॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 38-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

സഗരന്റെ പുത്രോത്പത്തി

സഗരന്റെ രണ്ടു പത്നിമാർ, ഭൃഗുവിന്റെ വരം, കേശിനിയുടെ പുത്രൻ അസമഞ്ജൻ, സുമതിയുടെ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ, അംശുമാൻ, യജ്ഞനിശ്ചയം

മധുരാക്ഷരങ്ങളുള്ള ആ കുമാരസംഭവകഥ രാമനോടു പറഞ്ഞശേഷം കൗശികനായ വിശ്വാമിത്രൻ വീണ്ടും മറ്റൊരു വാക്ക് കാകുത്സ്ഥനോടു പറഞ്ഞു. ഇവിടെ പുതിയൊരു ആഖ്യാനം ആരംഭിക്കുന്നു; അതു ക്രമമായി ഗംഗാവതരണംവരെ എത്തും — സഗരപുത്രന്മാരുടെ വൃത്താന്തമാണ് അതിന്റെ മൂലം; ഈ ത്രിപഥഗ എങ്ങനെ ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറങ്ങിവന്നു എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം ഇവിടെനിന്നാണ് ആരംഭിക്കുന്നത്. മുനി പറയുന്നു: പണ്ട് അയോധ്യയുടെ അധിപതിയായി സഗരൻ എന്ന ധർമാത്മാവായ ഒരു നരാധിപൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം സന്താനം ആഗ്രഹിച്ചു, എന്നാൽ സന്താനമില്ലാത്തവനായിരുന്നു; അതിനാൽ സന്താനചിന്തയാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജ്യസുഖമെല്ലാം മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു.

അദ്ദേഹത്തിനു രണ്ടു പത്നിമാരുണ്ടായിരുന്നു. മൂത്തവൾ വിദർഭരാജന്റെ പുത്രി, കേശിനി എന്നു പേര്; അവൾ ധർമിഷ്ഠയും സത്യവാദിനിയുമായിരുന്നു. രണ്ടാമത്തവൾ അരിഷ്ടനേമിയായ കശ്യപന്റെ പുത്രിയും സുപർണനായ ഗരുഡന്റെ സഹോദരിയുമായ സുമതി. ശ്രദ്ധിക്കുക — ഒരുവൾ മനുഷ്യരാജകന്യ, മറ്റവൾ ദിവ്യവംശജ; ഇതിലൂടെത്തന്നെ പിന്നീട് രണ്ടു സന്തതിപരമ്പരകളുടെയും ഭേദം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഒരുവളുടെ വംശം ക്രമമായി രാമൻവരെ എത്തും; മറ്റവളുടെ ആയിരക്കണക്കിനു പുത്രന്മാരോ ഭസ്മമായിത്തീരും. മാത്രമല്ല, വംശം പുത്രന്മാരുടെ എണ്ണംകൊണ്ടല്ല, ഗുണംകൊണ്ടാണ് രക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത് — ഇതു പിന്നീട് വ്യക്തമാകും.

ആ മഹാരാജാവ് ആ രണ്ടു പത്നിമാരോടുമൊപ്പം ഹിമവാനിലെത്തി ഭൃഗുപ്രസ്രവണം എന്ന പർവതത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്തു. നൂറു വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ തപസ്സാൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ട, സത്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭൃഗുമുനി സഗരനു വരം നൽകി: ‘അനഘാ, നിനക്ക് അതിമഹത്തായ സന്താനലാഭം ഉണ്ടാകും; പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ലോകത്തിൽ അതുല്യമായ കീർത്തിയും നീ നേടും.’ ഇവിടെ അറിയേണ്ടത് — വരം സന്താനത്തെ മാത്രമല്ല, കീർത്തിയെയും പറയുന്നു; ആ അതുല്യകീർത്തി പിന്നീട് ‘സാഗരം’ എന്ന പേരുള്ള സമുദ്രത്തിലൂടെയും ഭഗീരഥന്റെ ഗംഗാവതരണത്തിലൂടെയുമാണ് സിദ്ധിക്കുന്നത്. നൂറു വർഷത്തെ തപസ്സ് — ഇതു ചെറുതല്ല; പുത്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാവിന്റെ ധൈര്യം അത്രയുമാണ്. മാത്രമല്ല, രണ്ടു പത്നിമാരും ഒരുമിച്ചാണ് തപസ്സു ചെയ്യുന്നത്; അതിനാൽ ഫലവും രണ്ടുപേർക്കുമുണ്ടാകും. ഭൃഗുവിന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും വിഫലമാകുന്നില്ല.

ഭൃഗു ഒരു വിശേഷവും പറഞ്ഞു: ‘കുഞ്ഞേ, ഒരു പത്നി നിന്റെ വംശം നിലനിർത്തുന്ന ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കും; മറ്റവൾ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെയും.’ ഇങ്ങനെ പറയുന്ന മഹാത്മാവായ ആ മുനിയെ പ്രസാദിപ്പിച്ച്, അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച് കൈകൂപ്പിനിന്ന് ആ രാജപുത്രിമാർ ചോദിച്ചു: ‘ബ്രഹ്മൻ, ആർക്കാണ് ഒരു പുത്രനുണ്ടാവുക, ആരാണ് അനേകരെ ജനിപ്പിക്കുക? ഞങ്ങൾക്കു കേൾക്കണം; അങ്ങയുടെ വാക്കു സത്യമാകട്ടെ.’ ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് — മുനി വരത്തെ രണ്ടായി വിഭജിക്കുന്നു, എന്നാൽ ഏതാർക്ക് എന്നു നിർദേശിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ ചോദ്യം അനിവാര്യമാണ്. രാജപുത്രിമാർ തർക്കിക്കുന്നില്ല, അദ്ദേഹത്തെ പ്രസാദിപ്പിച്ച് കൈകൂപ്പിക്കൊണ്ടാണ് ചോദിക്കുന്നത് — വിനയംതന്നെയാണ് അവരുടെ ബലം.

അവരുടെ ആ വാക്കു കേട്ട് പരമധാർമികനായ ഭൃഗു ശ്രേഷ്ഠമായ വാക്കു പറഞ്ഞു: ‘ഇതിൽ നിങ്ങളുടെ ഇഷ്ടംപോലെ തീരുമാനിക്കുവിൻ. വംശം നിലനിർത്തുന്ന ഒരുവനോ, മഹാബലരും കീർത്തിമാന്മാരും മഹോത്സാഹികളുമായ അനേകരോ; ആർ ഏതു വരം ഇച്ഛിക്കുന്നു?’ ഇതാണ് മുനിയുടെ ഔദാര്യം — അദ്ദേഹം സ്വയം വിഭജിക്കുന്നില്ല, പത്നിമാരുടെ ഇച്ഛയ്ക്ക് അവസരം നൽകുന്നു. ഇതിലൂടെ വരാനിരിക്കുന്ന അനർഥമെല്ലാം വിധികൃതമല്ല, സ്വന്തം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽനിന്നുതന്നെ ജനിച്ചതാണെന്നു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വരം ദൈവത്തിൽനിന്നല്ല, സ്വേച്ഛയിൽനിന്നുതന്നെ ഫലിക്കുന്നു.

മുനിയുടെ വാക്കു കേട്ട് കേശിനി രാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വംശം നിലനിർത്തുന്ന ഒരു പുത്രനെ വരിച്ചു. സുപർണസഹോദരിയായ സുമതിയോ മഹോത്സാഹികളും കീർത്തിമാന്മാരുമായ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരെ വരിച്ചു. പിന്നെ ഋഷിയെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് ശിരസ്സുകൊണ്ടു നമസ്കരിച്ച് ഭാര്യമാരോടൊപ്പം രാജാവ് സ്വപുരമായ അയോധ്യയിലേക്കു പോയി. ‘നൃപസന്നിധൗ’ (രാജാവിന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ) എന്ന പദം അർഥവത്താണ് — തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രഹസ്യമായല്ല, ഭർത്താവിന്റെ മുന്നിൽവെച്ചുതന്നെ നടന്നു. രണ്ടു തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളുടെയും ഭേദം ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ് — കേശിനി ഗുണം വരിക്കുന്നു, സുമതി എണ്ണം; ഒരുവൾ വംശത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിനെക്കുറിച്ചു ചിന്തിക്കുന്നു, മറ്റവൾ ബലബാഹുല്യത്തെക്കുറിച്ചും. എന്നാൽ കവി ‘ഇവളാണ് ശ്രേഷ്ഠ’ എന്നു പറയുന്നില്ല; ഫലംതന്നെ പിന്നീടു വിധി പറയും.

പിന്നെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൂത്ത പത്നി കേശിനി അസമഞ്ജൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ സഗരപുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. സുമതിയോ ഒരു ഗർഭതുംബം പ്രസവിച്ചു — ചുരയ്ക്കപോലുള്ള ഒരു ഗർഭപിണ്ഡം; ആ തുംബം പിളർന്നപ്പോൾ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ പുറത്തുവന്നു. ഒരുവളുടെ ഗർഭത്തിൽനിന്ന് ഒരാൾ, മറ്റവളുടേതിൽനിന്ന് ആയിരങ്ങൾ — വരത്തിന്റെ വാക്ക് അതുപോലെ ഫലിച്ചു. എന്നാൽ മൂത്തവന്റെ പേരുതന്നെ ‘അസമഞ്ജൻ’ എന്നത് പൊരുത്തക്കേടിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; പേരിലൂടെത്തന്നെ കവി വരാനിരിക്കുന്ന വൃത്താന്തം സൂചിപ്പിച്ചു. തുംബം പിളർന്നുള്ള ജനനവും അമാനുഷമാണ് — വരത്തിന്റെതന്നെ മാഹാത്മ്യം അതിലൂടെ ധ്വനിക്കുന്നു.

ആ ബാലന്മാരെ നെയ്യ് നിറച്ച കുടങ്ങളിൽ വെച്ച് ധാത്രിമാർ വളർത്തി. ഏറെക്കാലംകൊണ്ട് എല്ലാവരും യൗവനം പ്രാപിച്ചു. ഇങ്ങനെ ദീർഘകാലംകൊണ്ട് രൂപയൗവനശാലികളായ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ സഗരനുണ്ടായി. ഇവിടെ കവി വിസ്തരിക്കുന്നില്ല — അനേകരുടെ വളർച്ച രണ്ടു ശ്ലോകങ്ങൾകൊണ്ടുതന്നെ തീർക്കുന്നു; കാരണം കഥയുടെ സാരം അവരുടെ ജനനമല്ല, അവരുടെ ഭൂഖനനവും കപിലകോപത്താലുള്ള ഭസ്മീഭാവവുമാണ്. നെയ്യ് നിറച്ച കുടങ്ങളും ധാത്രിമാരും — അനേകരെ പാലിക്കാൻ അസാധാരണമായ ഉപായം ആവശ്യമാണ്; ഇതിലൂടെത്തന്നെ അവരുടെ ബാഹുല്യം ധ്വനിക്കുന്നു.

സഗരന്റെ സ്വന്തം പുത്രനായ ആ മൂത്തവൻ നഗരത്തിലെ ബാലന്മാരെ പിടിച്ച് സരയുവിലെ ജലത്തിലേക്കെറിഞ്ഞ്, അവർ മുങ്ങുന്നതു നോക്കി എന്നും ചിരിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവൻ പാപാചാരനും സജ്ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു. ഇത് അത്യന്തം ഘോരമാണ് — ശത്രുവധമല്ല, യുദ്ധമല്ല; നിരപരാധികളായ ബാലന്മാർ മുങ്ങുന്നതു കണ്ടുള്ള ചിരി. രാജപുത്രന്റെ ഇത്തരം പെരുമാറ്റം രാജ്യത്തിന്റെ മൂലമായ പ്രജാരക്ഷണത്തെത്തന്നെ തകർക്കുന്നു. ‘നിത്യം’ (എന്നും) എന്ന പദം കൂടുതൽ ഘോരമാണ് — ഒരിക്കലത്തെ അബദ്ധമല്ല, ശീലിച്ച ക്രൂരവിനോദം; അതിനാൽ പിതാവിന്റെ നാടുകടത്തലും ന്യായംതന്നെ.

പൗരന്മാരുടെ അഹിതത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട അവനെ പിതാവ് നഗരത്തിൽനിന്നു നാടുകടത്തി. ആ അസമഞ്ജന് അംശുമാൻ എന്ന വീര്യവാനായ ഒരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു — എല്ലാ ലോകർക്കും സമ്മതനും എല്ലാവരോടും പ്രിയം പറയുന്നവനും. പിതാവിനെയും പുത്രനെയും ഇവിടെ കവി എതിരായി നിർത്തുന്നു — ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ നാടുകടത്തപ്പെടുന്നു; എല്ലാവരോടും പ്രിയം പറയുന്നവൻ എല്ലാവരാലും മാനിക്കപ്പെടുന്നു. ഈ അംശുമാൻതന്നെയാണ് പിന്നീട് പിതാമഹന്റെ യജ്ഞവും പിതൃവ്യന്മാരുടെ ഗതിയും രക്ഷിക്കുന്നത്. ‘പ്രിയംവദൻ’ എന്ന പദം പിതാവിന്റെ ക്രൂരമായ ചിരിയെ വിപരീതമായി ഓർമിപ്പിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ വംശത്തിൽ ഗുണം തിരികെ വരുന്നു.

പിന്നെ ഏറെക്കാലത്തിനുശേഷം സഗരനിൽ ‘യജ്ഞം ചെയ്യണം’ എന്ന ഉറച്ച ബുദ്ധി ഉദിച്ചു. വേദജ്ഞനായ ആ രാജാവ് നിശ്ചയിച്ച് ഉപാധ്യായഗണത്തോടൊപ്പം യജ്ഞകർമം ചെയ്യാൻ ആരംഭിച്ചു. ഈ അശ്വമേധമാണ് പിന്നീടുള്ള കഥാജാലത്തിനെല്ലാം കാരണം — അശ്വാപഹരണം, പുത്രന്മാരുടെ ഭൂഖനനം, കപിലദർശനത്താലുള്ള ഭസ്മീഭാവം, ഒടുവിൽ ഭഗീരഥൻ ഗംഗയെ ഭൂമിയിലേക്കു കൊണ്ടുവരുന്നത്. അതിനാൽ ഈ സർഗം ഗംഗാവതരണകഥയുടെ ആദ്യപടിയാണ്.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डेऽष्टात्रिंशः सर्गः॥ ३८॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക