॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 34-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ഗാധിജനനവും കൗശികീമാഹാത്മ്യവും

കുശനാഭന്റെ പുത്രേഷ്ടി, ഗാധിയുടെ ജനനം, വിശ്വാമിത്രന്റെ സ്വകുലപരിചയം, സത്യവതി കൗശികീനദിയായി ഒഴുകിയത്, അർധരാത്രിയുടെ വർണന, മുനിമാരുടെ പ്രശംസ, ഉറക്കം

വിവാഹം കഴിഞ്ഞ് ബ്രഹ്മദത്തൻ സ്വദേശത്തേക്കു പോയപ്പോൾ പുത്രനില്ലാത്ത കുശനാഭൻ പുത്രലാഭത്തിനായി പൗത്രീ ഇഷ്ടി ഒരുക്കി. ‘പൗത്രീ ഇഷ്ടി’ എന്നാൽ പുത്രപ്രാപ്തിക്കായി വിധിക്കപ്പെട്ട യജ്ഞം; പുത്രേഷ്ടി എന്നും പറയുന്നു. ആ ഇഷ്ടി നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കെത്തന്നെ പരമോദാരനും ബ്രഹ്മപുത്രനുമായ കുശൻ ആ ഭൂപതിയായ കുശനാഭനോടു പറഞ്ഞു. ശ്രദ്ധിക്കുക — വരദാതാവ് യജ്ഞത്തിന്റെ സമാപ്തി കാത്തുനിൽക്കുന്നില്ല; കർമം നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കെത്തന്നെ വരുന്നു; കാരണം സങ്കല്പംതന്നെയാണ് ദൈവം കേൾക്കുന്നത്. മാത്രമല്ല, പുത്രനെ സ്വന്തം പിതാവിൽനിന്നുതന്നെയാണ് യാചിക്കുന്നത് — കുശനാണല്ലോ കുശനാഭന്റെ ജനകൻ.

‘മകനേ, നിനക്കു തുല്യനായ അത്യന്തം ധാർമികനായ ഒരു പുത്രൻ ഉണ്ടാകും; ഗാധി എന്നു പേരുള്ള അവനെ നീ നേടും; അവനിലൂടെ നീ ലോകത്തിൽ ശാശ്വതമായ കീർത്തി നേടും’ എന്നായിരുന്നു കുശന്റെ വചനം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ കുശൻ ആകാശത്തിലേക്കു കടന്ന് സനാതനമായ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്കു പോയി. ‘സദൃശൻ’ (തുല്യൻ) എന്ന പദം മഹത്താണ് — പുത്രൻ പിതാവിന്റെ പ്രതിബിംബംപോലെ; വരദാതാവ് സന്താനത്തെ മാത്രമല്ല നൽകുന്നത്, ശീലത്തിന്റെ തുടർച്ചയും വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു. ‘ശാശ്വതമായ കീർത്തി’ എന്നതും സൂക്ഷ്മമാണ് — പുത്രനാണ് പിതാവിന്റെ യശസ്സിന്റെ വാഹകൻ എന്നതാണ് രാജധർമത്തിന്റെ ദൃഷ്ടി.

കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് ധീമാനായ കുശനാഭന് പരമധാർമികനായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു; ‘ഗാധി’ എന്ന പേരിൽത്തന്നെ പ്രസിദ്ധൻ. ‘കാകുത്സ്ഥാ, പരമധാർമികനായ ആ ഗാധിതന്നെയാണ് എന്റെ പിതാവ്; കുശവംശത്തിൽ ജനിച്ചതിനാൽ ഞാൻ കൗശികൻ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.’ ഇതാണ് സർഗത്തിന്റെ കേന്ദ്രം — വിശ്വാമിത്രൻ തന്റെ ക്ഷത്രിയകുലം രാമനോടു വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇന്നു തപസ്സാൽ ബ്രഹ്മർഷിയായവൻ ജന്മംകൊണ്ട് രാജകുമാരനാണ്; അതിനാൽ രാമനെ ആജ്ഞാപിക്കുന്നവൻ ഗുരു മാത്രമല്ല, ക്ഷത്രിയവംശജനായ ഒരു മുതിർന്നയാൾകൂടിയാണ് എന്നറിയണം.

‘രാഘവാ, എനിക്കു സുവ്രതയായ ഒരു ജ്യേഷ്ഠസഹോദരിയുമുണ്ടായിരുന്നു — സത്യവതി എന്നു പേര്; അവളെ ഋചീകമുനിക്കു നൽകി — ഭാര്യയായി സമർപ്പിച്ചു. ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ച് അവൾ ശരീരത്തോടെതന്നെ സ്വർഗത്തിലേക്കു പോയി; പരമോദാരയായ അവൾ കൗശികി എന്ന മഹാനദിയായി ഒഴുകാനും തുടങ്ങി.’ ‘സശരീരാ’ (ശരീരത്തോടെതന്നെ) എന്ന പദം ശ്രദ്ധിക്കണം — മരണത്തിലൂടെയല്ല, പാതിവ്രത്യബലത്താൽത്തന്നെയാണ് അവൾ സ്വർഗത്തിലേക്കുയർന്നത്. ഒരു സ്ത്രീക്കു രണ്ടു പരിണാമങ്ങൾ — സ്വർഗത്തിൽ ദേഹധാരിണി, ഭൂമിയിൽ നദി; ഭക്തി ഈ ലോകത്തിലും രൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു.

ആ നദി ദിവ്യവും പുണ്യജലമുള്ളതും രമ്യവുമാണ്, ഹിമവാനെ ആശ്രയിച്ചു നിൽക്കുന്നു; ലോകഹിതകാര്യത്തിനായിത്തന്നെയാണ് എന്റെ സഹോദരി ഒഴുകുന്നത് എന്നു മുനി പറയുന്നു. ‘അതിനാൽ ഞാൻ ഹിമവാന്റെ പാർശ്വത്തിൽ നിയമനിഷ്ഠനായി, സഹോദരിയായ കൗശികിയോടുള്ള സ്നേഹത്തോടെ സുഖമായി വസിക്കുന്നു.’ മുനിയുടെ തപോഭൂമി യാദൃച്ഛികമായി തിരഞ്ഞെടുത്തതല്ല — സഹോദരിയുടെ സാന്നിധ്യമാണ് അതിനു കാരണം. സ്നേഹം തപസ്സിനു വിരോധിയല്ല, അതിന്റെ ആശ്രയമാണ്; ലോകഹിതത്തിനായി ഒഴുകുന്ന സഹോദരിയെ സേവിക്കുന്നവൻ അവളോടൊപ്പംതന്നെ ലോകഹിതം ചെയ്യുന്നു.

‘ആ സത്യവതി പുണ്യവതിയാണ്, സത്യത്തിലും ധർമത്തിലും പ്രതിഷ്ഠിതയാണ്; പതിവ്രതയും മഹാഭാഗയുമായ അവൾ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കൗശികിയായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു. ഞാനോ നിയമം കാരണം — യജ്ഞനിയമത്തിന്റെ സിദ്ധിക്കായി — അവളെ വിട്ട് സിദ്ധാശ്രമത്തിലെത്തി; നിന്റെ തേജസ്സാൽ ഞാൻ സിദ്ധനുമായി. രാമാ, ഇതാണ് എന്റെ ഉത്പത്തി; എന്റെ വംശത്തിന്റെയും ഈ ദേശത്തിന്റെയും കീർത്തി ഞാൻ പറഞ്ഞു; നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം പറഞ്ഞുകഴിഞ്ഞു.’ ഇങ്ങനെ മുപ്പത്തിരണ്ടാം സർഗത്തിൽ ആരംഭിച്ച കുശവംശകഥ സ്വകുലവർണനയോടെ സമാപിച്ചു; ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം പൂർണമായി നൽകപ്പെട്ടു. ശ്രദ്ധിക്കുക — മുനി തന്റെ സിദ്ധി രാമന്റെ തേജസ്സാലാണെന്നു പറയുന്നു; ഗുരു ശിഷ്യന്റെ മഹിമ സ്വയം ഘോഷിക്കുന്നു; ഇതാണ് വിശ്വാമിത്രന്റെ ഔദാര്യം. സഹോദരിയെ വിട്ടുപോന്നതും നിയമത്തിനായിട്ടാണ്, വൈരാഗ്യംകൊണ്ടല്ല.

‘കാകുത്സ്ഥാ, ഞാൻ കഥകൾ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ അർധരാത്രി കഴിഞ്ഞു; ഉറങ്ങിക്കൊള്ളുക, നിനക്കു മംഗളം; ഇവിടെ നമ്മുടെ യാത്രയ്ക്കു വിഘ്നം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.’ അമിതമായ ഉറക്കമൊഴിയൽ നാളത്തെ യാത്രയ്ക്കു തടസ്സമാകും എന്നതാണ് ഗുരുവിന്റെ ചിന്ത; ശിഷ്യന്റെ ശരീരരക്ഷണവും ആചാര്യന്റെ കർത്തവ്യമാണ്. പിന്നെ അദ്ദേഹം രാത്രിയുടെ ശാന്തി കാണിക്കുന്നു: ‘എല്ലാ മരങ്ങളും നിശ്ചലമാണ്, മൃഗപക്ഷികൾ തങ്ങളുടെ ഇടങ്ങളിൽ ഒതുങ്ങി, ദിക്കുകൾ രാത്രിയുടെ ഇരുട്ടാൽ വ്യാപ്തമായി, രഘുനന്ദനാ.’ പ്രകൃതിയുടെതന്നെ നിശ്ശബ്ദത ഉറക്കത്തിനുള്ള ക്ഷണമാണ്; വനവാസികൾ സമയം നാഴികകൊണ്ടല്ല, പ്രകൃതിയിലൂടെത്തന്നെയാണ് അറിയുന്നത്.

‘സന്ധ്യ പതുക്കെ മായുന്നു; കണ്ണുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ ആകാശം നക്ഷത്രങ്ങളാലും താരകളാലും നിബിഡമായി ജ്യോതിസ്സുകളാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു. ലോകത്തിന്റെ ഇരുട്ടകറ്റുന്ന ശീതകിരണനായ ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്നു; തന്റെ പ്രഭയാൽ ലോകത്തിലെ ജീവികളുടെ മനസ്സുകളെ ആഹ്ലാദിപ്പിക്കുന്നു. രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാ ജീവികളും — രൗദ്രരും മാംസഭോജികളുമായ യക്ഷരാക്ഷസസംഘങ്ങളും — അങ്ങുമിങ്ങും സഞ്ചരിക്കുന്നു.’ ഇവിടെ കവി രാത്രിയുടെ രണ്ടു രൂപങ്ങൾ ഒരേസമയം കാണിക്കുന്നു — ചന്ദ്രന്റെ ആഹ്ലാദവും നിശാചരന്മാരുടെ ഭയവും. ‘കണ്ണുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ’ എന്ന ഉപമയാൽ ആകാശം ആയിരം കണ്ണുകളുള്ളതുപോലെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അപ്പോൾ ഉറക്കമാണ് ഉചിതം, സഞ്ചാരമല്ല. കഥയുടെ ലക്ഷ്യവും ഇതാണ് — രാത്രിയിലെ യാത്ര വിലക്കി മുനി ശിഷ്യന്മാരെ വിശ്രമിപ്പിക്കുന്നു; പ്രഭാതത്തിൽ ശോണാതീരത്തുനിന്നു യാത്രയുണ്ടാകും. ഈ വർണന ശോഭയ്ക്കു മാത്രമല്ല, കർത്തവ്യനിർണയത്തിനുള്ള കാരണവുമാണ്.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാതേജസ്വിയായ മഹാമുനി നിർത്തി. ആ മുനിമാരെല്ലാം ‘നന്ന്, നന്ന്’ എന്ന് അദ്ദേഹത്തെ പ്രശംസിച്ചു: ‘കുശികന്മാരുടെ ഈ വംശം എന്നും മഹത്തും ധർമനിഷ്ഠവുമാണ്; കുശവംശജരായ നരോത്തമന്മാർ ബ്രഹ്മതുല്യരും മഹാത്മാക്കളുമാണ്. മഹായശസ്വിയായ വിശ്വാമിത്രാ, വിശേഷിച്ചും അങ്ങുതന്നെ അത്തരക്കാരനാണ്; നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ കൗശികിയും അങ്ങയുടെ കുലത്തെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവളാണ്.’ സ്തുതിയുടെ സാരം ഇതാണ് — വംശത്തിന്റെ കീർത്തി പുരുഷന്മാർ മാത്രമല്ല വഹിക്കുന്നത്, ആ നദിയും വഹിക്കുന്നു; ഒരു സഹോദരിതന്നെ കുലത്തിന്റെ പ്രകാശികയായി. ഇവിടെ രാമനെ വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — ബ്രഹ്മതുല്യമായ വംശമുള്ളവന്റെ ആജ്ഞ ശിരസ്സാ വഹിക്കേണ്ടതാണ്. മുനിമാരുടെ സാധുവാദം വിശ്വാമിത്രന്റെ കഥയുടെ പ്രാമാണ്യവും സ്ഥാപിക്കുന്നു — സഭയിൽ കേട്ട് അനേകം തപസ്വികൾ അനുമോദിക്കുന്നത് ശാസ്ത്രംപോലെ പ്രമാണമാകുന്നു.

സന്തുഷ്ടരായ മുനിശ്രേഷ്ഠരാൽ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട ശ്രീമാനായ കുശികപുത്രൻ അസ്തമിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ ഉറക്കത്തിലാണ്ടു. സൗമിത്രിയോടൊപ്പം രാമനും അല്പം വിസ്മയത്തോടെ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ പ്രശംസിച്ച് ഉറങ്ങാൻ കിടന്നു. ‘അസ്തമിച്ച സൂര്യനെപ്പോലെ’ എന്ന ഉപമ രമണീയമാണ് — തേജസ്വിയുടെ വിശ്രമവും തേജോമയംതന്നെ; അസ്തമയം നാശമല്ല, പുനരുദയത്തിനുള്ള കാത്തിരിപ്പാണ്. ‘ആഗതവിസ്മയൻ’ (വിസ്മയം വന്നവൻ) എന്ന പദത്താൽ രാമന്റെ ശ്രവണഫലം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — കഥ അവനെ വിസ്മയംകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കുന്നു; കേൾക്കുന്നവന്റെ വിസ്മയംതന്നെയാണ് കഥ പറയുന്നവനുള്ള പാരിതോഷികം.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे चतुस्त्रिंशः सर्गः॥ ३४॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക