॥वाल्मीकिरामायणम् യുദ്ധകാണ്ഡം · 27-ാം സർഗ്ഗം

യുദ്ധകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

സാരണൻ വീണ്ടും വാനരയൂഥപന്മാരെ വർണിക്കുന്നു

ഹരൻ, ധൂമ്രൻ, ജാംബവാൻ, ദംഭൻ, സന്നാദനൻ, ക്രഥനൻ, പ്രമാഥി, ഗവാക്ഷൻ, കേസരി, ശതബലി, മറ്റു യൂഥപന്മാർ

സാരണൻ പറഞ്ഞു: ‘രാജാവേ, രാഘവനുവേണ്ടി പരാക്രമം കാണിക്കുന്ന, ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ നോക്കാത്ത ആ യൂഥപന്മാരെ അങ്ങ് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ ഞാൻ വിവരിക്കാം. നീണ്ട വാലിൽ ആശ്രയിച്ചുനിൽക്കുന്ന, മിനുസമുള്ളതും അനേകം കൈയളവു നീളമുള്ളതും ചെമ്പിച്ചതും മഞ്ഞയും വെളുപ്പും നിറമുള്ളതും ചിതറിക്കിടക്കുന്നതുമായ, ഘോരകർമിയായ ഇവന്റെ രോമങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുമ്പോൾ സൂര്യരശ്മികൾപോലെ പ്രകാശിക്കുകയും ഭൂമിയിൽ ഇഴയുകയും ചെയ്യുന്നു — ഇവൻ ഹരൻ എന്ന വാനരനാണ്. ഇവന്റെ പിന്നാലെ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വാനരന്മാർ മരങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച്, പെട്ടെന്ന് ലങ്കയിൽ കയറാൻ ഉത്സുകരായി അനുഗമിക്കുന്നു.’ ‘യേ ന രക്ഷന്തി ജീവിതം’ (ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ നോക്കാത്തവർ) എന്ന ആരംഭവാക്യം സർഗത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാവവും നിർദേശിക്കുന്നു — ഈ യൂഥപന്മാർ ആത്മബലിക്കു സന്നദ്ധരാണ്. ഹരന്റെ വാലിലെ രോമങ്ങൾ ഉയർത്തുമ്പോൾ സൂര്യരശ്മികൾപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു, നിലത്ത് ഇഴയുകയും ചെയ്യുന്നു — ഈ ചിത്രാത്മകമായ വർണനാരീതി സാരണന്റെ പ്രത്യക്ഷദർശനത്തെ സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു. അനുചരന്മാരുടെ ‘ലങ്കയിൽ കയറാൻ ഉത്സുകർ’ എന്ന വിശേഷണം അവരുടെ ലക്ഷ്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു — പ്രാകാരം കയറി നഗരത്തിൽ പ്രവേശിക്കുക. ഈ സർഗം മുൻസർഗത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ് — സാരണൻ ഇപ്പോഴും പ്രാസാദത്തിൽ രാവണന്റെ അരികിൽനിന്ന് വാനരന്മാരെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. മുൻസർഗത്തിൽ വാനരസേനാപതിമാർ, ഈ സർഗത്തിൽ ഋക്ഷന്മാരും ദിവ്യജന്മാക്കളായ വാനരന്മാരും വിശേഷിച്ചു വർണിക്കപ്പെടുന്നു. ‘പ്രേക്ഷമാണസ്യ തേ’ (അങ്ങ് നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ) എന്ന വാക്കിലൂടെ സാരണൻ രാവണനെ പ്രത്യക്ഷദർശനത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തുന്നു — കേൾക്കുക മാത്രമല്ല, സ്വയം കാണട്ടെ. ഹരന്റെ അനുചരന്മാർ കൈയിൽ മരങ്ങളേന്തിയവരാണ് — വാനരന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ മരങ്ങളും പാറകളുമാണ്, ഇരുമ്പായുധങ്ങളല്ല.

‘വാനരരാജന്റെ കിങ്കരന്മാരായ യൂഥപന്മാർ എത്തിയിരിക്കുന്നു. വലിയ കാർമേഘങ്ങളെപ്പോലെ നിൽക്കുന്നതായി അങ്ങ് കാണുന്ന ഇവർ — കറുത്ത അഞ്ജനംപോലുള്ളവരും യുദ്ധത്തിൽ സത്യപരാക്രമികളും എണ്ണാനാവാത്തവരും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാനാവാത്തവരും, സമുദ്രത്തിന്റെ അക്കരെയെന്നപോലെ അറ്റം കാണാത്തവരും, പർവതങ്ങളിലും ദേശങ്ങളിലും നദികളിലും വസിക്കുന്നവരും — രാജാവേ, അതിദാരുണരായ ഈ ഋക്ഷന്മാർ അങ്ങയുടെ നേർക്കു വരുന്നു. ഇവരുടെ നടുവിൽ, ചുറ്റും മേഘങ്ങളാൽ വലയം ചെയ്യപ്പെട്ട പർജന്യനെപ്പോലെ നിൽക്കുന്ന, ഭയങ്കരമായ കണ്ണുകളും ഭയങ്കരമായ രൂപവുമുള്ളവൻ — പർവതശ്രേഷ്ഠമായ ഋക്ഷവാനിൽ വസിക്കുന്നവൻ, നർമദയിലെ ജലം കുടിക്കുന്നവൻ — എല്ലാ ഋക്ഷന്മാരുടെയും അധിപതിയായ ധൂമ്രൻ എന്ന യൂഥപനാണിവൻ. ഇവന്റെ അനുജനായ പർവതതുല്യനായ ഇവനെ നോക്കൂ — രൂപത്തിൽ സഹോദരനു തുല്യൻ, പരാക്രമത്തിലാകട്ടെ വിശിഷ്ടൻ.’ ഋക്ഷന്മാരെ വാനരന്മാരിൽനിന്നു വേറിട്ടാണു വർണിക്കുന്നത് — അവരുടെ കറുത്ത നിറം, മേഘസദൃശമായ ആകൃതി. ‘എണ്ണാനാവാത്തവർ’, ‘സമുദ്രത്തിന്റെ അക്കരെയെന്നപോലെ’ എന്നീ ഉപമകളാൽ അവരുടെ സംഖ്യ കണക്കാക്കാനാവാത്തതാണെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ധൂമ്രൻ ഋക്ഷവാൻപർവതത്തിൽ നർമദാതീരത്തു വസിക്കുന്നു — മധ്യഭാരതത്തിലെ സ്ഥലം. അവന്റെ സഹോദരനെ അടുത്ത ശ്ലോകത്തിൽ പേരെടുത്തു പറയുന്നു — ജാംബവാൻ. ‘മേഘങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട പർജന്യനെപ്പോലെ’ എന്ന ഉപമ ധൂമ്രന്റെ നായകത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു — മഴദേവന്റെ ചുറ്റും മേഘങ്ങളെന്നപോലെ അവന്റെ ചുറ്റും ഋക്ഷന്മാർ. ‘ഭീമാക്ഷൻ, ഭീമദർശനൻ’ എന്ന വിശേഷണദ്വയം അവന്റെ ഭീകരരൂപത്തെ ദൃഢമാക്കുന്നു. സഹോദരന്മാരുടെ താരതമ്യം — രൂപത്തിൽ തുല്യർ, പരാക്രമത്തിൽ അനുജൻ വിശിഷ്ടൻ — ജാംബവാന്റെ മഹത്ത്വം മുൻകൂട്ടി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നർമദയിലെ ജലപാനം എന്ന വാക്ക് അവന്റെ വാസസ്ഥലത്തിന്റെ വ്യക്തമായ അടയാളമാണ്; ഋക്ഷവാൻപർവതം നർമദയുടെ ഉദ്ഭവസ്ഥാനത്തിനടുത്താണ്.

‘ആ ഇവൻ ജാംബവാൻ എന്ന മഹായൂഥപന്മാരുടെ യൂഥപനാണ് — പ്രശാന്തനും ഗുരുജനങ്ങളെ അനുസരിക്കുന്നവനും യുദ്ധങ്ങളിൽ അക്ഷമനും. ബുദ്ധിമാനായ ഈ ജാംബവാൻ ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനു വലിയ സഹായം ചെയ്തു, അനേകം വരങ്ങൾ നേടുകയും ചെയ്തു. ഇവന്റെ സൈനികർ അനേകരും അളവറ്റ ഓജസ്സുള്ളവരുമാണ് — രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെയും പിശാചന്മാരെപ്പോലെയുമുള്ള, രോമം നിറഞ്ഞവർ — അവർ മലമുകളുകളിൽ കയറി വലിയ മേഘങ്ങളോളം വലിപ്പമുള്ള പാറകൾ എറിയുന്നു; വിപുലാകാരരായ അവർ മരണത്തെ ഭയക്കാതെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. കോപിച്ചു ചാടിനടന്നുനിൽക്കുന്ന ഏതു യൂഥപയൂഥപനെയാണോ എല്ലാ വാനരന്മാരും നിന്നുനോക്കുന്നത് — രാജാവേ, സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രനെ ഉപാസിക്കുന്ന ഈ വാനരേശ്വരൻ, ബലത്താൽ ബലസമന്വിതനായ ദംഭൻ എന്ന യൂഥപനാണ്.’ ജാംബവാന്റെ ചരിതം വിശേഷിച്ചും ഗൗരവമുള്ളതാണ് — അവൻ വൃദ്ധനും പ്രശാന്തനും ഗുരുജനങ്ങളെ അനുസരിക്കുന്നവനുമാണ്, എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ അസഹിഷ്ണുവും. ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനെ സഹായിച്ച് വരങ്ങൾ നേടി — അതിനാൽ ദേവന്മാർപോലും അവനെ ആദരിക്കുന്നു. അവന്റെ സൈനികർ രോമം നിറഞ്ഞവരും ഭീകരരും രാക്ഷസപിശാചസദൃശരുമാണ് — ശത്രുവിന്റെതന്നെ ഉപമയാൽ അവർ വർണിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാൽ രാവണന് അവരുടെ ഭയാനകതയെ സ്വന്തക്കാരോടു താരതമ്യം ചെയ്യാം. ദംഭൻ ഇന്ദ്രന്റെ ഉപാസകനാണ് — ‘സഹസ്രാക്ഷനെ ഉപാസിക്കുന്നു’ — അതിനാൽ അവനും ദേവപക്ഷക്കാരനാണ്. ‘പ്രശാന്തൻ’, ‘യുദ്ധങ്ങളിൽ അക്ഷമൻ’ എന്ന വൈരുദ്ധ്യം വീരന്റെ ആദർശം കാണിക്കുന്നു — സമാധാനകാലത്തു വിനീതൻ, യുദ്ധകാലത്ത് ഉഗ്രൻ. രാമായണത്തിലുടനീളം ജാംബവാൻ വൃദ്ധനും ജ്ഞാനിയും ഉപദേഷ്ടാവുമാണ്; കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡത്തിൽ സമുദ്രലംഘനത്തിനു ഹനുമാനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് അവനാണ്. അവന്റെ സൈനികർ പാറകൾ എറിയുന്നു — ഋക്ഷന്മാരുടെ യുദ്ധരീതി. ‘മരണത്തെ ഭയക്കാത്തവർ’ എന്ന് അവരുടെ നിർഭയത്വം വീണ്ടും പറയുന്നു. ദംഭന്റെ വർണന സംക്ഷിപ്തമാണ്, എന്നാൽ ‘എല്ലാ വാനരന്മാരും നിന്നുനോക്കുന്നു’ എന്ന വാക്കിലൂടെ അവന്റെ പ്രഭാവം സൂചിപ്പിക്കുന്നു — അവൻ എല്ലാവരുടെയും ആദർശമാണ്. ‘രാക്ഷസാനാം ച സദൃശാഃ’ (രാക്ഷസന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവർ) എന്ന ഉപമയാൽ സാരണൻ ഋക്ഷന്മാരുടെ ഭീകരത രാവണനു പരിചിതമായ രൂപത്തിൽ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.

‘നടക്കുമ്പോൾ ഒരു യോജന അകലെയുള്ള പർവതത്തെ വശംകൊണ്ടു സ്പർശിക്കുന്നവനും ശരീരംകൊണ്ട് മുകളിലേക്ക് ഒരു യോജന ഉയരമെത്തുന്നവനും, നാൽക്കാലികളിൽ ഇവനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠമായ രൂപം ഇല്ലാത്തവനും — അവൻ വാനരന്മാരുടെ പിതാമഹനായ സന്നാദനൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനാണ്. ബുദ്ധിമാനായ ഇവൻ പണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു യുദ്ധം ചെയ്തു, എന്നിട്ടും പരാജയപ്പെട്ടില്ല; ആ ഇവനാണ് ഈ യൂഥപയൂഥപൻ. പരാക്രമം കാണിക്കുമ്പോൾ ഇന്ദ്രന്റേതുപോലെ പരാക്രമമുള്ള ഇവൻ — ദേവാസുരയുദ്ധത്തിൽ ദേവന്മാരെ സഹായിക്കാനായി അഗ്നിയാൽ ഒരു ഗന്ധർവകന്യകയിൽ ജനിച്ചവനാണ്. രാക്ഷസാധിപാ, അങ്ങയുടെ സഹോദരനായ വൈശ്രവണരാജാവ് ഞാവൽമരത്തിനരികിൽ വസിക്കുന്നിടത്ത് — അനേകം കിന്നരന്മാർ സേവിക്കുന്ന പർവതേന്ദ്രന്മാരുടെ രാജാവും അങ്ങയുടെ സഹോദരന് എന്നും വിഹാരസുഖം നൽകുന്നതുമായ ആ പർവതത്തിൽ — ശ്രീമാനും ബലവാനും വാനരോത്തമനും യുദ്ധങ്ങളിൽ എന്നും വീമ്പു പറയാത്തവനുമായ ക്രഥനൻ എന്ന യൂഥപൻ രമിക്കുന്നു. ആയിരം കോടി വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടു നിൽക്കുന്ന ഇവനും സ്വന്തം സൈന്യത്താൽ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.’ സന്നാദനന്റെ ശരീരവലിപ്പം അതിശയോക്തിപരമാണ് — ഒരു യോജന ഉയരം. ഇന്ദ്രനോടു യുദ്ധം ചെയ്തിട്ടും അപരാജിതൻ — അതിനാൽ ‘പിതാമഹൻ’ എന്ന ഗൗരവനാമം. ക്രഥനന്റെ ജന്മം ദിവ്യമാണ് — അഗ്നിയിൽനിന്ന് ഗന്ധർവകന്യകയിൽ. അവന്റെ വാസം കൈലാസത്തിൽ, കുബേരന്റെ (രാവണന്റെ സഹോദരന്റെ) രാജ്യത്തിലാണ് — രാവണന്റെ സ്വന്തം സഹോദരന്റെ പ്രദേശത്തുതന്നെ ശത്രുക്കൾ വസിക്കുന്നു എന്ന് സാരണൻ രാവണനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ‘അകത്ഥനൻ’ (വീമ്പു പറയാത്തവൻ) എന്ന വിശേഷണം വിശേഷിച്ചും അർഥവത്താണ് — അവൻ ആത്മപ്രശംസ ചെയ്യുന്നില്ല, രാവണന്റെ വിപരീതം. സന്നാദനന്റെ ആകാരംതന്നെ അവന്റെ ബലത്തിന്റെ തെളിവാണ് — യോജന അകലെയുള്ള പർവതത്തെ വശംകൊണ്ടു സ്പർശിക്കുന്നു, മുകളിലേക്കു യോജന ഉയരമെത്തുന്നു. ‘വാനരന്മാരുടെ പിതാമഹൻ’ എന്നത് അവന്റെ പ്രായവും ഗൗരവവുമാണ്. ഇന്ദ്രനോടുള്ള യുദ്ധത്തിൽ അപരാജിതൻ എന്ന വാക്ക് രാവണനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — ഇന്ദ്രനാൽപോലും തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്തവൻ രാവണനെതിരേ നിൽക്കുന്നു. ക്രഥനന്റെ കഥയിൽ ഒരു വിരോധാഭാസമുണ്ട് — രാവണൻ മുൻപു യുദ്ധം ചെയ്ത, അവന്റെ സഹോദരൻ കുബേരന്റെ പ്രദേശത്തുതന്നെ അവന്റെ ശത്രുക്കൾ സുഖമായി വസിക്കുന്നു. അഗ്നിപുത്രത്വം ക്രഥനന്റെ തേജസ്സ് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ക്രഥനൻ ‘ആയിരം കോടി’ വാനരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനാണ് — മുൻപു വർണിച്ചവരെക്കാളും അധികം. ‘ഏഷൈവാശംസതേ’ എന്ന പദാവലി വീണ്ടും ആവർത്തിക്കുന്നു, മുൻസർഗത്തിന്റെ ശൈലി പിന്തുടർന്ന്.

‘ആനകളും വാനരന്മാരും തമ്മിലുള്ള പഴയ വൈരം ഓർമിച്ചുകൊണ്ട്, ആനക്കൂട്ടങ്ങളുടെ നായകന്മാരെ പേടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഗംഗയുടെ തീരത്തുകൂടി ചുറ്റിനടക്കുന്നവൻ — മലഗുഹകളിൽ കിടക്കുന്ന, ഗർജിക്കുന്ന ഈ യൂഥപതിയായ നേതാവ് കാട്ടാനകളെ തടയുകയും മരങ്ങളെ പിഴുതെറിയുകയും ചെയ്യുന്നു. വാനരസൈന്യങ്ങളുടെ മുഖ്യനായ ഇവൻ ഹിമവാനിൽനിന്നുള്ള നദിയുടെ തീരത്ത്, ഉശീരബീജത്തെ ആശ്രയിച്ച്, പർവതോത്തമമായ മന്ദരത്തിൽ, സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രനെന്നപോലെ സ്വയം രമിക്കുന്നു. ആയിരം ലക്ഷം (പത്തു കോടി) വാനരന്മാർ ഇവനെ അനുഗമിക്കുന്നു. വീര്യവും പരാക്രമവുംകൊണ്ടു ഗർവിതരും ഗർജിക്കുന്നവരും കരബലമുള്ളവരുമായ ഈ മഹാത്മാക്കളായ വാനരന്മാരുടെ നേതാവ് ഇവനാണ്; രാജാവേ, നേരിടാൻ പ്രയാസമുള്ള പ്രമാഥി എന്ന യൂഥപനാണിവൻ. കാറ്റിനാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട മേഘംപോലെ അങ്ങ് കാണുന്ന ഇവനെയും, വേഗമുള്ള വാനരന്മാരുടെ ക്ഷുഭിതമായ സൈന്യത്തെയും നോക്കൂ — അവിടെ ചുവപ്പുനിറമുള്ള ഈ ധാരാളം പൊടി കാറ്റിനാൽ എല്ലായിടത്തും പറത്തപ്പെട്ട് പലവിധത്തിൽ ചുഴലുന്നു — കറുത്ത മുഖമുള്ളവരും ഘോരരും മഹാബലരുമായ ഈ ഗോലാംഗൂലന്മാർ, ഒരു കോടി പേർ, സേതുബന്ധനം കണ്ട്, മഹാരാജാവേ, ഗവാക്ഷൻ എന്ന ഗോലാംഗൂലയൂഥപനെ ചുറ്റിനിന്ന് ഓജസ്സോടെ ലങ്കയെ തകർക്കാനായി ഗർജിക്കുന്നു.’ പ്രമാഥിക്ക് ആനകളോടുള്ള വൈരം പ്രാചീനമാണ് — വാനരന്മാരും ആനകളും തമ്മിലുള്ള പഴയ വൈരത്തിന്റെ ലോകകഥ ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അവന്റെ സൈന്യം കാറ്റിൽ ഉയർന്ന മേഘംപോലെ, പൊടിയാൽ ചുവന്ന ആകാശവും — ദൃശ്യത്തിന്റെ ചലനാത്മകത വർണിക്കപ്പെടുന്നു. ഗോലാംഗൂലന്മാർ കറുത്ത മുഖമുള്ള ഒരുതരം വാനരന്മാരാണ്; അവരുടെ നായകൻ ഗവാക്ഷൻ. ‘സേതുബന്ധനം കണ്ട്’ എന്ന വാക്ക് സേതു കണ്ടതുകൊണ്ടുതന്നെ അവരുടെ ഉത്സാഹം ഇരട്ടിച്ചു എന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രമാഥിയുടെ വാസം ഹിമാലയത്തിനടുത്താണ് — ഗംഗാതീരത്ത്, മന്ദരത്തിൽ, ഉശീരബീജത്തിൽ. ഇങ്ങനെ വാനരസൈന്യം ഹിമാലയംമുതൽ ദക്ഷിണസമുദ്രംവരെയുള്ള എല്ലാ ദേശങ്ങളിൽനിന്നും ഒത്തുചേർന്നതാണ്. ‘സ്വർഗത്തിൽ ഇന്ദ്രനെന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമ അവന്റെ ആധിപത്യം കാണിക്കുന്നു. ഗോലാംഗൂലസൈന്യത്തിന്റെ വർണനയിൽ പൊടിക്കാണ് പ്രാധാന്യം — ഓടുന്ന അവർ ആകാശത്തെ പൊടിയാൽ മൂടുന്നു; ഇത് അവരുടെ സംഖ്യയുടെയും വേഗത്തിന്റെയും തെളിവാണ്. ‘ഒരു കോടി’ എന്ന് വീണ്ടും അതിവിപുലമായ സംഖ്യ. ആനകളും വാനരന്മാരും തമ്മിലുള്ള ‘പഴയ വൈരം’ ഒരു പ്രാചീന ലോകകഥയാണ് — കാടുകളിൽ ആനകൾ വാനരന്മാരുടെ മരങ്ങൾ ഒടിക്കുന്നു, അതിനാൽ പരസ്പരവിരോധം. ആ വൈരം ഓർമിച്ച് പ്രമാഥി ആനകളെ തടയുന്നു, മരങ്ങളെയും പിഴുതെറിയുന്നു — അവന്റെ ബലത്തിന്റെ ഇരട്ടപ്രദർശനം. അവന്റെ അനുചരന്മാർ ‘വീര്യപരാക്രമഗർവിതർ’ — ബലഗർവമുള്ളവർ, ഗർജിക്കുന്നവർ, കരബലമുള്ളവർ. ‘കാറ്റിനാൽ ഉയർത്തപ്പെട്ട മേഘംപോലെ’ എന്ന ഉപമയാൽ പ്രമാഥിയുടെ വേഗവും അസ്ഥിരതയും സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

‘വണ്ടുകൾ ചുറ്റിനടക്കുന്ന, എല്ലാ കാലത്തും ഫലം തരുന്ന മരങ്ങളുള്ളത്; തനിക്കു തുല്യമായ നിറത്തോടെ ശോഭിക്കുന്ന ആ പർവതത്തെ സൂര്യൻ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നു; അതിന്റെ പ്രഭയാൽ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും എപ്പോഴും അതേ നിറത്തിൽ ശോഭിക്കുന്നു; മഹാത്മാക്കളായ മഹർഷിമാർ അതിന്റെ താഴ്വര വിട്ടുപോകുന്നില്ല; അവിടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഫലിപ്പിക്കുന്ന മരങ്ങൾ എപ്പോഴും ഫലം നിറഞ്ഞവയാണ്; ആ പർവതശ്രേഷ്ഠത്തിൽ വിലയേറിയ തേനുകളുമുണ്ട് — രാജാവേ, രമണീയമായ ആ കാഞ്ചനപർവതത്തിൽ വാനരമുഖ്യന്മാരിൽ മുഖ്യനായ കേസരി എന്ന ഈ യൂഥപൻ രമിക്കുന്നു. രമണീയമായ അറുപതിനായിരം കാഞ്ചനപർവതങ്ങളുണ്ട്; അനഘാ, രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയിൽ അങ്ങ് എന്നപോലെ, അവയുടെ നടുവിൽ ഒരു പർവതശ്രേഷ്ഠമുണ്ട്. അവിടെ അവസാനത്തെ പർവതത്തിൽ ചില വാനരന്മാർ വസിക്കുന്നു — കപിലവർണരും വെളുത്തവരും ചെമ്പിച്ച മുഖമുള്ളവരും തേൻനിറമുള്ളവരും മൂർച്ചയുള്ള ദംഷ്ട്രകളുള്ളവരും നഖങ്ങൾ ആയുധമാക്കിയവരും — സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ നാലു ദംഷ്ട്രകളുള്ളവർ, കടുവകളെപ്പോലെ സമീപിക്കാനാവാത്തവർ, എല്ലാവരും അഗ്നിതുല്യർ, ജ്വലിക്കുന്ന വിഷസർപ്പങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർ, ഏറെ നീണ്ട് ചുരുണ്ട വാലുള്ളവർ, മദിച്ച ആനകളെപ്പോലുള്ളവർ, മഹാപർവതങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർ, വലിയ മേഘങ്ങളുടേതുപോലുള്ള ശബ്ദമുള്ളവർ, ഉരുണ്ട മഞ്ഞക്കണ്ണുകളുള്ളവർ, അതിഭീകരമായ നടപ്പും ശബ്ദവുമുള്ളവർ. അവരെല്ലാവരും ലങ്കയെ നോക്കി തകർക്കുന്നതുപോലെ നിൽക്കുന്നു. അവരുടെ അധിപനായ ഈ വീര്യവാൻ നടുവിൽ നിൽക്കുന്നു — ജയം ആഗ്രഹിച്ച് എന്നും സൂര്യനെ ഉപാസിക്കുന്നവൻ, രാജാവേ, ഭൂമിയിൽ ശതബലി എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ. ഇവനും സ്വന്തം സൈന്യത്താൽ ലങ്കയെ തകർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു — പരാക്രമിയും ബലവാനും ശൂരനും സ്വന്തം പൗരുഷത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനുമാണ് ഇവൻ.’ കേസരി ഹനുമാന്റെ പിതാവാണെന്ന് പുരാണപ്രസിദ്ധി; അവന്റെ വാസം സൂര്യൻ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്ന, മേരുസദൃശമായ സ്വർണമയപർവതമാണ്. ‘രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയിൽ അങ്ങ് എന്നപോലെ’ എന്ന സാരണന്റെ ഉപമ രാവണനെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനുള്ള മുഖസ്തുതിപോലെയാണ്, എന്നാൽ അതിന്റെ അർഥം — വാനരന്മാരുടെ ഇടയിൽ കേസരി രാവണനു തുല്യനായ ശ്രേഷ്ഠനാണ്. ശതബലിയുടെ അനുചരന്മാരുടെ വിശേഷണപട്ടിക നീണ്ടതാണ് — ദംഷ്ട്രകൾ, നഖങ്ങൾ, വാലുകൾ, കണ്ണുകൾ, ശബ്ദങ്ങൾ — എല്ലാ അംഗവും ഭീകരം. സൂര്യോപാസന ശതബലിയുടെ വിജയകാമന സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കാഞ്ചനപർവതത്തിന്റെ വർണന സ്വർഗതുല്യമാണ് — എല്ലാ കാലത്തും ഫലം തരുന്ന മരങ്ങൾ, വണ്ടുകൾ, തേനുകൾ, മഹർഷിമാർ, സൂര്യപ്രദക്ഷിണം. അതിന്റെ പ്രകാശത്താൽ മൃഗപക്ഷികൾപോലും സ്വർണനിറമാകുന്നു — ഇതു മേരുപർവതത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. ഇങ്ങനെ കേസരിയുടെ വാസസ്ഥാനം ദിവ്യമാണ്, അതിനാൽ അവനും ദിവ്യനാണ്. ശതബലിയുടെ സൈനികരുടെ വർണനയിൽ പത്തു വിശേഷണങ്ങൾ — ഭീകരത ഉയർത്താൻ കവി വിശേഷണങ്ങളുടെ ഒരു കൂമ്പാരംതന്നെ പ്രയോഗിക്കുന്നു. ‘തകർക്കുന്നതുപോലെ’ എന്ന ക്രിയയുടെ ഉത്പ്രേക്ഷ — അവർ ഇപ്പോഴും നിൽക്കുകയാണ്, എന്നാൽ അവരുടെ നോട്ടംതന്നെ ലങ്കയെ തകർക്കുന്നു. സാരണൻ രാവണനെ ‘അനഘ’ എന്നും ‘രാക്ഷസന്മാരുടെ ഇടയിൽ അങ്ങ് എന്നപോലെ’ എന്നും പറയുന്നു — ഈ മുഖസ്തുതി രാജാവിന്റെ ക്രോധത്തെ അവൻ ഭയക്കുന്നുണ്ടെന്നും അതിനാൽ സത്യത്തെയും മധുരവാക്കുകൊണ്ടു പൊതിയുന്നുവെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘അറുപതിനായിരം പർവതങ്ങൾ’ എന്ന പർവതസംഖ്യയും ദിവ്യലോകത്തിന്റെ വർണനയാണ്. ശതബലി ‘സ്വന്തം പൗരുഷത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനാണ്’ — അവൻ മറ്റൊരാളുടെ ബലം ആശ്രയിക്കുന്നില്ല, സ്വന്തം ബലം മാത്രം. ‘ജയം ആഗ്രഹിച്ച് എന്നും സൂര്യനെ ഉപാസിക്കുന്നു’ — ശതബലിയുടെ സൂര്യോപാസനയാണ് അവന്റെ തേജസ്സിന്റെ മൂലം.

‘രാമനു പ്രിയം ചെയ്യാനായി ഈ വാനരന്മാർ പ്രാണനെക്കുറിച്ചു കരുതൽ കാണിക്കുന്നില്ല. ഗജൻ, ഗവാക്ഷൻ, ഗവയൻ, നളൻ, വാനരനായ നീലൻ — ഈ യോദ്ധാക്കളിൽ ഓരോരുത്തരും പത്തു കോടി പേരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ വിന്ധ്യപർവതവാസികളും വേഗമുള്ള പരാക്രമികളുമായ മറ്റു വാനരശ്രേഷ്ഠന്മാരെ അവരുടെ ബാഹുല്യംമൂലം എണ്ണാനാവില്ല. മഹാരാജാവേ, എല്ലാവരും മഹാപ്രഭാവമുള്ളവരാണ്, എല്ലാവരും മഹാപർവതങ്ങൾപോലുള്ള ശരീരമുള്ളവരാണ്, എല്ലാവരും ക്ഷണനേരംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ പർവതങ്ങൾ തകർന്നുചിതറിയതാക്കാൻ സമർഥരാണ്.’ സാരണന്റെ ഉപസംഹാരം സംക്ഷിപ്തമെങ്കിലും ശക്തമാണ് — എല്ലാവരും രാമനുവേണ്ടി പ്രാണൻ ത്യജിക്കാൻ സന്നദ്ധരാണ്; ഈ ഭക്തിതന്നെയാണ് അവരുടെ പരമമായ ബലം. ഉപജാതിവൃത്തത്തിൽ ‘എല്ലാവരും’ എന്ന പദം മൂന്നുതവണ ആവർത്തിക്കുന്നു — എല്ലാവരും തുല്യർ, എല്ലാവരും ബലവാന്മാർ, എല്ലാവരും സമർഥർ. ഇങ്ങനെ രണ്ടു സർഗങ്ങളിലായി സാരണൻ മുഴുവൻ വാനരസേനയെയും രാവണന്റെ മുന്നിൽ നിർത്തുന്നു; രാവണന്റെ പ്രതികരണം അടുത്ത സർഗത്തിൽ. ഗജൻ മുതലായ അഞ്ചുപേരെ മുൻപും പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇവിടെ പത്തു കോടി പേരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവർ എന്ന വിശേഷണത്തോടെ സംക്ഷിപ്തമായി വീണ്ടും പറയുന്നു. വിന്ധ്യവാസികൾ അനന്തരാണ് — എല്ലാവരെയും എണ്ണാൻ തനിക്കാവില്ലെന്ന് സാരണൻ ഒടുവിൽ സമ്മതിക്കുന്നു. ഇതുതന്നെയാണ് അവന്റെ നിവേദനത്തിന്റെ സാരം.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्तविंशः सर्गः॥ २७॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക