॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 24-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

താടകാവനപ്രവേശം

ഗംഗ കടക്കൽ, ആ മുഴക്കത്തിന്റെ കാരണം, മലദ-കരൂഷ ജനപദങ്ങളുടെ കഥ, താടകയുടെ പരിചയം, വധത്തിനുള്ള ആജ്ഞ

നിർമലമായ പ്രഭാതത്തിൽ ശത്രുനാശകരായ ആ രണ്ടു രാജകുമാരന്മാരും ആഹ്നികകർമം പൂർത്തിയാക്കി വിശ്വാമിത്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നദീതീരത്തെത്തി. ‘ആഹ്നികം’ എന്നാൽ ദിവസവും ചെയ്യേണ്ട സന്ധ്യാവന്ദനം, ജപം തുടങ്ങിയ നിത്യകർമം; യാത്രയിലും അത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടില്ല എന്നു ശ്രദ്ധിക്കണം. ‘വിശ്വാമിത്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി’ എന്ന രണ്ടു പദങ്ങൾ മുൻസർഗവുമായി കഥയെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു — അവർ കാമാശ്രമത്തിൽ പാർത്തതിന്റെ തുടർച്ചയാണിത്. പിന്നെ ആശ്രമവാസികളും മഹാത്മാക്കളും കഠിനവ്രതരുമായ ആ മുനിമാരെല്ലാം ശുഭമായ ഒരു തോണി കൊണ്ടുവന്ന് വിശ്വാമിത്രനോടു പറഞ്ഞു: ‘ഭഗവാനേ, രാജകുമാരന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി അങ്ങ് തോണിയിൽ കയറിയാലും; ആപത്തും വിഘ്നവുമില്ലാത്ത വഴിയേ പോയാലും; കാലത്തിന്റെ പര്യയം ഉണ്ടാകാതിരിക്കട്ടെ.’ ‘കാലത്തിന്റെ പര്യയം’ എന്നാൽ സമയം കടന്നുപോകൽ, താമസം. മുനിമാർ സ്വയം തോണി കൊണ്ടുവരുന്നു; അതിഥിസേവ അവരുടെ തപസ്സിന്റെ തന്നെ ഭാഗമാണ്. ‘രാജകുമാരന്മാരെ മുന്നിൽ നിർത്തി’ എന്ന വാക്കിലൂടെ ഗുരുശിഷ്യന്മാർ തമ്മിലുള്ള മര്യാദ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — ശിഷ്യന്മാർ മുന്നിൽ, ഗുരു പിന്നിൽ.

വിശ്വാമിത്രൻ ‘അങ്ങനെയാകട്ടെ’ എന്നു പറഞ്ഞ് ആ ഋഷിമാരെ തിരിച്ചു പൂജിച്ച്, ആ രണ്ടുപേരോടുമൊപ്പം സമുദ്രത്തിലേക്കൊഴുകുന്ന നദി കടന്നു. ‘സാഗരംഗമാ’ എന്നത് ഗംഗയുടെ വിശേഷണമാണ് — സമുദ്രത്തിലേക്കു പോകുന്നവൾ; ഇതിലൂടെ നദിയുടെ മഹത്ത്വം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. നദീമധ്യത്തിലെത്തിയപ്പോൾ ജലങ്ങളുടെ കൂട്ടിമുട്ടലാൽ പെരുകിയ ഒരു ശബ്ദം രാമൻ കേട്ടു. ‘തോയസംരംഭം’ എന്നാൽ വെള്ളങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം; അതിനാൽ വർധിച്ചതാണ് ആ ശബ്ദം. മഹാതേജസ്വിയായ രാമൻ അനുജനോടൊപ്പം ആ ശബ്ദത്തിന്റെ നിശ്ചയം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചു; നദീമധ്യത്തിൽവെച്ചുതന്നെ മുനിശ്രേഷ്ഠനോടു ചോദിച്ചു. ‘നിശ്ചയം’ എന്നത് ഇവിടെ കാരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉറപ്പായ അറിവാണ്, സങ്കല്പമല്ല. ഈ സന്ദർഭം രാമന്റെ സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നു — കേൾക്കാത്തതോ കാണാത്തതോ ആയ എന്തിനെക്കുറിച്ചും അവനിൽ ഉടനെ ജിജ്ഞാസ ഉണരുന്നു; ആ ജിജ്ഞാസതന്നെയാണ് ആചാര്യന്റെ ഉപദേശത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ. രാമൻ ഒരു കുട്ടിയെപ്പോലെ ചോദിക്കുന്നു, വിശ്വാമിത്രൻ ഒരു പിതാവിനെപ്പോലെ പറഞ്ഞുകൊടുക്കുന്നു.

‘പിളർന്നൊഴുകുന്ന ജലത്തിന്റെ ഈ തുമുലധ്വനി എവിടെനിന്ന്?’ എന്നായിരുന്നു രാമന്റെ ചോദ്യം. കൗതൂഹലം നിറഞ്ഞ രാഘവന്റെ വാക്കു കേട്ട് ധർമാത്മാവായ വിശ്വാമിത്രൻ ആ ശബ്ദത്തിന്റെ കാരണം പറഞ്ഞു: ‘രാമാ, കൈലാസപർവതത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് മനസ്സുകൊണ്ട് ശ്രേഷ്ഠമായ ഒരു സരസ്സ് നിർമിച്ചു; മനസ്സുകൊണ്ട് നിർമിച്ചതിനാലാണ് അതിനെ ‘മാനസം’ എന്നു വിളിക്കുന്നത്. നരശ്രേഷ്ഠാ, ആ സരസ്സിൽനിന്ന് ഒരു നദി ഒഴുകിയിറങ്ങി; അവൾ അയോധ്യയെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു.’ ‘ഉപഗൂഹതേ’ എന്നാൽ ആശ്ലേഷിക്കുന്നു, അരികിലൂടെ ഒഴുകുന്നു എന്നർഥം; നഗരത്തോടു നദിക്കുള്ള സ്നേഹമെന്നപോലെ വർണിക്കപ്പെടുന്നു. കഥയുടെ ക്രമം ചിന്തിക്കേണ്ടതാണ് — ശബ്ദത്തിന്റെ കാരണം പറയാൻ കവി ആദ്യം നദിയുടെ ജന്മകഥ ആരംഭിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ അയോധ്യയിലെ സരയു ബ്രഹ്മാവിന്റെ സരസ്സിൽനിന്നു പുറപ്പെട്ടവളാണെന്ന കുലഗൗരവവും രാമനെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ജലശബ്ദത്തെക്കുറിച്ചുള്ളതായിരുന്നു ചോദ്യമെങ്കിലും അതിന്റെ ഉത്തരം തീർഥമാഹാത്മ്യത്തിന്റെ രൂപത്തിലാണ് നൽകപ്പെടുന്നത്.

സരസ്സിൽനിന്നു പുറപ്പെട്ട, ബ്രഹ്മസരസ്സിൽനിന്ന് ഒഴുകിയിറങ്ങിയ ആ പുണ്യനദി ‘സരയു’ എന്നു പ്രസിദ്ധയാണ്. അവളുടേതാണ് അതുല്യമായ ഈ ശബ്ദം; കാരണം അവൾ ജാഹ്നവിയെ ചെന്നുചേരുന്നു — ഗംഗയിൽ ലയിക്കുന്നു. ജലങ്ങളുടെ കലക്കത്തിൽനിന്നുണ്ടായതാണ് ഈ ശബ്ദം; അതിനാൽ രാമാ, നിയതനായി ഈ സംഗമത്തെ നമസ്കരിക്കുക. ‘നിയതൻ’ എന്നാൽ ചിത്തം അടക്കിയവൻ, നിയമത്തിൽ നിൽക്കുന്നവൻ. അതിധാർമികരായ ആ സഹോദരന്മാർ ആ രണ്ടു നദികളെയും നമസ്കരിച്ച് തെക്കേ കരയിലെത്തി ലഘുവിക്രമരായി നടന്നു. ‘ലഘുവിക്രമർ’ എന്നാൽ വേഗത്തിൽ ചുവടുവെക്കുന്നവർ, തളരാത്ത നടപ്പുള്ളവർ. പിന്നെ നരശ്രേഷ്ഠന്റെ ആ പുത്രൻ ഘോരരൂപമുള്ള ഒരു വനം കണ്ട് മുനിശ്രേഷ്ഠനോടു ചോദിച്ചു. ഇവിടെ കഥയ്ക്കു വഴിത്തിരിവുണ്ടാകുന്നു — പുണ്യസംഗമത്തെ നമസ്കരിച്ച ഉടനെ ഘോരമായ വനം കാണുന്നു. തീർഥത്തിന്റെ ശാന്തിയും കാടിന്റെ ഭീഷണതയും — രണ്ടും ഒരേ അധ്യായത്തിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നു; ഇതിലൂടെ കവി വരാനിരിക്കുന്ന കർമത്തിനുള്ള ഭൂമിക ഒരുക്കുന്നു.

ആ വനം അവിപ്രഹതമായിരുന്നു — മനുഷ്യരുടെ പോക്കുവരവ് ഒട്ടുമില്ലാത്തത്. രാമൻ പറയുന്നു: ‘ഹാ, ഈ വനം ദുർഗമം, ചീവീടുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞത്, ഭയങ്കരമായ ഹിംസ്രജന്തുക്കൾ നിറഞ്ഞത്, കഠോരസ്വരമുള്ള പക്ഷികളാൽ വ്യാപ്തം. പലതരം പക്ഷികൾ ഭയങ്കരസ്വരങ്ങളിൽ കരയുന്നു. സിംഹം, പുലി, പന്നി, ആന എന്നിവയാൽ ശോഭിതം; ധവം, അശ്വകർണം, കകുഭം, കൂവളം, തിന്ദുകം, പാതിരി, ഇലന്ത എന്നിവയാൽ നിബിഡം — ഈ ദാരുണവനം എന്താണ്?’ ഇവിടെ വൃക്ഷനാമങ്ങൾ എണ്ണിപ്പറയുന്നു — ധവം, അശ്വകർണം, കകുഭം (അർജുനം, നീർമരുത്), ബില്വം (കൂവളം), തിന്ദുകം, പാടല (പാതിരി), ബദരി (ഇലന്ത). കവി വനത്തിന്റെ ഭീഷണത ഹിംസ്രജന്തുക്കളിലൂടെ മാത്രമല്ല, പരുക്കനും മുള്ളുനിറഞ്ഞതുമായ മരങ്ങളിലൂടെയും കാണിക്കുന്നു. ‘ശോഭിതം’ എന്ന പദം വിരോധാഭാസം ഉൾക്കൊള്ളുന്നു — സിംഹവും പുലിയും കൊണ്ട് ശോഭയോ? ഇത് കാടിന്റെ മാത്രം ശോഭയാണ്, ജനപദത്തിന്റേതല്ല. കേൾവികൊണ്ടും കാഴ്ചകൊണ്ടും — രണ്ടുവിധത്തിലും — വനം ഭയങ്കരമാണെന്ന വർണനയിലാണ് കൗശലം. ‘ഝില്ലിക’ എന്നത് ഇടവിടാതെ ചിലയ്ക്കുന്ന ചെറിയൊരു കീടവർഗമാണ് (ചീവീട്); അതിന്റെ കൂട്ടമാണ് ഇവിടെ വനത്തിന്റെ നിശ്ശബ്ദത ഭേദിച്ച് ഭയം വർധിപ്പിക്കുന്നത്. രാമന്റെ ചോദ്യം സമർഥമാണ് — അവൻ വനത്തിന്റെ പേരു മാത്രമല്ല ചോദിക്കുന്നത്, ‘ഇത് ആരുടേത്’ എന്ന് അതിന്റെ ഉടമയെത്തന്നെ അന്വേഷിക്കുന്നു; അതിലൂടെയാണ് ഉത്തരത്തിൽ കഥ മുന്നോട്ടു പോകുന്നത്.

മഹാതേജസ്വിയായ വിശ്വാമിത്രൻ അവനോടു പറഞ്ഞു: ‘കുഞ്ഞേ കാകുത്സ്ഥാ, ഈ ദാരുണവനം ആരുടേതാണെന്നു കേട്ടാലും. നരോത്തമാ, പണ്ട് ഇവിടെ സമൃദ്ധമായ രണ്ടു ജനപദങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു — മലദങ്ങളും കരൂഷങ്ങളും; ദേവന്മാരുടെ നിർമാണത്താൽ നിർമിക്കപ്പെട്ടവ. പണ്ട് വൃത്രവധത്തിൽ സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ മാലിന്യത്തിൽ മുങ്ങി, വിശപ്പിനാലും പീഡിതനായി; ബ്രഹ്മഹത്യയും അവനെ ബാധിച്ചു.’ വൃത്രൻ ബ്രാഹ്മണനായിരുന്നതിനാൽ ഉണ്ടായ പാപമാണ് ബ്രഹ്മഹത്യ; വൃത്രൻ ത്വഷ്ടാവിന്റെ പുത്രനും ബ്രാഹ്മണനുമായിരുന്നുവല്ലോ. ഇതിൽനിന്ന് അറിയാം — ദേശത്തിന്റെ പേരിൽത്തന്നെ അതിന്റെ ചരിത്രം ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; വിശ്വാമിത്രൻ ഭൂമിശാസ്ത്രമല്ല, ഓർമയെയാണ് വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നത്. ചോദ്യം ‘ഈ വനം എന്ത്?’ എന്നായിരുന്നു; ഉത്തരമാകട്ടെ ‘ഇത് പണ്ട് വനമായിരുന്നില്ല’ എന്നും. ഇന്നു ശൂന്യമായത് ഒരിക്കൽ സമൃദ്ധമായിരുന്നു — ഇതാണ് ഈ സർഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനവേദന.

ദേവന്മാരും തപോധനരായ ഋഷിമാരും മലിനനായ ആ ഇന്ദ്രനെ കലശങ്ങൾകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യിച്ചു; അവന്റെ മാലിന്യം നീക്കി. മഹേന്ദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽനിന്നുണ്ടായ മലവും കാരൂഷവും ഈ ഭൂമിയിൽത്തന്നെ നിക്ഷേപിച്ച് അവർ സന്തോഷിച്ചു. ഇന്ദ്രൻ നിർമലനും നിഷ്കരൂഷനും ശുദ്ധനുമായപ്പോൾ ഏറെ പ്രസന്നനായി ഈ ദേശത്തിന് അനുപമമായ ഒരു വരം നൽകി: ‘സമൃദ്ധമായ ഈ രണ്ടു ജനപദങ്ങളും ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധി നേടും.’ ‘കരൂഷം’ എന്നാൽ വിശപ്പിൽനിന്നുണ്ടായ ദോഷം; അതു നീങ്ങിയതിനാൽ ഇന്ദ്രൻ ‘നിഷ്കരൂഷൻ’. ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത് — ദേവന്മാരുടെ മാലിന്യവും ഭൂമി വഹിക്കുന്നു; ഭൂമിയുടെ ക്ഷമതന്നെയാണ് അവളുടെ മഹത്ത്വം. മാലിന്യനിക്ഷേപം ഒരു ശാപംപോലെ തോന്നുന്നു; എന്നാൽ ഇന്ദ്രൻ അതിനെത്തന്നെ വരമാക്കി മാറ്റുന്നു — കളങ്കകാരണമായിരുന്നതുതന്നെ കീർത്തികാരണമാക്കപ്പെട്ടു. ദാനത്തിനു പ്രതിദാനം എന്ന നീതി ദേവന്മാരിലും നിലനിൽക്കുന്നു.

‘മലദങ്ങൾ, കരൂഷങ്ങൾ എന്നു പ്രസിദ്ധമായ ഇവ രണ്ടും എന്റെ ശരീരമാലിന്യം വഹിക്കുന്നവയാകും’ എന്ന് ഇന്ദ്രവചനം; ശരീരമാലിന്യം വഹിച്ചതുതന്നെയാണ് അവയുടെ പേരിനു കാരണം. ധീമാനായ ശക്രൻ ദേശത്തിനു നൽകിയ ആ ആദരം കണ്ട് ദേവന്മാർ ‘നന്ന്, നന്ന്’ എന്നു പാകശാസനനോടു പറഞ്ഞു. ‘പാകശാസനൻ’ എന്നത് ഇന്ദ്രന്റെ പ്രസിദ്ധനാമമാണ് — പാകൻ എന്ന അസുരനെ ശിക്ഷിച്ചതിനാൽ. ശത്രുനാശകാ, സമൃദ്ധമായ ഈ രണ്ടു ജനപദങ്ങളും ഏറെക്കാലം ധനധാന്യങ്ങളാൽ സന്തുഷ്ടമായിരുന്നു. എന്നാൽ കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു യക്ഷി അവിടെയെത്തി; ആയിരം ആനകളുടെ ബലം അവൾക്കുണ്ടായിരുന്നു. ‘കസ്യചിത്ത്വഥ കാലസ്യ’ (കുറെക്കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ) എന്ന വാക്കുകളിലൂടെ കവി സുഖത്തിന്റെ അന്ത്യം പെട്ടെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഏറെക്കാലംകൊണ്ടു നേടിയ സമൃദ്ധി ഒരൊറ്റ ദുഷ്ടനാൽ നശിക്കുന്നു; ഏതെങ്കിലും വീരൻ എഴുന്നേൽക്കുന്നതുവരെ ദേവവരംപോലും ദുഷ്ടന്റെ പരാക്രമത്തെ തടയുന്നില്ല.

‘നിനക്കു മംഗളം — അവളുടെ പേര് താടക; ധീമാനായ സുന്ദന്റെ ഭാര്യ. അവളുടെ പുത്രനാണ് മാരീചൻ എന്ന രാക്ഷസൻ — ശക്രനു തുല്യമായ പരാക്രമമുള്ളവൻ, ഉരുണ്ട കൈകളും വലിയ ശിരസ്സും വിശാലമായ വായും ദേഹവുമുള്ളവൻ, ഭീമാകാരൻ. ഭയങ്കരരൂപനായ ആ രാക്ഷസൻ എന്നും പ്രജകളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു.’ ‘ഭദ്രം തേ’ (നിനക്കു മംഗളം) എന്ന ആശീർവാദം നടുവിൽത്തന്നെ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു — ഭയങ്കരമായ വൃത്താന്തം പറയുമ്പോൾ ഗുരു ശിഷ്യനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുന്നു. ഇവിടെ കവി താടകയുടെ കുലം വിസ്തരിച്ചു പറയുന്നു; കാരണം മുന്നോട്ട് രാമനിൽ ഒരു ശങ്ക ഉണരും — സ്ത്രീവധം എങ്ങനെ ഉചിതമാകും എന്ന്; അതിനുള്ള ഉത്തരം ഇരുപത്തഞ്ചാം സർഗത്തിൽ നൽകപ്പെടും. ‘രാഘവാ, ദുഷ്ടചാരിണിയായ ആ താടക മലദങ്ങൾ, കരൂഷങ്ങൾ എന്ന ഈ രണ്ടു ജനപദങ്ങളെയും എന്നും നശിപ്പിക്കുന്നു.’ മാരീചന്റെ പേര് ഇവിടെ ആദ്യമായി വരുന്നു; അവൻതന്നെയാണ് പിന്നീട് രാമനാൽ ജയിക്കപ്പെടുന്നതും ഒടുവിൽ സീതാപഹരണത്തിൽ സഹായിയാകുന്നതും. ഒരൊറ്റ പേര്, ദൂരവ്യാപിയായ പരിണാമം.

‘അവൾ വഴി മുടക്കി ഒന്നര യോജന ദൂരത്തിൽ പാർക്കുന്നു; അതിനാൽ താടകയുടെ വനം എവിടെയോ അവിടേക്കുതന്നെ നാം പോകണം. സ്വന്തം ബാഹുബലം ആശ്രയിച്ച് ദുഷ്ടചാരിണിയായ ഇവളെ കൊല്ലുക. എന്റെ നിയോഗത്താൽ ഈ ദേശത്തെ വീണ്ടും കണ്ടകരഹിതമാക്കുക; ഇത്തരം അവസ്ഥയിലുള്ള ഈ ദേശത്തേക്ക് ആർക്കും വരാൻ കഴിയുന്നില്ല.’ ‘അത്യർധയോജനം’ എന്നാൽ പകുതികൂടി അധികമുള്ള ഒരു യോജന, ഏകദേശം ആറു ക്രോശം. ‘മന്നിയോഗാത്’ (എന്റെ നിയോഗത്താൽ) എന്ന പദം പ്രധാനമാണ് — രാമൻ സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരമല്ല, ഗുരുവിന്റെ ആജ്ഞയാൽ മാത്രമാണ് പ്രഹരിക്കുന്നത്; അതിനാൽ വധം ദണ്ഡരൂപവും ധർമ്യവുമാകുന്നു. ‘സ്വബാഹുബലമാശ്രിത്യ’ (സ്വന്തം ബാഹുബലം ആശ്രയിച്ച്) എന്നതും സൂക്ഷ്മമാണ് — അസ്ത്രബലമോ മന്ത്രബലമോ അല്ല, ബാഹുബലം മാത്രമാണ് ആവശ്യപ്പെടുന്നത്; ഇതിലൂടെ രാമന്റെ ആദ്യപരീക്ഷ ശുദ്ധശൗര്യത്തിന്റേതാകുന്നു. ‘നിഷ്കണ്ടകമാക്കുക’ എന്നത് രാജധർമത്തിന്റെതന്നെ ആദേശമാണ് — മുള്ളുകൾ നീക്കൽ രാജാവിന്റെ മുഖ്യകർമമാണ്.

‘ഘോരയും അസഹ്യയുമായ ആ യക്ഷിയാൽ ഈ ദേശം നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. ഈ വനം എങ്ങനെ ദാരുണമായിത്തീർന്നുവെന്ന് ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോടു പറഞ്ഞു. യക്ഷി എല്ലാം നശിപ്പിച്ചു; ഇന്നും അവൾ ആ ക്രൂരകർമത്തിൽനിന്നു പിന്മാറുന്നില്ല.’ ‘ഇന്നും പിന്മാറുന്നില്ല’ എന്ന ഈ അവസാനവാക്കുതന്നെയാണ് അടുത്ത സർഗത്തിലെ വധത്തിനു കാരണം.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे चतुर्विंशः सर्गः॥ २४॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക