனகரின் பிரதிநிதியாகிறார்; சிறந்த தூதன் மன்னனின் இரண்டாம் முகம் அல்லவா.
தலைதாழ்த்தி அவனை வணங்கிய சுதாமா இவ்வாறு கூறினார்: ‘அயோத்தி அதிபதியே, வீரரே, மிதிலை அதிபதியான வைதேகர் உபாத்தியாயர்களுடனும் புரோகிதர்களுடனும் கூடிய தங்களைக் காண விழைகிறார்.’ அமைச்சர்களில் சிறந்தவரின் சொல்லைக் கேட்ட மன்னர் தசரதன் ரிஷிகணங்களோடும் உறவினரோடும் ஜனகர் இருந்த இடத்திற்குச் சென்றான். அமைச்சர்களோடும் உபாத்தியாயர்களோடும் உறவினரோடும் கூடிய, சொல்லறிந்தோரில் சிறந்த அவன் வைதேகரிடம் இவ்வாறு கூறினான்: ‘மகாராஜரே, இக்ஷ்வாகு குலத்தின் தெய்வம் இந்த வசிஷ்டரே என்பது தங்களுக்குத் தெரிந்ததே.’ மன்னனின் பணிவு இங்கே வெளிப்படுகிறது: தற்புகழ்ச்சியைக் கைவிட்டு அவன் குருவையே முன்னிறுத்துகிறான்; குலப்புகழும் குருவின் வாயால் சொல்லப்படும்போதே அழகு பெறுகிறது. மேலும், திருமண உறவில் வம்ச அறிமுகம் இன்றியமையாதது என்பது சாஸ்திர மரபு; அதை மணமகன் வீட்டாரே சொன்னால் தற்புகழ்ச்சியாகிவிடும்; ஆகவே ஆசாரியரே பேசுபவராக அமர்த்தப்படுகிறார். ‘ஸோபாத்யாயபுரோஹிதம்’ (உபாத்தியாயர்களுடனும் புரோகிதர்களுடனும் கூடிய) என்ற சொல்லால், ஜனகர் தசரதனைத் தனியாக அல்ல, குருஜனம் அனைவருடனும் காண விரும்பினார் என்பது தெரிகிறது. மேலும் தசரதன் தூதர் வழியாகப் பதில் அனுப்பவில்லை; தானே பரிவாரம் அனைத்துடனும் செல்கிறான்; சமமான இரு மன்னர்களிடையிலான நட்பின் அடையாளம் இதுவே.
‘எல்லாக் காரியங்களிலும் பகவான் வசிஷ்ட ரிஷியே பேசுபவர். விசுவாமித்திரராலும் மகரிஷிகள் அனைவராலும் அனுமதிக்கப்பட்ட இந்தத் தர்மாத்மாவான வசிஷ்டர் என் குலத்தை வரிசைப்படி எடுத்துரைப்பார்.’ இவ்வாறு சொல்லித் தசரதன் அமைதியானதும், சொல்லறிந்த பகவான் வசிஷ்ட ரிஷி புரோகிதருடன் கூடிய வைதேகரிடம் கூறினார்: ‘அவ்யக்தத்திலிருந்து (வெளிப்படாத மூலத்திலிருந்து) தோன்றிய பிரம்மா என்றும் உள்ளவர், நித்தியர், அழிவற்றவர். அவரிடமிருந்து மரீசி பிறந்தார்; மரீசியின் மகன் காசியபர்; காசியபரிடமிருந்து விவஸ்வான் பிறந்தார்; விவஸ்வானின் மகன் வைவஸ்வத மனு என்று போற்றப்படுகிறார். மனு முன்பு பிரஜாபதியாக இருந்தார்; மனுவின் மகன் இக்ஷ்வாகு; அவரையே அயோத்தியின் முதல் மன்னர் என்று அறிவீராக.’ இவ்வாறு வம்சம் படைப்பின் தொடக்கத்திலிருந்தே தொடங்குகிறது. சிறப்பாகக் கவனிக்க வேண்டியது: வசிஷ்டர் எந்த வீரனின் பராக்கிரமத்திலிருந்தும் தொடங்கவில்லை; வெளிப்படாத மூலத்திலிருந்து தோன்றிய பிரம்மாவிலிருந்து தொடங்குகிறார். இதனால் இக்ஷ்வாகு குலத்தின் வேர் பலம் அல்ல, படைப்பின் தர்மமே என்று குறிப்பிடப்படுகிறது. விசுவாமித்திரரின் அனுமதியைப் பெறுவதும் நுட்பமானது: முன்பு போட்டியாளர்களாக இருந்த இருவர் இன்று மங்கலக் காரியத்தில் ஒருமனப்பட்டுள்ளனர்; தவத்தின் பயன் நிறைவேறியது இதுவே. ‘யதாக்ரமம்’ (வரிசைப்படி) என்ற சொல்லும் பொருள் நிறைந்தது: வம்ச வருணனை விருப்பம்போல் பெயர்களை அடுக்குவதல்ல; தந்தை மகன் என்ற மரபுவழியில் வரிசைப்படுத்தப்பட்ட வரலாறு; அதில் ஒரு படியையும் தாண்டக்கூடாது. இதனால் கேட்பவருக்கு நம்பிக்கை பிறக்கிறது. மனு பிரஜாபதியாக இருந்தார் என்பதால் ராஜதர்மத்தின் வேரும் சொல்லப்படுகிறது.
‘இக்ஷ்வாகுவின் மகன் திருமிகு குக்ஷி என்று புகழ் பெற்றவன்; குக்ஷியின் மகனாகத் திருமிகு விகுக்ஷி பிறந்தான். விகுக்ஷியின் மகன் பெரும் தேஜஸும் பிரதாபமும் கொண்ட பாணன்; பாணனின் மகன் பெரும் தேஜஸும் பிரதாபமும் கொண்ட அனரண்யன். அனரண்யனிடமிருந்து ப்ருது பிறந்தான்; ப்ருதுவின் மகன் திரிசங்கு; திரிசங்குவின் மகன் பெரும்புகழ் கொண்ட துந்துமாரன். துந்துமாரனிடமிருந்து பெரும் தேஜஸ் கொண்ட மகாரதனான யுவனாச்வன் பிறந்தான்; யுவனாச்வனின் மகன் பூமிக்கு அதிபதியான மாந்தாதா. மாந்தாதாவிடமிருந்து திருமிகு சுசந்தி பிறந்தான்; சுசந்திக்கு இரு புதல்வர்கள்: துருவசந்தி, பிரசேனஜித். துருவசந்தியின் மகன் புகழ்மிக்க பரதன்; பரதனிடமிருந்து பெரும் தேஜஸ் கொண்ட அசிதன் பிறந்தான்.’ இங்கே பெயர்ப்பட்டியலே கதையாகிறது; ஒவ்வொரு பெயரும் தர்மத்தைக் காக்கும் இடையறாத மரபைக் குறிக்கிறது. திரிசங்குவின் பெயர் கேட்போரின் நினைவை மீண்டும் தூண்டுகிறது: உடலோடு சொர்க்கம் செல்ல விரும்பி வசிஷ்டரின் புதல்வர்களால் சபிக்கப்பட்டு, விசுவாமித்திரரால் வானில் நிறுத்தப்பட்டவன் அவனே என்று ஐம்பத்தேழாம் சர்க்கம் முதலியவற்றில் சொல்லப்பட்டது. மாந்தாதா சக்கரவர்த்தியாகப் புகழ் பெற்றவன். இவ்வாறு வறண்டதுபோலத் தோன்றும் வம்சாவளி புராணக் கதைகளுக்குக் குறிப்பாகிறது; ஒவ்வொரு பெயரிலும் ஏதோ ஒரு வரலாறு மறைந்து நிற்கிறது. மேலும், ‘இக்ஷ்வாகுவின் மகன் குக்ஷி’ என்பது வழக்கிலுள்ள பாடம் (வல்கேட்); ஆய்வுச் திறனாய்வுப் பதிப்பில் குக்ஷி குறிப்பிடப்படவில்லை; இக்ஷ்வாகுவிடமிருந்து நேரடியாக விகுக்ஷி பிறந்தான் என்றே படிக்கப்படுகிறது. இவ்வாறு வம்சாவளியில் பதிப்பு வேறுபாடும் காணப்படுகிறது; அது இயல்பானதே, ஏனெனில் நீண்ட பெயர்த்தொடர்களில் எழுதுவோரின் நினைவில் வேறுபாடு எளிதில் நேரும். ஆயினும் முதன்மையான வரிசை இரண்டிலும் ஒன்றே. யுவனாச்வன், மாந்தாதா ஆகியோரின் கதையும் புராணங்களில் புகழ் பெற்றது; துந்து என்ற அசுரனைக் கொன்றதால் துந்துமாரன் என்ற பெயர் கிடைத்தது என்று நினைவுகூரப்படுகிறது.
‘அந்த அசிதனுக்கு ஹைஹயர்கள், தாலஜங்கர்கள், வீரர்களான சசபிந்துக்கள் ஆகிய இந்தப் பகை மன்னர்கள் தோன்றினர். அவர்களை எதிர்த்துப் போரிட்ட அந்த மன்னன் போரில் வெளியேற்றப்பட்டு நாட்டை இழந்தான்; அப்போது தன் இரு மனைவியருடன் இமயமலையை அடைந்து அங்கே வசித்தான். குறைந்த படைபலம் கொண்ட அசிதன் அங்கேயே காலதர்மத்தை அடைந்தான் (இறந்தான்); அப்போது அவனுடைய இரு மனைவியரும் கருவுற்றிருந்தனர் என்று செவிவழிச் செய்தி. அவர்களில் ஒருத்தி தன் சக்களத்தியின் கருவை அழிப்பதற்காக நஞ்சு கலந்த உணவை அவளுக்குக் கொடுத்தாள்.’ அப்போது அந்த அழகிய சிறந்த மலையில் பிருகு குலத்தவரான சியவனர் என்ற முனிவர் மகிழ்ந்து வசித்து வந்தார். இங்கே கதை வம்சாவளியிலிருந்து கதைப்பகுதிக்கு மாறுகிறது; கவி வெறுமனே பெயர்களை எண்ணுவதில்லை; இடையிடையே இரக்கம் ததும்பும் வரலாற்றையும் இணைக்கிறார். மன்னனின் வீழ்ச்சி, வனவாசம், சக்களத்திப் பகை, நஞ்சு கொடுத்தல் ஆகிய இவை அனைத்தும் பின்னர் சகரன் என்ற பெயரின் சொல்லிலக்கணத்திற்குப் பயன்படுகின்றன. இந்தக் கதை ஆய்வுச் திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை; இது கீதா பிரஸ் வல்கேட் பாடத்தின் தனிச்சிறப்பு. ‘இதி ச்ருதி:’ (என்று செவிவழிச் செய்தி) என்ற சொல்லால், இந்தப் பகுதி மரபுவழியாக வந்தது, நேரில் கண்டதல்ல என்று கவியே குறிப்பிடுகிறார்; இவ்வாறு கவியின் உண்மைப்பற்று வெளிப்படுகிறது.
பிருகு குலத்தில் தோன்றிய ச்யவனர் என்ற அந்த முனிவர் இமயமலையில் வசித்து வந்தார். அங்கே பெரும்பேறுடைய, தாமரையிதழ் போன்ற கண்களுடைய ஒரு ராஜகுமாரி சிறந்த மகனை விரும்பித் தேவருக்கு நிகரான ஒளி கொண்ட அந்தப் பார்கவரை வணங்கினாள்; அந்தக் காளிந்தி அந்த ரிஷியை அணுகி வணக்கம் செலுத்தினாள். மகனை விரும்பிய அவளுக்கு அந்த அந்தணர் மகப்பேறு குறித்து இவ்வாறு அருளினார்: ‘பெரும்பேறுடையவளே, உன் கருப்பையில் மிகுந்த வலிமையும் பெரும் வீரமும் பெரும் தேஜஸும் கொண்ட திருமிகு நன்மகன் விரைவில் நஞ்சோடு கூடவே பிறப்பான்; தாமரைக் கண்ணாளே, வருந்தாதே.’ ச்யவனரை வணங்கிய அந்தப் பதிவிரதையான தேவி, கணவனை இழந்திருந்தும், உரிய காலத்தில் மகனைப் பெற்றாள். கருவை அழிக்கும் நோக்கத்தோடு சக்களத்தி அவளுக்குக் கொடுத்த நஞ்சோடு (கரம்) கூடவே பிறந்ததால் அந்தக் குழந்தை ‘சகரன்’ ஆனான். இங்கே பெயரின் சொல்லிலக்கணம் தெளிவாக உள்ளது: ‘கரத்தோடு (நஞ்சோடு) கூடியிருப்பவன் சகரன்’. கவனிக்கத்தக்கது: அழிப்பதற்காகக் கொடுக்கப்பட்ட நஞ்சே அவனுடைய பெயருக்கும் புகழுக்கும் காரணமாயிற்று; விதியின் போக்கு இத்தகையது. இந்தச் சகரனே பின்னர் அறுபதாயிரம் புதல்வர்களைப் பெற்று சாகரத்தைத் தோண்டச் செய்தவன்; அவனுடைய வம்சத்தில்தான் பகீரதன் கங்கையை இறக்கிக் கொண்டு வந்தான். இங்கே ரிஷியின் சொல் வெறும் வருங்காலம் உரைத்தல் மட்டுமல்ல, ஆறுதலும் ஆகும்: ‘வருந்தாதே’ என்ற சொல்லால் துயரில் ஆழ்ந்த கைம்பெண்ணின் உள்ளம் தேற்றப்படுகிறது. நம்பிக்கை இழந்தவர்களுக்கு மீண்டும் நம்பிக்கையை நிலைநாட்டுவதே தவசிகளின் பணி. காளிந்தியின் பதிவிரதைத் தன்மையும் மீண்டும் மீண்டும் சொல்லப்படுகிறது; அதனால் அவள் மகனின் தூய்மை நிலைநாட்டப்படுகிறது.
‘சகரனின் மகன் அசமஞ்சன்; அசமஞ்சனிடமிருந்து அம்சுமான்; அம்சுமானின் மகன் திலீபன்; திலீபனின் மகன் பகீரதன். பகீரதனிடமிருந்து ககுத்ஸ்தன்; ககுத்ஸ்தனிடமிருந்து ரகு; ரகுவின் தேஜஸ் மிக்க மகன் ப்ரவ்ருத்தன்; அவன் மனிதரை உண்ணும் கல்மாஷபாதன் என்றும் புகழ் பெற்றவன். அவனிடமிருந்து சங்கணன் பிறந்தான்; சங்கணனின் மகன் சுதர்சனன்; சுதர்சனனிடமிருந்து அக்னிவர்ணன்; அக்னிவர்ணனின் மகன் சீக்ரகன்; சீக்ரகனின் மகன் மரு. மருவின் மகன் ப்ரசுச்ருகன்; ப்ரசுச்ருகனிடமிருந்து அம்பரீஷன்; அம்பரீஷனின் மகன் பூமிக்கு அதிபதியான நகுஷன்; நகுஷனின் மகன் யயாதி; யயாதியின் மகன் நாபாகன்; நாபாகனின் மகன் அஜன்; அஜனிடமிருந்து தசரதன் பிறந்தான்; இந்தத் தசரதனிடமிருந்து இந்தச் சகோதரர்களான ராமலக்ஷ்மணர்கள் பிறந்தனர்.’ இவ்வாறு பிரம்மாவிலிருந்து ராமன் வரை சூரிய வம்சம் முழுமையாகப் போற்றப்பட்டது. இங்கே கேட்போர் நினைவுகூர்கின்றனர்: அசமஞ்சனின் கொடுமை, அம்சுமானின் பணிவு, பகீரதனின் தவம் ஆகியவை முப்பத்தெட்டாம் சர்க்கம் முதலியவற்றில் விரிவாக வருணிக்கப்பட்டன. ககுத்ஸ்தனிடமிருந்தே ராமனுக்குக் ‘காகுத்ஸ்தன்’ என்ற பெயரும், ரகுவிடமிருந்து ‘ராகவன்’ என்ற பெயரும் வந்தன; இவ்வாறு வம்சாவளி பெயர்களின் மூலத்தைக் காட்டுகிறது. கல்மாஷபாதன் ராக்ஷசனானதும் புராணங்களில் புகழ் பெற்றது. இந்த வம்ச வரிசை பெருமையைக் காட்டுவதற்காக மட்டும் சொல்லப்படவில்லை; கன்னிகாதானத்திற்கான தகுதியை நிறுவுவதற்காகவும் சொல்லப்படுகிறது; ஏனெனில் சாஸ்திரத்தில் மணமகனைச் சோதிப்பதற்கான முதல் அளவுகோல் குலத்தூய்மையே. ஆகவே வசிஷ்டரின் இந்த நீண்ட உரை அடுத்து வரும் பெண் கேட்கும் சொல்லாலேயே பயன் பெறுகிறது. இங்கே ‘இந்தத் தசரதனிடமிருந்து பிறந்த சகோதரர்கள் ராமலக்ஷ்மணர்கள்’ என்ற கடைசி வாக்கியமே வம்ச வருணனை முழுவதின் இலக்கு: இந்த மரபு முழுவதும் இந்த இரு சிறுவர்களிடம் வந்து நிறைகிறது. வசிஷ்டர் பேசும் அதே அவையில் இவ்விருவரும் இருக்கின்றனர் என்பதையும் கேட்போர் நினைவுகூர்கின்றனர்.
‘தொடக்கத்திலிருந்தே தூய வம்சம் கொண்டவர்களும், மிகுந்த தர்மசீலர்களும், வீரர்களும், சத்தியம் பேசுபவர்களுமான இக்ஷ்வாகு குல மன்னர்களின் குலத்தில் பிறந்த ராமலக்ஷ்மணர்களுக்காக, மன்னா, உம் மகள்கள் இருவரையும் மணம் கேட்கிறேன். மனிதருள் சிறந்தவரே, தகுதியான அவர்களுக்குத் தகுதியான இந்தக் கன்னியர் இருவரையும் நீர் அளிக்க வேண்டும்.’ இவ்வாறு பெண் கேட்கும் சொல்லோடு இந்தச் சர்க்கம் நிறைவுறுகிறது. ‘ஸத்ருசாப்யாம் ஸத்ருசே’ (தகுதியானவர்களுக்குத் தகுதியானவர்கள்) என்ற இணைச்சொல்லால் திருமணத்தின் அடிப்படைத் தத்துவம் குறிப்பிடப்படுகிறது: குலம், ஒழுக்கம், வயது ஆகியவற்றில் சமநிலையே உறவின் அடிப்படை. அடுத்த சர்க்கத்தில் ஜனகர் நிமியிலிருந்து மிதி வரையிலான தம் குலத்தைப் போற்றி, கன்னிகாதானத்திற்கு உறுதி அளிப்பார். வசிஷ்டரின் சொல் இங்கே சுருக்கமாகவே உள்ளது; ஏனெனில் நீண்ட வம்ச அறிமுகமே அதற்கு முன்னுரையாக இருந்தது.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्ततितमः सर्गः॥ ७०॥