சர்க்கம்
அனுமன் சீதை உரையாடல்
அனுமன் சீதையிடம் வெற்றிச் செய்தியைத் தெரிவித்தல், சீதையின் மகிழ்ச்சி, அனுமனைப் புகழ்தல், ராக்ஷசிகளைக் கொல்லும் யோசனை, சீதையின் கருணை — ‘ந பர: பாபமாதத்தே’, கணவனைக் காணும் விருப்பம்
இவ்வாறு ஆணை பெற்ற வாயு மைந்தன் அனுமன் இரவில் திரிவோரால் போற்றப்பட்டபடி இலங்கை நகருக்குள் நுழைந்தான். நகருக்குள் நுழைந்து விபீஷணனிடம் அனுமதி கேட்டு, அவனால் அனுமதிக்கப்பட்ட அனுமன் மரத்தோட்டத்துக்குள் முறைப்படி நுழைந்து, சீதைக்குத் தன் வருகையைத் தெரிவித்து, நீராடல் அலங்காரம் இன்றி, அச்சத்தோடு கூடிய ரோகிணியைப் போல, மரத்தின் அடியில் மகிழ்ச்சியின்றி ராக்ஷசிகளால் சூழப்பட்டிருந்த சீதையைக் கண்டான். அடக்கமாக, வணங்கி, பணிந்து அவன் அருகே சென்று வணக்கம் செய்து நின்றான். வந்திருந்த மாபெரும் வலிமையுடைய அனுமனைக் கண்டு தேவி அப்போது மௌனமாக இருந்தாள்; பிறகு அவனை நினைவுகூர்ந்து மகிழ்ந்தாள். அவளுடைய இனிய முகத்தைக் கண்டு வானரர்களில் சிறந்த அனுமன் ராமனின் சொல் முழுவதையும் சொல்லத் தொடங்கினான். இங்கே அனுமனின் பணிவு குறிப்பிடத்தக்கது — இப்போது இலங்கை விபீஷணனின் அரசு; ஆகவே அவன் அரசனின் அனுமதி பெற்றே நுழைகிறான். முன்பு அவன் மறைந்து திருடனைப் போல இலங்கைக்குள் நுழைந்தான்; இன்று ராக்ஷசர்களால் போற்றப்படுகிறான். ‘ம்ருஜயா ஹீனாம்’ — நீராடல், அலங்காரம் முதலிய தூய்மைப்படுத்தல் இல்லாதவளை. ‘ஸாதங்காம் ரோஹிணீமிவ’ — ‘அச்சத்தோடு கூடிய ரோகிணியைப் போல’ — என்ற உவமை — கிரகத்தால் துன்புறுத்தப்பட்ட ரோகிணியைப் போல அச்சத்தால் பீடிக்கப்பட்டவள்; திறனாய்வுப் பதிப்பில் ‘சசினா ஹீனாம்’ — ‘சந்திரனை இழந்த’ — என்ற பாடம் உள்ளது, அச்சுப் பதிப்பில் ‘ம்ருஜயா ஹீனாம்’. சீதை முதலில் மௌனமாக இருந்தாள், பிறகு அவனை அடையாளம் கண்டு மகிழ்ந்தாள் — நீண்ட சிறைவாசத்துக்குப் பிறகு திடீரென வந்த தூதனை அவள் ஒரு கணம் அடையாளம் காணவில்லை. இரண்டாவது சுலோகமும் (2.2 முதல்), ஐந்தாவதும் ஆறாவதும் பெரும்பாலும் வல்கேட் பாடத்தில் மட்டுமே உள்ளன. சுந்தர காண்டத்தில் அனுமன் முதன்முதலில் சீதையைக் கண்டது இதே இடத்தில்தான் — சிம்சுபா மரத்தின் அடியில், ராக்ஷசிகளால் சூழப்பட்டவளாக. இன்று மீண்டும் அவன் அங்கேயே வருகிறான்; ஆனால் சூழ்நிலை முற்றிலும் மாறிவிட்டது. அப்போது அவன் மறைந்து, அஞ்சி, மரக்கிளைகளில் ஒளிந்திருந்தான்; இன்று அவன் வெற்றிச் செய்தியைக் கொண்டுவருபவன், ராக்ஷசர்களாலேயே போற்றப்படுபவன். சீதையின் நிலையோ இன்னும் அப்படியே — மாசுற்று, மகிழ்ச்சியின்றி, சிறைப்பட்டவள் போல; ஏனெனில் அவள் வெற்றிச் செய்தியை அறியவில்லை. அனுமனின் வணக்கம் ‘நிப்ருத: ப்ரணத: ப்ரஹ்வ:’ — ‘அடக்கமாக, வணங்கி, பணிந்து’ — என்ற மூன்று சொற்களால் வருணிக்கப்படுகிறது — அவனுடைய பக்தியின், பணிவின் நிறைவு.
‘வைதேகி, சுக்ரீவனோடும் லக்ஷ்மணனோடும் ராமன் நலமாக இருக்கிறான். நோக்கம் நிறைவேறியவனும், பகைவனைக் கொன்றவனும், பகைவர்களை வென்றவனுமான அவன் உன் நலத்தையும் விசாரிக்கிறான். தேவி, விபீஷணனின் துணையோடு, வானரர்களோடு கூடிய ராமனாலும், வீரம் நிறைந்த லக்ஷ்மணனாலும் ராவணன் கொல்லப்பட்டான். தேவி, உனக்கு இனியதைச் சொல்கிறேன்; மேலும் உன்னை வாழ்த்துகிறேன். தர்மம் அறிந்தவளே, உன் ஆற்றலால் ராமன் போரில் இந்தப் பெரும் வெற்றியைப் பெற்றான். சீதே, நலமாக இரு, கவலை நீங்கியவளாக இரு; பகைவன் ராவணன் கொல்லப்பட்டான், இலங்கையும் வசப்படுத்தப்பட்டது. “உறக்கம் இழந்து, உன்னை மீட்பதில் உறுதி பூண்டு, பெருங்கடலில் அணை கட்டி நான் இந்தச் சபதத்தை நிறைவேற்றினேன்” — இது ராமனின் சொல். ராவணனின் இல்லத்தில் இருக்கிறோமே என்று நீ பதற்றம் கொள்ள வேண்டாம்; இந்த இலங்கையின் ஆட்சி விபீஷணனின் வசம் ஒப்படைக்கப்பட்டுவிட்டது. ஆகவே ஆறுதல் கொள், நம்பிக்கையோடு இரு; உன் சொந்த வீட்டில் இருப்பது போல இருக்கிறாய். இதோ இந்த விபீஷணனும் மிகவும் மகிழ்ந்து உன்னைக் காணும் ஆவலோடு வருகிறான்.’ இங்கே ராமனின் செய்தி வரிசையாக — நலம், வெற்றி, சபதம் நிறைவேறுதல், ஆறுதல். ‘தவ ப்ரபாவாத்’ — ‘உன் ஆற்றலால்’ — என்ற சொல் மிக முக்கியமானது — ராமன் தன் வெற்றியைச் சீதையின் கற்பின் ஆற்றலுக்கு அர்ப்பணிக்கிறான். ‘அலப்தநித்ரேண’ — ‘உறக்கம் இழந்து’ — என்ற சொல்லால் ராமனின் பிரிவுத் துயர் சுட்டப்படுகிறது — சீதையை மீட்க அவன் இரவுகளிலும் உறங்கவில்லை. ‘ஸ்வக்ருஹே பரிவர்தஸே’ — ‘சொந்த வீட்டில் இருப்பது போல’ — இப்போது இலங்கை நண்பனின் அரசு; ஆகவே இது உன் சொந்த வீடு போன்றது. ஒன்பதாவது சுலோகத்தின் பின்னரைப் பகுதியில் திறனாய்வுப் பதிப்பு ‘திஷ்ட்யா ஜீவஸி தர்மஜ்ஞே ஜயேன மம ஸம்யுகே’ — ‘தர்மம் அறிந்தவளே, போரில் என் வெற்றியால் நல்லவேளையாக நீ உயிரோடிருக்கிறாய்’ — என்று ஓதுகிறது; அச்சுப் பதிப்பு ‘தவ ப்ரபாவாத்தர்மஜ்ஞே மஹான்ராமேண ஸம்யுகே’ — ‘தர்மம் அறிந்தவளே, உன் ஆற்றலால் ராமன் போரில் பெரும் (வெற்றி பெற்றான்)’. செய்தியின் மொழி ராமனுடையதே — அனுமன் அவனுடைய சொல்லை அப்படியே தெரிவிக்கிறான்; ‘நான்’ என்ற தன்மை ராமனுடையது. இதுவே தூதனின் தர்மம் — தலைவனின் சொல்லை மாற்றலாகாது. லக்ஷ்மணன், சுக்ரீவன், விபீஷணன் ஆகியோரைக் குறிப்பிடுவது அனைவரின் கூட்டுழைப்பை நினைவூட்டுகிறது. ‘ஸபாஜயே’ — ‘வாழ்த்துகிறேன்’ — என்ற சொல்லால் அனுமனும் தானே சீதையை வாழ்த்துகிறான். ‘ஸ்வஸ்தா பவ கதஜ்வரா’ — ‘நலமாக இரு, கவலை நீங்கியவளாக இரு’ — என்ற ஆறுதல் நீண்ட அச்சத்தின் முடிவைச் சுட்டுகிறது. ராவணனைப் பற்றிய அச்சத்தாலும், ராக்ஷசிகளின் மிரட்டலாலும், கணவனின் பிரிவாலும் அவள் மனத்தில் இருந்த கவலை இன்று நீங்கட்டும் என்பது ராமனின் விருப்பம். விபீஷணனின் வருகையைக் குறிப்பிடுவதும் ஆறுதலுக்காகவே — இலங்கையின் புதிய அரசன் அவளுடைய நண்பன்.
இவ்வாறு சொல்லப்பட்ட, சந்திரனைப் போன்ற முகமுடைய தேவி சீதை மகிழ்ச்சியால் தடைப்பட்டுப் பேச இயலாமல் போனாள். பிறகு மறுமொழி சொல்லாத சீதையிடம் வானரர்களில் சிறந்தவன் சொன்னான்: ‘தேவி, என்ன சிந்திக்கிறாய்? ஏன் என்னிடம் பேசவில்லை?’ அனுமன் இவ்வாறு சொன்னதும், தர்ம நெறியில் நிலைத்து நின்ற சீதை மிகவும் மகிழ்ந்து, கண்ணீரால் தழுதழுத்த குரலில் சொன்னாள்: ‘கணவனின் வெற்றியைப் பற்றிய இந்த இனிய செய்தியைக் கேட்டு, மகிழ்ச்சிக்கு வசப்பட்டு, நான் ஒரு கணம் பேச்சற்றுப் போனேன். வானரனே, சிந்தித்தும், நீ சொன்ன செய்திக்கு ஈடான வெகுமதியைக் காணவில்லை. இனிய வானரனே, இந்த இனிய செய்திக்காக உனக்குக் கொடுத்தால் அதற்கு ஈடான இன்பம் தருவதை உலகில் காணவில்லை. பொன்னோ, தங்கமோ, பலவகை ரத்தினங்களோ, மூன்று உலகங்களின் அரசோ — இவை இந்தச் சொல்லுக்கு ஈடாகா.’ வைதேகி இவ்வாறு சொன்னதும், அந்த வானரன் மகிழ்ச்சியால் கைகூப்பியபடி சீதையின் முன்னே நின்று மறுமொழி சொன்னான்: ‘கணவனுக்கு இனியதிலும் நலமானதிலும் ஈடுபட்டவளே, கணவனின் வெற்றியை விரும்புபவளே, குறையற்றவளே, இத்தகைய அன்பான சொல்லுக்கு நீயே உரியவள். இனியவளே, சாரமும் அன்பும் நிறைந்த உன் இந்தச் சொல் பலவகை ரத்தினக் குவியலைவிடவும், தேவர்களின் அரசைவிடவும் மேலானது. வெற்றி பெற்று, பகைவனைக் கொன்று, நலமாக இருக்கும் ராமனைக் காண்கிறேன் என்பதாலேயே, உண்மையில் தேவர் அரசு முதலான நன்மைகளை நான் அடைந்துவிட்டேன்.’ சீதையின் மௌனம் மகிழ்ச்சியின் மிகுதியால் — பெருந்துயரத்தில் பேச்சு அடைபடுவது போலப் பேரின்பத்திலும் அடைபடுகிறது. அவளுடைய நன்றி — ‘மூன்று உலகங்களின் அரசும் இந்தச் சொல்லின் மதிப்புக்கு ஈடாகாது’ — இனிய செய்தியின் விலைமதிப்பின்மையைக் காட்டுகிறது. அனுமனின் மறுமொழி அவனுடைய பயன் கருதாத பக்தியை வெளிப்படுத்துகிறது — ராமனின் வெற்றியே அவனுக்கான வெகுமதி. 19.1 அச்சுப் பதிப்பில் ‘நஹி பஸ்யாமி தத்ஸௌம்ய’, திறனாய்வுப் பதிப்பில் ‘ந ச பஸ்யாமி’. சீதையின் சொல்லில் அவளுடைய பண்பாடு — அவள் அரசகுமாரி, ஆனால் இன்று அவளிடம் கொடுப்பதற்கு எதுவும் இல்லை; இருந்தும் இனிய செய்தி கொண்டுவந்தவனுக்கு மரியாதை செய்ய விரும்புகிறாள். முன்பு சுந்தர காண்டத்திலும் அவள் அனுமனுக்குச் சூடாமணியைக் கொடுத்தாள்; இன்று அத்தகையது எதுவும் இல்லை. அனுமனின் மறுமொழியில் ‘அர்த்தத:’ — ‘உண்மையில்’ — என்ற சொல் — உண்மையில் ராமனின் நலத்தைக் கண்டதாலேயே எல்லா நன்மைகளும் கிடைத்துவிட்டன. தலைவனின் நலமே பக்தனுக்கு மேலான நன்மை என்பது ராமாயணத்தின் இலட்சியம். இங்கே மகிழ்ச்சியின் உளவியல் சித்திரம் — முதலில் மௌனம், பிறகு கண்ணீர், பிறகு தழுதழுத்த குரல், இறுதியில் நன்றியின் சொற்கள். கவிஞர் உணர்வுகளின் வரிசையை நுட்பமாகக் காட்டுகிறார்.
அவனுடைய அந்தச் சொல்லைக் கேட்டு, ஜனகனின் மகளான மைதிலி பிறகு வாயு மைந்தனிடம் மேலும் மங்களமான சொல்லைச் சொன்னாள்: ‘மிகச் சிறந்த இலக்கணங்கள் நிறைந்த, இனிமை என்ற குணத்தை அணிகலனாகக் கொண்ட, எட்டு அங்கங்களுடைய அறிவோடு கூடிய சொல்லைப் பேச நீயே தகுதியுடையவன். நீ வாயுவின் புகழத்தக்க மைந்தன், மிகுந்த தர்மசீலன். வலிமை, வீரம், கல்வி, மனவலிமை, பராக்கிரமம், சிறந்த திறமை, தேஜஸ், பொறுமை, மன உறுதி, நிலைத்தன்மை, பணிவு — இவையும் இன்னும் பல அழகிய குணங்களும் உன்னிடமே உள்ளன, ஐயமில்லை.’ இந்தப் பகுதி முழுவதும் (25–28) திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை. ‘அஷ்டாங்கயா புத்த்யா’ — ‘எட்டு அங்கங்களுடைய அறிவோடு’ — கேட்க விரும்புதல், கேட்டல், கிரகித்தல், மனத்தில் தாங்குதல், ஊகித்தல், தள்ள வேண்டியதைத் தள்ளுதல், பொருளை அறிதல், உண்மையை அறிதல் — இவை அறிவின் எட்டு அங்கங்கள் என்று உரையாசிரியர்கள் விளக்குகிறார்கள். சீதை அனுமனின் குணங்களை ஒவ்வொன்றாக எண்ணுகிறாள் — உடல் சார்ந்தவை (வலிமை, வீரம், பராக்கிரமம்), அறிவு சார்ந்தவை (கல்வி, திறமை), அறம் சார்ந்தவை (பொறுமை, மன உறுதி, பணிவு). இந்தப் புகழ்ச்சியே அவனுக்கான வெகுமதி — முன்பு ‘கொடுப்பதற்கு எதையும் காணவில்லை’ என்று சொன்னவள் இப்போது சொல்லாலேயே அவனுக்கு மரியாதை செய்கிறாள். ‘அனிலஸ்ய ஸ்லாகனீய: ஸுத:’ — ‘வாயுவின் புகழத்தக்க மைந்தன்’ — தந்தையான வாயுவின் பெருமையைப் பெருக்குகிறான். இந்தப் பகுதி வல்கேட் பாடத்தின் தனிச்சிறப்பு; இங்கே சீதை அனுமனின் குணங்களை விரிவாகப் புகழ்கிறாள். இதனால் அனுமனின் இயல்பின் முழுச் சித்திரம் சீதையின் பார்வையில் முன்வைக்கப்படுகிறது. அனுமனின் குணங்களில் ‘விநீதத்வம்’ — ‘பணிவு’ — கடைசியாகச் சொல்லப்பட்டது; ஆனால் அதுவே அவனுடைய எல்லாக் குணங்களுக்கும் மகுடம் — ஏனெனில் இத்தனை வலிமையுடையவனாயினும் அவன் எப்போதும் பணிவுடையவன்.
பிறகு பதற்றமின்றி, பணிவுடையவன் போல, மகிழ்ச்சியால் கைகூப்பியபடி சீதையின் முன்னே நின்ற அவன் மீண்டும் சீதையிடம் சொன்னான்: ‘நீ அனுமதித்தால், முன்பு உன்னை மிரட்டிய இந்த ராக்ஷசிகள் அனைவரையும் கொல்ல விரும்புகிறேன். தேவி, அசோக வனத்தில் இருந்த, கணவனையே தெய்வமாகக் கொண்டு வருந்திக்கொண்டிருந்த உன்னை, கொடிய வடிவும் நடத்தையும் உடைய, கொடிய, மேலும் கொடிய பார்வையுடைய, விகாரமான முகமுடைய ராக்ஷசிகள் ராவணனின் ஆணைப்படி மீண்டும் மீண்டும் கடுஞ்சொற்களால் பேசியதை நான் இங்கே கேட்டேன். விகாரமானவர்களும், விகார வடிவினர்களும், கொடியவர்களும், கொடிய கூந்தலும் பார்வையும் உடையவர்களும், கொடுஞ்சொல் பேசுபவர்களுமான இந்த மிகக் கொடிய ராக்ஷசிகளைப் பலவகைத் தாக்குதல்களால் கொல்ல விரும்புகிறேன்; இந்த வரத்தை எனக்குக் கொடு. முஷ்டிகளாலும், குதிகால் உதைகளாலும், பெரிய கைகளாலும், கணுக்கால் முழங்கால் அடிகளாலும், பற்களால் கடித்தலாலும், காதுகளையும் மூக்குகளையும் அறுத்தலாலும், கூந்தலைப் பிடுங்குதலாலும் உனக்குத் தீங்கிழைத்தவர்களை வீழ்த்திக் கொல்ல விரும்புகிறேன். புகழுடையவளே, இவ்வாறு பல அடிகளால் அடித்து, முன்பு உன்னை மிரட்டிய அந்தக் கொடிய வடிவினர்களைக் கொல்லச் செய்கிறேன்.’ அனுமனின் கோபம் இயல்பானது — ராக்ஷசிகள் சீதையை எப்படி அச்சுறுத்தினார்கள் என்பதைச் சுந்தர காண்டத்தில் அவனே கண்டான். அவனுடைய யோசனையில் வீரனின் சினமும், தலைவியின் அவமானத்துக்குப் பழி தீர்க்கும் விருப்பமும் உள்ளன. ‘யதி த்வம் அனுமன்யஸே’ — ‘நீ அனுமதித்தால்’ — என்பது அவனுடைய பணிவு — அவன் தன் விருப்பப்படி அல்ல, சீதையின் அனுமதியோடு மட்டுமே காரியம் செய்ய விரும்புகிறான். அடிகளின் விரிவான வருணனை அவனுடைய கோபத்தின் தீவிரத்தைக் காட்டுகிறது. இந்தப் பகுதியின் பல அரைப்பகுதிகள் (29, 32.2–34.1, 36.1, 37.1) வல்கேட் பாடத்தில் மட்டுமே உள்ளன; 29.2 ‘ப்ரக்ருஹீதாஞ்ஜலிர்ஹர்ஷாத்ஸீதாயா: ப்ரமுகே ஸ்தித:’ — ‘மகிழ்ச்சியால் கைகூப்பியபடி சீதையின் முன்னே நின்று’ — என்பது 21.2 இன் மறுகூற்று. ஆனால் அவன் சீதையின் அனுமதியின்றி எதையும் செய்வதில்லை — இங்கே அவனுடைய ஆவேசம் பணிவால் கட்டுப்படுத்தப்படுகிறது. இந்த யோசனைக்கான மறுமொழியில் சீதையின் கருணை வெளிப்படும்; ஆகவே இந்த யோசனை சீதையின் இயல்பின் உயர்வுக்கான பின்னணி. ராக்ஷசிகளின் வருணனையில் அடைமொழிகளின் மறுகூற்று — ‘விகாரமானவர்கள், விகார வடிவினர்கள்’, ‘கொடியவர்கள், மேலும் கொடிய பார்வையுடையவர்கள்’ — அனுமனின் கோபத்தின் தீவிரத்தை வெளிப்படுத்துகிறது.
இவ்வாறு சொல்லப்பட்ட, இரக்கமுடையவளும், துயருற்றோர் மீது அன்புடையவளுமான சீதை சிந்தித்து, ஆராய்ந்து அனுமனிடம் இதைச் சொன்னாள்: ‘வானரர்களில் சிறந்தவனே, அரசனைச் சார்ந்திருப்பதால் அவன் வசப்பட்டவர்களும், பிறரின் ஆணைப்படி செயல்படுபவர்களும், கட்டுப்பட்டவர்களுமான பணிப்பெண்கள் மீது யார் சினம் கொள்வார்? விதியின் தலைகீழ் மாற்றம் என்ற குற்றத்தாலும், முன்பு செய்த தீவினையாலும் இவை அனைத்தும் எனக்கு நேர்கின்றன; தான் செய்ததையே ஒருவன் அனுபவிக்கிறான். நீண்ட கைகளுடையவனே, இப்படிச் சொல்லாதே; இது தெய்வத்தின் மேலான போக்கு. வாழ்க்கை நிலைகளின் சேர்க்கையால் இதை நான் அடைய வேண்டும் என்பது விதிக்கப்பட்டிருந்தது; ஆகவே வலிமையற்ற நான் ராவணனின் பணிப்பெண்களை இங்கே மன்னிக்கிறேன். ராக்ஷசனால் ஆணையிடப்பட்ட ராக்ஷசிகள் என்னை மிரட்டினார்கள்; அவன் கொல்லப்பட்டபின், வாயு மைந்தனே, அவர்கள் மிரட்டுவதில்லை. வானரனே, புலியின் அருகே கரடியால் பாடப்பட்ட, தர்மம் நிறைந்த பழைய சுலோகம் ஒன்று உண்டு; அதைக் கேள் — “பிறர் செய்த பாவச் செயல்களின் பாவத்தை ஒருவன் தான் ஏற்பதில்லை; ஒழுக்க நெறி காக்கப்பட வேண்டும்; நல்லோர் நல்லொழுக்கத்தையே அணிகலனாகக் கொண்டவர்கள்.” பாவிகளிடமோ, நல்லவர்களிடமோ, கொல்லத்தக்கவர்களிடமோ கூட உயர்ந்தவன் கருணை காட்ட வேண்டும்; குற்றம் செய்யாதவர் யாருமில்லை. உலகுக்குத் தீங்கிழைப்பதில் இன்பம் காணும் கொடிய பாவிகள் பாவம் செய்தாலும், அவர்களுக்குத் தகாததைச் செய்யலாகாது.’ சீதையின் கருணையே இந்தச் சர்க்கத்தின் இதயம். அவள் ராக்ஷசிகளின் குற்றத்தை அவர்களுடைய தலைவன் மீது சுமத்துகிறாள் — அவர்கள் ஆணையை நிறைவேற்றியவர்கள் மட்டுமே. பிறகு தன் துயரத்தின் காரணத்தைத் தன் செயலிலேயே காண்கிறாள் — ‘ஸ்வக்ருதம் ஹ்யுபபுஜ்யதே’ — ‘தான் செய்ததையே ஒருவன் அனுபவிக்கிறான்’. புலி கரடி கதை — அச்சுப் பதிப்பின் அடிக்குறிப்பில் ராமாயண பூஷண உரையிலிருந்து எடுத்துக் காட்டப்பட்டது — வேடனால் துரத்தப்பட்ட புலி, மரத்தில் ஏறியிருந்த கரடியிடம் ‘வேடனைக் கீழே தள்ளு’ என்று வேண்டியது; கரடி சரணடைந்தவனைத் தள்ளவில்லை; பின்னர் வேடன் புலியால் கரடியைத் தள்ளும்படி தூண்டப்பட்டு அதைத் தள்ளியபோதும், கரடி ‘ந பர: பாபமாதத்தே’ — ‘பிறர் பாவத்தை ஒருவன் ஏற்பதில்லை’ — என்ற சுலோகத்தைப் பாடி அவனைத் தள்ளவில்லை. ‘ந கஸ்சின்னாபராத்யதி’ — ‘குற்றம் செய்யாதவர் யாருமில்லை’ — எல்லோரும் ஏதாவது ஒரு சமயம் குற்றம் செய்கிறார்கள்; ஆகவே அனைவரிடமும் கருணை. இந்தப் பகுதி 37.2 முதல் 46 வரை; முப்பத்தேழாவது சுலோகம் இரண்டு பகுதிகளின் சந்தியில் உள்ளது. இந்த உபதேசத்தில் சீதை சாதாரணப் பெண்ணாக அல்ல, தர்மத்தின் உருவமாகக் காட்சியளிக்கிறாள். பத்து மாதங்கள் அவர்களால் துன்புறுத்தப்பட்டவளே அவர்களைக் காக்கிறாள். ஆகவேதான் சீதை மரபில் ‘கருணையின் வடிவம்’ என்று புகழ்பெற்றவள். ‘ஸமயோ ரக்ஷிதவ்ய:’ — ‘ஒழுக்க நெறி காக்கப்பட வேண்டும்’ — நல்லவனின் ஒழுக்க நியதி பிறர் தீய நடத்தையின்போதும் எப்போதும் கடைப்பிடிக்கப்பட வேண்டும். தீங்கு செய்தவனுக்கும் நன்மை செய்தல் — இதுவே தர்மத்தின் நுட்பமான போக்கு. சீதையின் வாதம் மூன்று வகையானது — ராக்ஷசிகள் பிறர் வசப்பட்டவர்கள், துயரத்தின் காரணம் தன் செயல், நல்லவனின் தர்மம் அனைவரிடமும் கருணை.
சீதை இவ்வாறு சொன்னதும், சொல்வன்மை மிக்க அனுமன் பிறகு குறையற்றவளான ராமனின் மனைவி சீதைக்கு மறுமொழி சொன்னான்: ‘நற்குணங்கள் நிறைந்த ராமனின் தர்மபத்தினியான உனக்கு இது தகுந்ததே. தேவி, எனக்குச் செய்தி சொல்லி அனுப்பு; ராகவன் எங்கே இருக்கிறானோ அங்கே செல்வேன்.’ அனுமன் இவ்வாறு சொன்னதும், ஜனகனின் மகளான வைதேகி ‘பக்தர்களிடம் அன்புடைய என் கணவனைக் காண விரும்புகிறேன்’ என்று சொன்னாள். அவளுடைய அந்தச் சொல்லைக் கேட்டு, பேரறிவுடைய வாயு மைந்தன் அனுமன் மைதிலியை மகிழ்விக்கும்படி இந்தச் சொல்லைச் சொன்னான்: ‘இந்திராணி தேவர்களின் தலைவனான தன் கணவன் இந்திரனைக் காண்பது போல, முழுநிலவு போன்ற முகமுடையவனும், நண்பர்கள் நிலைத்திருக்கும், பகைவர்கள் கொல்லப்பட்டிருக்கும் ராமனை லக்ஷ்மணனோடு இன்று காண்பாய்.’ திருமகளே நேரில் வந்தது போல ஒளிர்ந்த அந்தச் சீதையிடம் இவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, மாபெரும் தேஜஸ் கொண்ட அனுமன் ராகவன் இருந்த இடத்துக்கு வந்தான். பிறகு உடனே வானரர்களில் சிறந்த அனுமன் ஜனக மன்னனின் மகள் சொன்ன மறுமொழியை, தேவர்களில் சிறந்தவனுக்கு ஒப்பான ராகவனிடம் வரிசைப்படி தெரிவித்தான். சீதையின் செய்தி மிகச் சுருக்கமானது — ‘கணவனைக் காண விரும்புகிறேன்’. நீண்ட பிரிவுக்குப் பிறகு அவளுக்கு ஒரே ஒரு விருப்பம். ‘பக்தவத்ஸலம்’ — ‘பக்தர்களிடம் அன்புடையவன்’ — என்ற அடைமொழி — ராமன் பக்தர்களிடம் அன்பு கொள்கிறான், நானும் அவனுடைய பக்தை. அனுமன் அவளுடைய மகிழ்ச்சியைப் பெருக்குகிறான் — ‘இன்று காண்பாய்’. ‘இந்திராணி இந்திரனைப் போல’ என்ற உவமை ராமனின் அரச நிலையைச் சுட்டுகிறது. கடைசி சுலோகம் புஷ்பிதாக்ரா விருத்தத்தில் உள்ளது. அடுத்த சர்க்கத்தில் ராமனின் நடத்தை சீதையின் எதிர்பார்ப்புக்கு நேர்மாறாக இருக்கும் — ஆகவே இந்த மகிழ்ச்சியில் ஒரு இரக்கமான முரண்சுவையும் உள்ளது. இந்தச் சர்க்கத்தின் முடிவில் சீதையின் நம்பிக்கை நிறைவேறுவது போல் இருக்கிறது — இன்று அவள் கணவனைக் காண்பாள். அனுமன் அவளுடைய மறுமொழியை வரிசைப்படி ராமனிடம் தெரிவிக்கிறான், அனைத்தையும் — சீதையின் மகிழ்ச்சி, புகழ்ச்சி, கருணை, காணும் விருப்பம்.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशाधिकशततमः सर्गः॥ ११३॥