॥वाल्मीकिरामायणम् బాలకాండ · 25వ సర్గ

బాలకాండ

సర్గ

తాటకోపాఖ్యానం, వధనియోగం

సుకేతుని తపస్సు, బ్రహ్మ వరం, అగస్త్యుని శాపం, స్త్రీవధ విషయంలో రాముని సందేహం, విశ్వామిత్రుని దృష్టాంతాలు

అప్రమేయుడైన ముని చెప్పిన ఆ ఉత్తమమైన మాటలు విని పురుషశార్దూలుడైన రాముడు శుభమైన మాటతో ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు. అతని ప్రశ్న సూక్ష్మమైనది — ‘మునిశ్రేష్ఠా, యక్షులు అల్పవీర్యులని వింటాం; ఈ యక్షిణి పైగా అబల; అలాంటప్పుడు ఆమె వేయి ఏనుగుల బలాన్ని ఎలా ధరిస్తోంది?’ రాముడు భయపడలేదు, జిజ్ఞాసువై ఉన్నాడు; శత్రువు బలానికి మూలం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాడు. వీరుని పద్ధతి ఇదే — మొదట జ్ఞానం, తరువాత కర్మ. మునుపటి సర్గలో ముని తాటక బలాన్ని మాత్రమే చెప్పాడు; ఇక్కడ రాముడు దానికి కారణం అడుగుతున్నాడు.

అమితమైన ఓజస్సు గల రాఘవుని ఈ మాటలు విని విశ్వామిత్రుడు మృదువైన మాటలతో, లక్ష్మణునితో కూడిన శత్రుసంహారకుడైన రాముని సంతోషపెడుతూ ఇలా అన్నాడు — ‘ఏ కారణం వల్ల ఆమె అంత బలోద్ధతురాలైందో విను. ఆమె వీర్యం వరదానం వల్ల వచ్చినది; అందువల్లనే అబల అయినా ఆమె అంతటి బలాన్ని ధరిస్తోంది.’ ఇక్కడ తెలుసుకోవలసింది — బలం ఎల్లప్పుడూ స్వభావసిద్ధమైనది కాదు; వరదానం ద్వారా కూడా అది వస్తుంది, కాబట్టి కేవలం రూపాన్ని చూసి శత్రువును అంచనా వేయకూడదు. ‘హర్షయన్’ (సంతోషపెడుతూ) అనే మాట గమనించదగినది — ముని కేవలం జవాబు ఇవ్వడమే కాదు, శిష్యుని ఉత్సాహాన్ని కూడా పెంచుతున్నాడు.

పూర్వం సుకేతుడనే ఒక మహాయక్షుడు ఉండేవాడు — వీర్యవంతుడు, శుభమైన ఆచారం గలవాడు, కానీ సంతానం లేనివాడు. అతడు గొప్ప తపస్సు చేశాడు. ఆ యక్షపతి తపస్సుకు ఎంతో ప్రీతి చెందిన పితామహుడు బ్రహ్మ అతనికి తాటక అనే పేరుగల ఒక కన్యారత్నాన్ని ఇచ్చాడు; ఆమెకు వేయి ఏనుగుల బలాన్ని కూడా ఇచ్చాడు. కానీ ఆ మహాయశస్వి అతనికి పుత్రుని మాత్రం ఇవ్వలేదు. ఇది మననం చేయదగినది — అంతటి బలం గల పుత్రుడు లోకాన్ని బాధిస్తాడని బ్రహ్మకు తెలుసు; కాబట్టి వరం కూడా పరిమితితోనే ఇవ్వబడింది. అంతేకాదు, కన్యను తక్కువగా ఎంచలేదు — ఆ గొప్ప బలం ఆమెకే ఇవ్వబడింది. కానీ ధర్మంతో రక్షించబడని బలం అనర్థానికే దారితీస్తుంది. సుకేతుడు శుభాచారుడు, అతని కుమార్తె మాత్రం నరభక్షకి — దీనితో కవి సూచించేదేమిటంటే శీలం వంశపరంపరగా లభించదు.

రూపయౌవనాలతో శోభిల్లుతూ పెరుగుతున్న, యశస్విని అయిన ఆ బాలికను సుకేతుడు జంభుని కుమారుడైన సుందునికి భార్యగా ఇచ్చాడు. కొంత కాలం తరువాత ఆ యక్షిణి ఒక కుమారుని కన్నది — ఎదిరింపరాని మారీచుడు అనేవాడు, అతడు శాపం వల్ల రాక్షసుడయ్యాడు. ఈ విధంగా యక్షకులంలో పుట్టినా అతడు రాక్షసత్వాన్ని పొందాడు; జాతి జన్మతో నిర్ణయించబడదు, కర్మ వల్ల, శాపం వల్ల మారుతుంది. ఈ మారీచుడే ముందు సీతాపహరణంలో రావణునికి సహాయకుడవుతాడు; కాబట్టి ఇక్కడ కవి దూరం వరకు సాగే కథాసూత్రాన్ని ప్రవేశపెడుతున్నాడు.

సుందుడు చంపబడిన తరువాత తాటక తన కుమారునితో కలిసి ఋషిశ్రేష్ఠుడైన అగస్త్యుని ఎదిరించి బాధించాలని కోరింది. భక్షించాలనే ఆవేశంతో గర్జిస్తూ ఆమె అతని మీదకు పరుగెత్తింది. మీదకు వస్తున్న ఆమెను చూసి భగవంతుడైన అగస్త్య ఋషి మారీచునితో ‘రాక్షసత్వాన్ని పొందు’ అని పలికాడు. తరువాత అతి కోపంతో అతడు తాటకను కూడా శపించాడు. ఇక్కడ గమనించాలి — ఋషి తాను స్వయంగా యుద్ధం చేయడు; అతని వాక్కే అతని శస్త్రం. తపస్విని బాధించేవారు తపస్సు వల్లనే నశిస్తారు. అంతేకాక శాపం యాదృచ్ఛికంగా ఇవ్వబడలేదు — ఆమె మునిని భక్షించడానికి పరుగెత్తింది, అందుకే ఆమెకు భక్షకురాలి రూపమే ఇవ్వబడింది. ఎలాంటి కర్మో అలాంటి ఫలం — ఇదే శాపంలోని న్యాయసంగతి.

శాపవచనం ఇది — ‘నీవు నరభక్షకివైన, వికృతమైన, వికారమైన ముఖం గల మహాయక్షిణివి కమ్ము; ఈ రూపాన్ని వెంటనే విడిచి నీకు దారుణమైన రూపం కలుగుగాక.’ శాపం వల్ల కోపం పెరిగిన ఈ తాటక క్రోధంతో మూర్ఛితురాలై, అగస్త్యుడు సంచరించిన ఆ శుభమైన దేశాన్ని నాశనం చేస్తోంది. శాపానికి ముందు కూడా ఆమె దుష్టురాలే; శాపంతో మాత్రం ఆమె నరభక్షకి అయింది, ఆమె క్రోధం జనపదాల నాశనంగా పరిణమించింది. ఈ విధంగా మలద కరూషాల వినాశనానికి కారణం పూర్తిగా చెప్పబడింది; మునుపటి సర్గలో వర్ణించిన ఆ ఘోరమైన నిర్జన వనం ఈమె కోపానికి ఫలమే.

అందువల్ల విశ్వామిత్రుడు ఆజ్ఞాపిస్తున్నాడు — ‘రాఘవా, గోవుల, బ్రాహ్మణుల హితం కోసం దుర్వృత్తురాలు, పరమ దారుణురాలు, దుష్ట పరాక్రమం గల ఈ యక్షిణిని చంపు. శాపంతో కూడిన ఈమెను చంపడానికి ముల్లోకాలలో నీవు తప్ప మరే పురుషుడూ సాహసించడు.’ ‘గోబ్రాహ్మణహితార్థాయ’ అనే మాటతో వధ ప్రయోజనం స్పష్టం చేయబడింది — వైరం కాదు, ప్రతీకారం కాదు, లోకరక్షణయే. ‘త్వామృతే’ (నీవు తప్ప) అనే మాటతో రాముని విశిష్టత సూచించబడుతోంది; ఇతరులకు అసాధ్యమైనదే ఇతనికి అప్పగించిన కార్యం.

ఇక్కడ రాముని సందేహం తొలగించబడింది. ముని అంటున్నాడు — ‘నరోత్తమా, స్త్రీవధ విషయంలో నీవు జుగుప్స పెట్టుకోకూడదు; నాలుగు వర్ణాల హితం కోసం రాజకుమారుడు దీనిని తప్పక చేయాలి. ప్రజారక్షణ కారణంగా, క్రూరమైనదైనా క్రూరం కానిదైనా, పాతకమైనదైనా దోషంతో కూడినదైనా, రక్షకుడు ఆ కర్మను ఎల్లప్పుడూ చేయాలి. రాజ్యభారం వహించేవారికి ఇదే సనాతన ధర్మం. కాకుత్స్థా, అధర్మపరురాలైన ఈమెను చంపు; ఈమెలో ధర్మం లేదు.’ ఈ తర్కక్రమం స్పష్టమైనది. మొదట సామాన్య నియమం — రక్షకుని ధర్మం చంపవలసినవారి స్త్రీత్వాన్ని లెక్కించదు, రక్షించవలసినవారి హితాన్నే లెక్కిస్తుంది. తరువాత విశేషం — ఈమె అధర్మపరురాలు, ఈమెలో ధర్మపు లేశమైనా లేదు; కాబట్టి స్త్రీత్వం వల్ల సాధారణంగా లభించే రక్షణ కూడా ఇక్కడ వర్తించదు. అధర్మమే మూర్తీభవించిన చోట దయయే అధర్మమవుతుంది. గమనించవలసినది ఏమిటంటే, ముని ‘పాపం కాదు’ అనడం లేదు, ‘పాతకాన్ని కూడా రక్షకుడు స్వీకరించాలి’ అంటున్నాడు — రాజధర్మపు భారం ఇదే.

ముని దృష్టాంతాలను కూడా చెబుతున్నాడు — పూర్వం భూమిని నాశనం చేయాలనుకున్న విరోచనుని కుమార్తె మంథరను ఇంద్రుడు సంహరించాడు; పూర్వం లోకాన్ని ఇంద్రుడు లేనిదిగా చేయాలనుకున్న భృగుపత్ని, పతివ్రత, కావ్యుని (శుక్రుని) తల్లిని విష్ణువు సంహరించాడు. వీరితో పాటు మరెందరో మహాత్ములైన రాజకుమారులు, పురుషశ్రేష్ఠులు అధర్మంతో కూడిన స్త్రీలను సంహరించారు. ‘కాబట్టి జుగుప్సను విడిచి నా ఆజ్ఞతో ఈమెను చంపు’ అని అతడు ముగిస్తాడు. రెండు దృష్టాంతాల కూర్పు సూక్ష్మమైనది — ఒకరు అసురకన్య, మరొకరు పతివ్రత అయిన బ్రాహ్మణి; ఇద్దరూ సంహరించబడ్డారు, ఎందుకంటే ఇద్దరూ లోకనాశనాన్ని కోరారు. కాబట్టి జాతి గానీ, వ్రతం గానీ, స్త్రీత్వం గానీ రక్షించవు; లోకహింసయే వధార్హతకు కారణం. ధర్మశాస్త్రంలో దృష్టాంతం ప్రమాణం; కాబట్టి ముని కేవలం ఆజ్ఞాపించడమే కాదు, పూర్వవృత్తాంతంతో తన మాటను సమర్థిస్తున్నాడు. ఈ విధంగా ఈ సర్గ రాముని సమ్మతిని ఎదురుచూస్తూ ముగుస్తుంది.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चविंशः सर्गः॥ २५॥

తప్పును తెలియజేయండి

మూల శ్లోకాలు, పదవివరణతో చదవండి