சர்க்கம்
ராவணனின் மைந்தர்கள் புறப்படுதலும் நராந்தகன் வதமும்
திரிசிரஸின் ஆறுதல்மொழி, ஆறு வீரர்கள் புறப்படுதல், அவர்களுடைய ஊர்திகளும் ஆயுதங்களும், இரு படைகளின் போர், நராந்தகனின் வீரம், அங்கதன் நராந்தகனைக் கொல்லுதல்
இவ்வாறு துயரத்தில் ஆழ்ந்து புலம்பிக்கொண்டிருந்த தீய உள்ளம் கொண்ட ராவணனின் சொல்லைக் கேட்டுத் திரிசிரஸ் சொன்னான்: ‘அரசே, பெருவீரம் கொண்ட எங்கள் நடுச் சிறிய தந்தை இவ்வாறுதான் கொல்லப்பட்டார்; ஆனால் நல்லோர் நீங்கள் புலம்புவது போலப் புலம்புவதில்லை. தலைவரே, நீங்கள் மூவுலகுக்குமே ஈடானவர் என்பது உறுதி; அப்படிப்பட்ட நீங்கள் ஏன் ஒரு சாதாரண மனிதனைப் போல இவ்வாறு உங்களுக்காக வருந்துகிறீர்கள்? பிரம்மன் அளித்த சக்தி ஆயுதமும், கவசமும், அம்பும், வில்லும், ஆயிரம் கழுதைகள் பூட்டிய, மேக முழக்கம் போன்ற ஓசையுடைய தேரும் உங்களிடம் உள்ளன. நீங்கள் பலமுறை ஆயுதத்தால் தேவர்களையும் தானவர்களையும் வெட்டி வீழ்த்தியிருக்கிறீர்கள்; எல்லா ஆயுதங்களும் உடைய நீங்கள் ராகவனைத் தண்டிக்கத் தகுந்தவர். பேரரசே, விரும்பினால் நீங்கள் இங்கேயே இருங்கள்; நான் போருக்குப் புறப்படுவேன்; கருடன் பாம்புகளை அழிப்பது போல உங்கள் பகைவர்களை வேரோடு அழிப்பேன். தேவேந்திரனால் சம்பரனும், விஷ்ணுவால் நரகனும் வீழ்த்தப்பட்டது போல, இன்று போரில் என்னால் வீழ்த்தப்பட்டு ராமன் கிடப்பான்.’ திரிசிரஸின் சொல்லைக் கேட்டு, காலனால் தூண்டப்பட்ட ராக்ஷசர் அரசன் ராவணன் தான் மீண்டும் பிறந்தவன் போல உணர்ந்தான். ‘தாதமத்யம:’ என்றால் தந்தையின் நடுச் சகோதரன் — கும்பகர்ணன் ராவணனுக்கும் விபீஷணனுக்கும் இடையில் பிறந்தவன்; இந்தி உரையில் ‘நடுச் சித்தப்பா’ என்று உள்ளது. திரிசிரஸின் சொல்லில் மூன்று பகுதிகள் உள்ளன — கடிந்துரை (நல்லோர் புலம்புவதில்லை), நினைவூட்டல் (உங்கள் ஆயுதங்களும் வீரமும்), சபதம் (நானே செல்வேன்). ‘பிரம்மன் அளித்த சக்தி’ என்பது பிரம்மனின் வரத்தால் பெற்ற தெய்வ ஆயுதம். ‘ஆயிரம் கழுதைகள் பூட்டிய தேர்’ — ராக்ஷசர்களின் தேர்களில் கழுதைகள் பூட்டப்படுகின்றன. இங்கே நரகன் விப்ரசித்திக்கும் சிம்ஹிகைக்கும் பிறந்த மகன்; துவாபர யுகத்தில் கிருஷ்ணனால் கொல்லப்பட்ட பூமியின் மைந்தனான நரகன் அல்லன் என்று அச்சுப் பதிப்பின் அடிக்குறிப்பு தெளிவுபடுத்துகிறது. ‘காலசோதித:’ என்பதால் கவிஞர் குறிப்பிடுவது — ராவணனின் ஊக்கம் விவேகத்தால் எழுந்ததல்ல, மரணத்தின் தூண்டுதலால் எழுந்தது. திரிசிரஸ் ராவணனின் மைந்தன், மூன்று தலைகள் உடையவன் — பின்னர் அவனுடைய மூன்று கிரீடங்கள் வருணிக்கப்படுகின்றன. அவன் தந்தையைச் ‘சாதாரண மனிதனைப் போல’ என்று கடிந்துகொள்கிறான்; முந்தைய சர்க்கத்தில் அங்கதன் வானரர்களைச் ‘சாதாரண வானரர்களைப் போல’ என்று கடிந்தது போல — இரு தரப்பிலும் தலைவர்கள் ஒரே வாதத்தால் தம்மவரை ஊக்குவிக்கிறார்கள். ‘தான் மீண்டும் பிறந்தவன் போல உணர்ந்தான்’ என்பதில் ராவணனின் மனமாற்றம் விரைவானது — ஒரு கணத்துக்கு முன் ‘இப்போது நான் இல்லாதவனே’ என்றான்; இப்போது மைந்தனின் சொல்லால் மீண்டும் உயிர்பெற்றவன் போல ஆகிறான். ‘கருடன் பாம்புகளை’ என்ற உவமை முந்தைய சர்க்கங்களில் கும்பகர்ணனுக்காகப் பயன்படுத்தப்பட்டது; இங்கே திரிசிரஸ் அதையே தனக்குப் பயன்படுத்துகிறான் — சிறிய தந்தையின் இடத்தைப் பிடிக்க விரும்புபவன் போல. ‘சாஸ்தும் அர்ஹஸி’ என்றால் தண்டிக்க வல்லவர் — தந்தையின் ஆற்றலை நினைவூட்டுதல்.
திரிசிரஸின் சொல்லைக் கேட்டு தேவாந்தகனும் நராந்தகனும் ஒளிமிக்க அதிகாயனும் போரை எண்ணி மகிழ்ந்தனர். பின் ‘நான், நான்’ என்று முழங்கியவாறு, ராக்ஷசர்களில் காளைகளும் இந்திரனுக்கு நிகரான ஆற்றலுடையவர்களுமான ராவணனின் வீர மைந்தர்கள் போருக்கு ஆயத்தமானார்கள். அவர்கள் எல்லோரும் வானில் இயங்குபவர்கள், எல்லோரும் மாயையில் வல்லவர்கள், எல்லோரும் தேவர்களின் செருக்கை அழித்தவர்கள், எல்லோரும் போரில் அடக்கமுடியாத செருக்குடையவர்கள்; எல்லோரும் பெருவலிமை உடையவர்கள், எல்லோரும் பரந்த புகழுடையவர்கள்; போரில் இறங்கியபின் கந்தர்வர்களோடும் கின்னரர்களோடும் பெரும் நாகங்களோடும் கூடிய தேவர்களாலும் அவர்களில் எவரும் தோற்கடிக்கப்பட்டதாகக் கேள்விப்பட்டதில்லை. எல்லோரும் அஸ்திரங்களை அறிந்த வீரர்கள், எல்லோரும் போரில் வல்லவர்கள், எல்லோரும் சிறந்த அறிவுடையவர்கள், எல்லோரும் வரம் பெற்றவர்கள். சூரியனுக்கு நிகரான ஒளியுடையவர்களும் பகைவரின் வலிமையையும் செல்வத்தையும் அழிப்பவர்களுமான அந்த மைந்தர்களால் சூழப்பட்ட அரசன் ராவணன், பெரும் தானவர்களின் செருக்கை அழிக்கும் தேவர்களால் சூழப்பட்ட இந்திரனைப் போல ஒளிர்ந்தான். ‘எல்லோரும்’ என்ற சொல் மீண்டும் மீண்டும் வருகிறது — இந்த ஒலிநயம் இளவரசர்களின் சம பெருமையைக் காட்டுகிறது; எல்லோருடைய பண்புகளும் ஒன்றே போல. ‘நான், நான்’ என்ற இரட்டிப்பு போட்டியைக் குறிக்கிறது — ஒவ்வொருவரும் முதலில் செல்ல விரும்புகிறார்கள். பதின்மூன்றாம் சுலோகம் ஆறு அடிகளுடையது; அதன் முதல் பாதி ‘தேவர்களாலும் கந்தர்வர்களோடு…’ என்பது பன்னிரண்டாம் சுலோகத்தின் பின்பாதியோடு பொருள்தொடர்பு கொள்கிறது; திறனாய்வுப் பதிப்பில் இந்தப் பாதி இல்லை. பதினான்காம் சுலோகம் வம்சஸ்த விருத்தத்தில் அமைந்தது. மைந்தர்களால் ராவணன் பெறும் பொலிவு தேவர்களால் இந்திரன் பெறுவது போன்றது — ஆனால் ‘பெரும் தானவர்களின் செருக்கை அழிப்பவர்கள்’ என்ற தேவர்களுக்கான அடைமொழி, முரண்நகையாக ராவணனின் செருக்கே அழியப்போவதைக் குறிப்பது போல உள்ளது. இந்த நான்கு இளவரசர்களில் அதிகாயன் தான்யமாலினியின் மகன், மற்ற மூவரும் மண்டோதரியின் மைந்தர்கள் என்பது மரபு; அடுத்த சர்க்கங்களில் அவர்கள் வரிசையாகக் கொல்லப்படுவது வருணிக்கப்படுகிறது. ‘வானில் இயங்குபவர்கள்’, ‘மாயையில் வல்லவர்கள்’ என்பவை ராக்ஷசர்களுக்கு இயல்பான இரண்டு ஆற்றல்கள். ‘தோற்கடிக்கப்பட்டதாகக் கேள்விப்பட்டதில்லை’ என்பது முந்தைய போர்களில் அவர்கள் தோல்வியறியாதவர்கள் என்ற புகழ்; ‘வரம் பெற்றவர்கள்’ என்றால் தவத்தால் வரங்களைப் பெற்றவர்கள் — இந்தப் பண்புகள் எல்லாம் பின்னர் அவர்களுடைய வதத்தின் பெருமையைக் கூட்டுகின்றன. ‘இந்திரனுக்கு நிகரான ஆற்றலுடையவர்கள்’ — இந்திரனுக்கு நிகர் என்ற அடைமொழி இதே சர்க்கத்தில் அங்கதனுக்கும் பயன்படுத்தப்படுகிறது (81); அதனால் இரு எதிரிகளின் சமநிலை குறிக்கப்படுகிறது. ‘ஸமரதுர்மதா:’ என்றால் போரில் அடக்கமுடியாத செருக்குடையவர்கள்.
அவன் மைந்தர்களைத் தழுவிக்கொண்டு, அணிகலன்களால் அணிசெய்து, சிறந்த ஆசிகளோடு போருக்கு அனுப்பினான். இளவரசர்களைக் காப்பதற்காக ராவணன் தன் சகோதரர்களான யுத்தோன்மத்தனையும் மத்தனையும் போருக்கு அனுப்பினான். பேருடல் கொண்ட அவர்கள், உலகங்களை அழவைக்கும் மகாத்மாவான ராவணனை வணங்கி, வலம்வந்து புறப்பட்டனர். எல்லா மூலிகைகளாலும் நறுமணப் பொருள்களாலும் தம்மைப் பூசிக்கொண்டு, போரை விரும்பும் பெருவலிமையுடைய ராக்ஷசர்களில் சிறந்த ஆறுபேர் புறப்பட்டனர் — திரிசிரஸ், அதிகாயன், தேவாந்தகன், நராந்தகன், மகோதரன், மகாபார்சுவன் ஆகியோர் காலனால் தூண்டப்பட்டுப் புறப்பட்டனர். ‘யுத்தோன்மத்தன்’, ‘மத்தன்’ என்பவை மகாபார்சுவனுக்கும் மகோதரனுக்கும் உரிய வேறு பெயர்கள்; இந்தி உரையில் ‘யுத்தோன்மத்தன் (மகாபார்சுவன்), மத்தன் (மகோதரன்)’ என்று தெளிவாக உள்ளது. திறனாய்வுப் பதிப்பில் இங்கே ‘மகோதர மகாபார்சுவௌ’ என்று நேரடியாகப் பெயர்கள் உள்ளன. ‘எல்லா மூலிகைகளாலும் பூசிக்கொண்டு’ என்பது போருக்கு முன் மங்கலத்துக்காக மூலிகைகளையும் நறுமணப் பொருள்களையும் தொடும் காப்புச் சடங்கு. வலம்வருதல், வணங்குதல், ஆசிபெறுதல் — இவை எல்லாம் மங்கலச் சடங்குகள்; ஆனால் ‘காலனால் தூண்டப்பட்டு’ என்ற சொல்லால் கவிஞர் அவர்களுடைய விதியை முன்னதாகவே குறிப்பிடுகிறார். பத்தொன்பதாம் சுலோகம் (ஆறுபேரின் பெயர்ப்பட்டியல்) திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை; அது பதினெட்டாம் சுலோகத்தின் ‘இந்த ஆறுபேர்’ என்ற சொல்லுக்கு விளக்கம் போன்றது. ராவணனின் தந்தைப் பாசம் இங்கே தெளிவாகிறது — மைந்தர்களைத் தழுவுகிறான், தானே அணிசெய்கிறான் — அதற்குக் கைம்மாறாக அடுத்த சர்க்கங்களில் கிடைப்பது துயரமே. ‘லோகராவணம்’ என்பது ராவணன் என்ற பெயரின் சொற்பிறப்பு விளக்கம் — உலகங்களை அலறவைப்பவன், அழவைப்பவன். ‘இளவரசர்களைக் காப்பதற்காக’ — இரு சிறிய தந்தையரும் இளவரசர்களின் காவலர்கள் — மைந்தர்களின் பாதுகாப்பு பற்றிய ராவணனின் கவலை அவனுடைய தந்தை உள்ளத்தைக் காட்டுகிறது. ‘ஷடேதே’ என்றால் இந்த ஆறுபேர் — எண்ணிக்கையைக் கவிஞரே சொல்கிறார்.
பின் மகோதரன் கருமேகம் போன்றவனும், ஐராவதத்தின் குலத்தில் பிறந்தவனுமான சுதர்சனன் என்ற யானைமேல் ஏறினான்; எல்லா ஆயுதங்களும் ஏந்தி, அம்பறாத்தூணிகளால் அணிசெய்யப்பட்ட அவன், யானைமேல் அமர்ந்து, அஸ்தமன மலையின் உச்சியில் நிற்கும் சூரியனைப் போல ஒளிர்ந்தான். ராவணனின் மைந்தன் திரிசிரஸ் சிறந்த குதிரைகள் பூட்டியதும் எல்லா ஆயுதங்களும் நிறைந்ததுமான சிறந்த தேரில் ஏறினான்; தேரில் அமர்ந்த வில்லேந்திய அவன், மின்னலும் எரிகொள்ளியும் தீச்சுடரும் வானவில்லும் கொண்ட மேகம் போல ஒளிர்ந்தான்; மூன்று கிரீடங்களோடு அவன், மூன்று பொன்மலைச் சிகரங்களோடு கூடிய மலைகளின் அரசனான இமயமலையைப் போலத் திகழ்ந்தான். பேரொளியுடையவனும், வில்லாளிகள் எல்லோரிலும் சிறந்தவனுமான ராக்ஷசர் அரசனின் மைந்தன் அதிகாயன், நல்ல சக்கரங்களும் அச்சும் உடையதும், நன்கு பொருத்தப்பட்டதும், நல்ல அனுகர்ஷமும் கூபரமும் உடையதும், அம்பறாத்தூணிகளாலும் விற்களாலும் ஒளிர்வதும், ஈட்டிகளும் வாள்களும் இரும்புத் தடிகளும் நிறைந்ததுமான சிறந்த தேரில் ஏறினான்; பொன்னால் பலவாறு அழகுசெய்யப்பட்ட கிரீடத்தாலும் அணிகலன்களாலும் அவன் தன் ஒளியால் சுற்றிலும் ஒளிரச் செய்தவாறு மேருமலையைப் போல விளங்கினான்; ராக்ஷசர்களில் புலிகளால் சூழப்பட்ட அவன், தேவர்களால் சூழப்பட்ட வஜ்ரம் ஏந்திய இந்திரனைப் போலத் திகழ்ந்தான். நராந்தகன் உச்சைச்சிரவஸ் போன்றதும், வெண்மையானதும், பொன்னணிகள் பூண்டதும், மனோவேகம் உடையதுமான பேருடல் கொண்ட குதிரைமேல் ஏறினான்; எரிகொள்ளி போன்ற ஈட்டியை ஏந்திய அவன், மயில்மேல் அமர்ந்த குகனைப் (முருகனைப்) போல ஒளிர்ந்தான். தேவாந்தகன் பொன்னணி பூண்ட இரும்புத் தடியை ஏந்தி, இரு கைகளாலும் (மந்தர) மலையைப் பற்றிய விஷ்ணுவின் உருவத்தைப் பின்பற்றுபவன் போலத் திகழ்ந்தான். பேரொளியுடையவனும் வீரம் மிக்கவனுமான மகாபார்சுவன் கதையை ஏந்திப் போர்க்களத்தில் குபேரனைப் போல ஒளிர்ந்தான். அமராவதியிலிருந்து புறப்படும் தேவர்களைப் போல அந்த மகாத்மாக்கள் புறப்பட்டனர்; யானைகளிலும் குதிரைகளிலும் மேக முழக்கம் போன்ற ஓசையுடைய தேர்களிலும் சிறந்த ஆயுதங்கள் ஏந்திய ராக்ஷசர்கள் அவர்களைப் பின்தொடர்ந்து பாய்ந்தனர். கிரீடம் அணிந்தவர்களும், பொலிவு நிறைந்தவர்களும், சூரியனின் ஒளியுடையவர்களுமான அந்த இளவரசர்கள் வானில் சுடர்விடும் கோள்களைப் போல ஒளிர்ந்தனர். அவர்கள் ஏந்திய வெண்மையான ஆயுதங்களின் வரிசை, கூதிர்கால மேகம் போன்று, வானில் பறக்கும் அன்னப் பறவைகளின் வரிசையைப் போல விளங்கியது. ஆறு வீரர்களுக்கு ஏழு உவமைகள் — அஸ்தமன மலையின் உச்சியில் சூரியன், வானவில்லுடைய மேகம், மூன்று சிகரங்களுடைய இமயம், மேரு, மயில்மேல் அமர்ந்த ஸ்கந்தன், மந்தரம் ஏந்திய விஷ்ணு, குபேரன். ‘அனுகர்ஷம்’, ‘கூபரம்’ என்ற தேரின் இரு உறுப்புகளுக்கு அடிக்குறிப்பில் விளக்கம் உள்ளது — அனுகர்ஷம் என்பது தேரின் அடிப்பகுதியில் பொருத்தப்பட்ட மரம்; கூபரம் என்பது நுகத்தடி கட்டப்படும் ஏர்க்கால்; இந்தி உரையில் ‘வண்டியின் ஏர்க்கால்கள்’ என்று உள்ளது. முப்பத்து மூன்றாம் சுலோகத்தில், திறனாய்வுப் பதிப்பின் இரண்டு பாதிகள் (32ஆம் சுலோகத்தின் முன்பாதி ‘தே ப்ரதஸ்துர் மஹாத்மானோ பலைர் அப்ரதிமைர் வ்ருதா:’ — அவர்கள் ஒப்பற்ற படைகளால் சூழப்பட்டுப் புறப்பட்டனர்; பின்பாதி ‘ஸுரா இவாமராவத்யாம்…’ — அமராவதியில் தேவர்களைப் போல) வல்கேட்டில் ஒரே பாதியாகச் சுருக்கப்பட்டுள்ளன — ‘தே ப்ரதஸ்துர்மஹாத்மானோமராவத்யா: ஸுரா இவ’. இந்த நீண்ட வருணனையில் கவிஞர் ஒவ்வொரு வீரனையும் தனித்தனியாகச் சித்திரிக்கிறார் — ஊர்தி, ஆயுதம், அணிகலன், உவமை என நான்கு வகை வருணனை. மகோதரனின் யானை சுதர்சனன் ஐராவதத்தின் குலத்தில் பிறந்தது — இந்திரனின் யானையின் வழித்தோன்றல்; அவனுக்கான உவமை அஸ்தமன மலையின் உச்சியில் மறையும் சூரியன் — இங்கே ஒரு முரண்நகை உள்ளது, ஏனெனில் அஸ்தமனம் வீழ்ச்சியைக் குறிக்கிறது. திரிசிரஸுக்கான உவமை மின்னலும் எரிகொள்ளியும் கொண்ட மேகம்; அவனுடைய மூன்று கிரீடங்கள் இமயத்தின் மூன்று பொற்சிகரங்களைப் போன்றவை. அதிகாயன் ‘வில்லாளிகள் எல்லோரிலும் சிறந்தவன்’ — பின்னர் லக்ஷ்மணனோடு அவனுக்கு நீண்ட போர் நடக்கும்; இங்கே அவனுடைய தேரின் நுட்பமான வருணனை — சக்கரம், அச்சு, அனுகர்ஷம், கூபரம் — அவனுடைய பெருமையை முன்னதாகவே நிலைநாட்டுகிறது. நராந்தகனின் குதிரை உச்சைச்சிரவஸோடு ஒப்பிடப்படுகிறது — பாற்கடல் கடைந்தபோது தோன்றிய இந்திரனின் வெண்குதிரை. தேவாந்தகன் இரும்புத் தடியை ஏந்துகிறான் — பாற்கடல் கடைந்தபோது விஷ்ணு மந்தர மலையைத் தாங்கியது போல; ‘விடம்பயன்’ என்றால் பின்பற்றுபவன் போல. மகாபார்சுவன் கதை ஏந்திய குபேரனைப் போன்றவன். இவ்வாறு ஆறு வீரர்களும் தேவர்களோடு ஒப்பிடப்படுகின்றனர் — இந்திரன், ஸ்கந்தன், விஷ்ணு, குபேரன் — அவர்களே இவர்களுடைய பகைவர்கள்; இது கவிஞரின் நுட்பமான முரண்நகை. இறுதியில் ‘அன்னப் பறவைகளின் வரிசை போன்ற ஆயுதங்களின் வரிசை’ என்ற கூதிர்காலத்து உவமை — வெண்மையான ஆயுதங்கள் வானில் அன்னங்களின் வரிசை போல. இவ்வாறு போர்ப்பயணத்தின் அழகும் பயங்கரமும் ஒருசேர வருணிக்கப்படுகின்றன. ‘அமராவதியிலிருந்து தேவர்கள் போல’ என்ற உவமை — ராக்ஷசர்களின் இலங்கை தேவர்களின் அமராவதியைப் போலச் செல்வம் நிறைந்தது; அவர்கள் புறப்படுவது தேவர்களின் போர்ப்பயணம் போன்றது. ‘வானில் சுடர்விடும் கோள்கள் போல’ — கிரீடம் அணிந்த இளவரசர்கள் வானில் ஒளிரும் கோள்களைப் போல. இவ்வாறு கவிஞர் ராக்ஷசர்களின் அழகையும் செல்வச் சிறப்பையும் நடுநிலையோடு வருணிக்கிறார்; ராமாயணத்தின் பகைவர் வருணனை ஒருதலைப்பட்சமானது அல்ல. ‘ஸுசக்ராக்ஷம் ஸுஸம்யுக்தம் ஸ்வனுகர்ஷம் ஸுகூபரம்’ என்று ‘ஸு’ (நல்ல) என்று தொடங்கும் நான்கு சொற்களால் தேரின் எல்லா உறுப்புகளின் சிறப்பும் வருணிக்கப்படுகிறது — ஒலிநயத்துக்கு அழகிய எடுத்துக்காட்டு. ‘ஈட்டிகளும் வாள்களும் இரும்புத் தடிகளும் நிறைந்த’ தேர் ஓர் ஆயுதச்சாலை போல நிறைந்திருக்கிறது. ‘ஸவிதேவாஸ்தமூர்தனி’ என்பதில் ‘ஸவிதா + இவ’ என்பது குணசந்தி, ‘இவ + அஸ்த’ என்பது சவர்ணதீர்க்க சந்தி. ‘ராக்ஷசர்களில் புலிகளால் சூழப்பட்ட, தேவர்களால் சூழப்பட்ட வஜ்ரபாணி போல’ — அதிகாயன் தன் பின்தொடர்பவர்களோடு இந்திரனைப் போல இருக்கிறான்.
‘பகைவர்களின் தோல்வி, அல்லது மரணம்’ என்று மனத்தில் உறுதிசெய்துகொண்டு, போரை விரும்பிய வீரர்கள் ஒன்றுகூடிச் சென்றனர்; அவர்கள் கர்ஜித்தனர், முழங்கினர், அம்புகளை எறிந்தனர், பற்றினர். போரில் அடக்கமுடியாத செருக்குடன் புறப்பட்டவர்களின் சிம்மநாதங்களாலும் தோள்தட்டும் ஓசைகளாலும் பூமி அதிர்வது போல இருந்தது; ராக்ஷசர்களின் சிம்மநாதங்களால் வானமே பிளவுபட்டது போல இருந்தது. பெருவலிமையுடைய அந்த ராக்ஷசத் தலைவர்கள் மகிழ்ச்சியோடு வெளியேறி, பாறைகளையும் மரங்களையும் உயர்த்திய வானரப் படையைக் கண்டனர். மகாத்மாக்களான வானரர்களும், யானைகளும் குதிரைகளும் தேர்களும் நெருங்கியதும், நூற்றுக்கணக்கான கிண்கிணிகளால் ஒலிப்பதும், கருமேகம் போன்றதும், பெரிய ஆயுதங்களை உயர்த்தியதும், சுடர்விடும் தீயையும் சூரியனையும் போன்ற ராக்ஷசர்களால் எல்லாப் பக்கமும் சூழப்பட்டதுமான ராக்ஷசப் படையைக் கண்டனர். அந்தப் படை வருவதைக் கண்டு, தாக்கும் வாய்ப்புப் பெற்ற வானரர்கள் பெரிய மலைகளை உயர்த்தியவாறு மீண்டும் மீண்டும் முழங்கினர்; ராக்ஷசர்களைப் பொறுக்கமுடியாத வானரர்கள் எதிர்முழக்கமிட்டனர். வானரப் படைத்தலைவர்களின் உரத்த முழக்கத்தைக் கேட்டு, பகைவரின் மகிழ்ச்சியைப் பொறுக்கமுடியாத பெருவலிமையுடைய ராக்ஷசக் கூட்டங்கள் இன்னும் கொடூரமாக, பயங்கரமாக முழங்கின. அந்த வானரப் படைத்தலைவர்கள் கொடிய ராக்ஷசப் படைக்குள் புகுந்து, உயர்த்திய மலைகளோடு, சிகரங்களுடைய மலைகளைப் போலத் திரிந்தனர். சில வானரர்கள் வானில் புகுந்தும், சிலர் தரையிலும், கடுஞ்சினத்தோடு ராக்ஷசப் படைகளுக்குள் திரிந்தனர்; சிலர் மரங்களையும் பாறைகளையும் ஆயுதங்களாகக் கொண்டிருந்தனர். வானரர்களில் சிறந்தோர் பருத்த அடிமரங்களுடைய மரங்களைப் பற்றிக்கொண்டு போரிட்டனர்; ராக்ஷசர்களும் வானரர்களும் கலந்த அந்தப் போர் பயங்கரமாக இருந்தது. ‘க்ஷ்வேடிதம்’ என்றால் சிம்மநாதம்; ‘ஆஸ்போடிதம்’ என்றால் தோள்தட்டுதல் — இந்தி உரையில் ‘தோள் தட்டுதல்’ என்று உள்ளது. முழக்கத்துக்கு எதிர்முழக்கம் — ராக்ஷசர்கள் முழங்குகிறார்கள், வானரர்கள் எதிர்முழக்கமிடுகிறார்கள், மீண்டும் ராக்ஷசர்கள் இன்னும் பயங்கரமாக முழங்குகிறார்கள் — இந்த ஒலிப்போர் ஆயுதப்போருக்கு முன்னோட்டம். ‘லப்தலக்ஷா:’ என்றால் தாக்கும் வாய்ப்பைப் பெற்றவர்கள். ‘சிகரங்களுடைய மலைகள் போல’ என்றால் மலைகளை ஏந்திய வானரர்கள் சிகரங்களுடைய மலைகளைப் போன்றவர்கள். நாற்பத்து நான்காம் சுலோகம் உபஜாதி விருத்தத்தில் உள்ளது. இந்தப் பகுதியில் இரு படைகளும் ஒன்றையொன்று காண்கின்றன — முதலில் ராக்ஷசர்கள் வானரப் படையைக் காண்கிறார்கள், பின் வானரர்கள் ராக்ஷசப் படையைக் காண்கிறார்கள். ராக்ஷசப் படையின் வருணனை விரிவானது — யானைகள், குதிரைகள், தேர்கள், நூற்றுக்கணக்கான கிண்கிணிகள், கருமேக நிறம், உயர்த்திய ஆயுதங்கள்; வானரப் படையின் வருணனையோ சுருக்கமானது — ‘பாறைகளையும் மரங்களையும் உயர்த்திய’ — பாறைகளும் மரங்களுமே அவர்களுடைய ஆயுதங்கள். இதனால் இரு படைகளுக்கும் இடையிலான வேறுபாடு குறிக்கப்படுகிறது — ஒருபுறம் செல்வச் சிறப்பு, மறுபுறம் இயற்கையாக அமைந்த வலிமை. ‘மரணம் அல்லது பகைவர்களின் தோல்வி என்று உறுதிசெய்து’ — வானரர்களைப் போலவே ராக்ஷசர்களுக்கும் இறுதிவரை நிலைக்கும் உறுதி உள்ளது; முந்தைய சர்க்கத்தில் வானரர்கள் ‘மரணத்துக்குத் துணிந்தவர்கள்’ ஆக இருந்தனர்; இரு தரப்பின் வீரமும் சமமானது. ‘ப்ரதிநர்தந்த’ என்பது அச்சில் உள்ள வடிவம் — ஆத்மநேபத இறந்தகால வினை; ‘ப்ரதிநதந்த’ (எதிர்முழக்கமிட்டனர்) என்பதே பொருள். ‘பகைவரின் மகிழ்ச்சியைப் பொறுக்கமுடியாமல்’ — ராக்ஷசர்களால் பகைவர்களின் மகிழ்ச்சியைத் தாங்க முடியவில்லை — இந்தப் பொறாமையும் போருக்கு ஒரு தூண்டுதல். ‘சிலர் வானில் புகுந்து, சிலர் தரையில்’ — வானரர்களின் இருவகை இயக்கம் — வானில் செல்பவர்களும் தரையில் இயங்குபவர்களும். நாற்பத்தேழாம் சுலோகம் திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை. ‘ஸமுத்யதமஹாசைலா:’ என்றால் வானரர்கள் பெரிய மலைகளை உயர்த்திக்கொண்டு நின்றனர் — தாக்குவதற்கு அவர்கள் ஆயத்தமாக இருந்தனர். இந்தி உரையில் ‘லப்தலக்ஷா:’ என்பதற்கு ‘தாக்கும் வாய்ப்பைப் பெற்று’ என்று விளக்கம் உள்ளது. முதலில் சொற்களின் போர், பின்னரே ஆயுதங்களின் போர். ‘கிண்கிணீசதநாதிதம்’ என்பது தேர்களிலும் யானைகளிலும் கட்டப்பட்ட சிறு மணிகளின் ஒலி.
ராக்ஷசர்களின் அம்புமழையால் தடுக்கப்பட்ட பயங்கர ஆற்றலுடைய வானரர்கள் மரங்கள், பாறைகள், மலைகள் ஆகியவற்றால் ஒப்பற்ற மழையைப் பொழிந்தனர். போர்க்களத்தில் ராக்ஷசர்களும் வானரர்களும் சிம்மநாதம் செய்தனர்; வானரர்கள் பாறைகளால் யாதுதானர்களை (ராக்ஷசர்களை) நொறுக்கினர்; கடுஞ்சினத்தோடு கவசங்களும் அணிகலன்களும் அணிந்தவர்களைப் போரில் கொன்றனர். சிலர் திடீரெனத் தாவி, தேர்களிலும் யானைகளிலும் குதிரைகளிலும் இருந்த வீரர்களான யாதுதானர்களையும் கொன்றனர். மலைச்சிகரங்களால் தாக்கப்பட்ட உடல்களோடு, முஷ்டிகளால் அடிக்கப்பட்டுக் கண்கள் பிதுங்கிய ராக்ஷசர்களில் சிறந்தோர் தள்ளாடினர், விழுந்தனர், கதறினர். ராக்ஷசர்களும் கூர்மையான அம்புகளால் வானரர்களில் யானை போன்றோரைத் துளைத்தனர்; சூலங்களாலும் உலக்கைகளாலும் வாள்களாலும் ஈட்டிகளாலும் சக்தி ஆயுதங்களாலும் கொன்றனர். ஒருவரையொருவர் வெல்ல விரும்பிய, பகைவரின் குருதி பூசிய உடலுடைய வானரர்களும் ராக்ஷசர்களும் ஒருவரையொருவர் வீழ்த்தினர். வானரர்களும் ராக்ஷசர்களும் எறிந்த பாறைகளாலும் வாள்களாலும் ஒரு கணத்தில் பூமி மூடப்பட்டுக் குருதியில் நனைந்தது; போர்வெறி கொண்டு நசுக்கப்பட்டுச் சிதறிக் கிடந்த மலைபோன்ற ராக்ஷசர்களால் பூமி நிறைந்திருந்தது (ஐம்பத்தைந்தாம் சுலோகம் ஆறு அடிகளுடையது). எறியப்பட்டும், மீண்டும் எறியப்படுகிறவர்களாகவும், பாறைகள் உடைந்தவர்களாகவும் இருந்த வானரர்கள் அருகில் நெருங்கி உடல் உறுப்புகளாலேயே வியப்பூட்டும் போரைச் செய்தனர். ராக்ஷசர்களில் சிறந்தோர் வானரர்களை வானரர்களாலேயே கொன்றனர்; வானரர்களும் ராக்ஷசர்களை ராக்ஷசர்களாலேயே கொன்றனர். ராக்ஷசர்கள் பாறைகளையும் மலைகளையும் பறித்துக் கொன்றனர்; வானரர்கள் அவர்களுடைய ஆயுதங்களைப் பறித்து ராக்ஷசர்களைக் கொன்றனர். ஒருவரையொருவர் மலைச்சிகரங்களால் அடித்துக் கொன்றனர், பிளந்தனர், சிம்மநாதம் செய்தனர். கவசங்களும் உடற்காப்புகளும் அறுபட்டு வானரர்களால் கொல்லப்பட்ட ராக்ஷசர்கள், மரங்கள் பிசினைப் பெருக்குவது போலக் குருதியைப் பெருக்கினர். சில வானரர்கள் தேரால் தேரையும், யானையால் யானையையும், குதிரையால் குதிரையையும் அடித்துக் கொன்றனர். ராக்ஷசர்கள் க்ஷுரப்ரம், அர்த்தசந்திரம், பல்லம் போன்ற கூர்மையான அம்புகளால் வானரத் தலைவர்களின் மரங்களையும் பாறைகளையும் பிளந்தனர். சிதறிய மலைகளாலும், முறிந்த மரங்களாலும், கொல்லப்பட்ட வானரர்களாலும் ராக்ஷசர்களாலும் பூமி கடந்து செல்லமுடியாததாயிற்று. செருக்கோடும் மகிழ்ச்சியோடும் இயங்கியவர்களும், மனம் தளராதவர்களுமான அந்த வானரர்கள் அச்சத்தை விட்டுப் போரில் இறங்கிப் பலவகை ஆயுதங்களோடு ராக்ஷசர்களுடன் போரிட்டனர் (இந்தச் சுலோகம் திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை). அந்தக் கடும் மோதல் நடந்துகொண்டிருக்கையில், வானரர்கள் பெருமகிழ்ச்சி அடைந்துகொண்டிருக்க, ராக்ஷசர்கள் வீழ்த்தப்பட்டுக்கொண்டிருக்க, மகரிஷிகளும் தேவக் கூட்டங்களும் முழங்கினர். ‘வானரர்களை வானரர்களாலேயே, ராக்ஷசர்களை ராக்ஷசர்களாலேயே’ — பகைவனையே ஆயுதமாகப் பற்றித் தாக்குதல் — போரின் பயங்கரத்தின் உச்சம். ‘மரங்கள் பிசினைப் போல’ என்றால் மரங்கள் பிசின் வடிப்பது போல; இந்தி உரையில் ‘பிசின் வடிப்பது போல’ என்று உள்ளது. க்ஷுரப்ரம், பல்லம், அர்த்தசந்திரம் என்பவை அம்புகளின் வகைகள். இந்தப் பகுதி கூட்டுப் போரின் சித்திரம் — எந்த நாயகனின் பெயரும் இல்லை, ‘வானரர்கள்’, ‘ராக்ஷசர்கள்’ என்று மட்டுமே. கவிஞர் போரின் பல்வேறு வகைகளை வரிசையாக வருணிக்கிறார் — முதலில் தொலைவிலிருந்து தாக்குதல் (அம்புகள், பாறைகள்), பின் அருகிலிருந்து (முஷ்டிகள், சூலங்கள்), பின் ஆயுதமற்றவர்கள் உடல் உறுப்புகளாலேயே போரிடுதல், இறுதியில் பகைவர்களின் உடல்களையும் ஆயுதங்களையுமே கொண்டு போரிடுதல். ‘எறியப்பட்டும், மீண்டும் எறியப்படுகிறவர்களாகவும், பாறைகள் உடைந்தவர்களாகவும்’ என்ற மூன்று சொற்களால் வானரர்களின் நிலை சொல்லப்படுகிறது — அவர்கள் எறியப்பட்டனர், மீண்டும் எறியப்படுகிறார்கள், அவர்களுடைய பாறைகள் உடைந்தன — ஆயினும் அவர்கள் பின்வாங்குவதில்லை. ‘தேரால் தேரை, யானையால் யானையை, குதிரையால் குதிரையை’ — வானரர்கள் ராக்ஷசர்களின் ஊர்திகளையே தூக்கித் தாக்குகிறார்கள் — வியப்பூட்டும் உயர்வுநவிற்சிச் சித்திரம். ‘கடந்து செல்லமுடியாத பூமி’ — போர்க்களம் பிணங்களாலும் பாறைகளாலும் மரங்களாலும் நிறைந்து அங்கே நடப்பதும் கடினமாயிற்று; இந்தி உரையில் ‘நடமாடுவது கடினமாயிற்று’ என்று உள்ளது. இறுதியில் மகரிஷிகளும் தேவர்களும் முழங்குகிறார்கள் — போரின் தெய்வப் பார்வையாளர்கள்; வானரர்களின் வெற்றியால் அவர்கள் மகிழ்கிறார்கள். ஐம்பத்தைந்தாம் சுலோகம் ஆறு அடிகளுடையது; அறுபத்து நான்காம், அறுபத்தைந்தாம் சுலோகங்கள் உபஜாதி விருத்தத்தில் உள்ளன. ‘சின்னவர்மதனுத்ராணா:’ என்றால் கவசங்களும் உடற்காப்புகளும் அறுபட்டவர்கள்; ‘தனுத்ராணம்’ என்பது உடலைக் காக்கும் ஆடை. ‘பரஸ்பரஜயைஷிண:’ என்பதில் இரு தரப்புக்கும் வெற்றியின் விருப்பம் சமமானது. ‘ரிபுசோணிததிக்தாங்கா:’ என்றால் பகைவர்களின் குருதி பூசியவர்கள் — தம் குருதியும் கலந்திருக்கிறது என்பது கருத்து. ‘யுத்தமதான்விதை:’ என்றால் போர்வெறியால் மயங்கியவர்கள் — கள்ளால் போலப் போரால் வெறிகொண்டவர்கள். கவிஞரின் பார்வையில் போர் பயங்கரமானது, ஆனால் நடுநிலையானது — இரு தரப்பின் வீரமும் இழப்பும் சமமாக வருணிக்கப்படுகின்றன. ‘ராக்ஷசர்களை ராக்ஷசர்களாலேயே’ — வானரர்கள் ராக்ஷசர்களைப் பற்றிக்கொண்டு மற்ற ராக்ஷசர்களைத் தாக்குகிறார்கள் — பகைவனின் உடலே ஆயுதம்; இந்தி உரையில் ‘ராக்ஷசர்களைக் கொண்டே ராக்ஷசர்களைக் கொன்றுகொண்டிருந்தனர்’ என்று உள்ளது. ‘மீண்டும் உறுப்புகளால்’ — பாறைகள் உடைந்த வானரர்கள் கைகால்களாலேயே போரிடுகிறார்கள் — ஆயுதம் இல்லாதபோதும் போர் ஓய்வதில்லை. ‘கவசங்களும் அணிகலன்களும் அணிந்தவர்கள்’ — கவசங்களாலும் அணிகலன்களாலும் மூடப்பட்ட ராக்ஷசர்களும் பாறைகளால் நொறுக்கப்பட்டனர் — கவசம் காப்பதில்லை.
பின் நராந்தகன் காற்றுக்கு நிகரான வேகமுடைய குதிரைமேல் ஏறி, கூர்மையான சக்தி ஆயுதத்தை ஏந்திக்கொண்டு, பெருங்கடலுக்குள் மீன் புகுவது போலக் கடுமையான வானரப் படைக்குள் புகுந்தான். அந்த வீரன் சுடர்விடும் ஈட்டியால் எழுநூறு வானரர்களைத் துளைத்தான்; இந்திரனின் பகைவனான அந்த மகாத்மா தனி ஒருவனாகவே ஒரு கணத்தில் வானரர்களில் சிறந்தோரின் படையைக் கொன்றான். குதிரையின் முதுகில் அமர்ந்து வானரப் படைகளுக்குள் திரியும் அந்த மகாத்மாவை வித்யாதரர்களும் மகரிஷிகளும் கண்டனர். அவன் சென்ற வழி சதையும் குருதியும் கலந்த சேறாகவும், வீழ்ந்துகிடந்த மலைபோன்ற வானரர்களால் மூடப்பட்டதாகவும் காணப்பட்டது. வானரர்களில் சிறந்தோர் வீரம் காட்ட எண்ணுவதற்குள்ளேயே நராந்தகன் அவர்களைக் கடந்து சென்று துளைத்தான். போர்முனையில் சுடர்விடும் ஈட்டியை உயர்த்தி, தீ காடுகளை எரிப்பது போல அவன் வானரப் படைகளை எரித்தான். வனவாசிகள் மரங்களையும் பாறைகளையும் பிடுங்குவதற்குள்ளேயே ஈட்டியால் தாக்கப்பட்டு, வஜ்ராயுதத்தால் பிளக்கப்பட்ட மலைகளைப் போல விழுந்தனர். வலிமைமிக்க நராந்தகன், மழைக்காலத்துச் சூறைக்காற்றைப் போல, போரில் எல்லாப் பக்கமும் நசுக்கியவாறு எல்லாத் திசைகளிலும் திரிந்தான். வீரர்களால் அச்சத்தால் ஓடவும், நிற்கவும், அசையவும் முடியவில்லை; வீரம் மிக்க அவன் தாவுபவனையும், நிற்பவனையும், செல்பவனையும் — எல்லோரையும் துளைத்தான். யமனைப் போன்றதும் சூரியனின் ஒளியுடையதுமான ஒரே ஈட்டியால் முறியடிக்கப்பட்ட வானரப் படைகள் தரையில் விழுந்தன. வஜ்ராயுதத் தாக்குதலுக்கு நிகரான அந்த ஈட்டியின் தாக்குதலைப் பொறுக்கமுடியாமல் வானரர்கள் பெருங்குரலில் கதறினர். விழுந்துகொண்டிருந்த வானர வீரர்களின் உருவங்கள் வஜ்ராயுதத்தால் சிகரங்கள் பிளக்கப்பட்டு விழும் மலைகளைப் போலத் தோன்றின. முன்பு கும்பகர்ணனால் வீழ்த்தப்பட்ட மகாத்மாக்களான வானரர்களில் சிறந்தோர் நலம்பெற்றுச் சுக்ரீவனிடம் வந்து சேர்ந்தனர். அந்தச் சுக்ரீவன் பார்த்துக்கொண்டிருக்கையில், நராந்தகனிடம் கொண்ட அச்சத்தால் நடுங்கி அங்குமிங்கும் ஓடும் வானரப் படையைக் கண்டான்; ஓடும் படையைக் கண்டதும், குதிரையின் முதுகில் அமர்ந்து ஈட்டியை ஏந்தி வரும் நராந்தகனைக் கண்டான். ‘பெருங்கடலுக்குள் மீன் போல’ என்ற உவமை — மீன் தடையின்றிக் கடலில் நீந்துவது போல அவன் படைக்குள் தன் விருப்பப்படி திரிகிறான். ‘எண்ணுவதற்குள்ளேயே… அதற்குள்’ என்ற அமைப்பு இருமுறை பயன்படுத்தப்படுகிறது — அவனுடைய வேகம் வானரர்களின் எண்ணத்தைவிடவும் விரைவானது. ‘தாவுபவன், நிற்பவன், செல்பவன்’ — மூவகை இயக்கம்; எல்லோரும் சமமாகத் துளைக்கப்பட்டனர். கும்பகர்ணனால் வீழ்த்தப்பட்டவர்கள் ‘நலம்பெற்றனர்’ — ஆகவே முந்தைய சர்க்கத்தில் விழுந்தவர்கள் எல்லோரும் இறக்கவில்லை, சிலர் மயங்கியிருந்தனர் மட்டுமே என்பது தெரிகிறது. நராந்தகன் என்ற பெயரே அவனுடைய இயல்பைச் சொல்கிறது — மனிதர்களுக்கு முடிவு தருபவன். அவன் குதிரைமேல் ஏறியவன், ஈட்டி ஏந்தியவன் — ஆகவே வேகமே அவனுடைய முதன்மையான வலிமை. கவிஞர் வேகத்துக்குப் பல சித்திரங்களைத் தருகிறார் — கடலில் மீன், காட்டில் தீ, மழைக்காலத்தில் சூறைக்காற்று, மலைகள் மேல் வஜ்ரம். ‘ஒருவனாகவே ஒரு கணத்தில் எழுநூறு வானரர்களை’ என்ற எண்ணிக்கை அவனுடைய விரைவையும் காட்டுகிறது. வித்யாதரர்களும் மகரிஷிகளும் அவனைக் காண்கிறார்கள் — மீண்டும் தெய்வப் பார்வையாளர்கள். ‘சதையும் குருதியும் கலந்த சேறான வழி’ என்பது அவன் சென்றதன் அடையாளம் — அவன் எங்கே செல்கிறானோ அங்கே சேறு. வானரர்களின் அச்சம் மூவகை — அவர்களால் ஓடவோ, நிற்கவோ, அசையவோ முடியவில்லை — பக்கவாதம் வந்தது போல. இந்த நெருக்கடியில், முன்பு கும்பகர்ணனால் வீழ்த்தப்பட்ட வானரர்கள் நலம்பெற்றுச் சுக்ரீவனிடம் வருகிறார்கள் — படையின் மறுஎழுச்சி, அடுத்து வரும் எதிர்த்தாக்குதலுக்கு முன்னோட்டம். ‘வஜ்ராயுதத்தால் சிகரங்கள் பிளக்கப்பட்ட மலைகள்’ என்ற உவமை — விழும் வானரர்கள் வஜ்ரத்தால் சிகரம் பிளந்த மலைகளைப் போன்றவர்கள்; வானரர்களின் மலைபோன்ற உருவம் முன்பும் பலமுறை சொல்லப்பட்டுள்ளது. ‘மழைக்காலச் சூறைக்காற்று போல’ — மழைக்காலப் புயல் மரங்களை முறிப்பது போல அவன் வானரர்களை முறிக்கிறான். ‘தாவுபவன், நிற்பவன், செல்பவன்’ — மூன்று வினையெச்சச் சொற்களால் எல்லா நிலைகளும் அடக்கப்படுகின்றன; எவனும் தப்பவில்லை. ‘யமனைப் போன்ற, சூரியனின் ஒளியுடைய ஈட்டி’ என்பதில் அவனுடைய ஆயுதத்துக்கு இரண்டு உவமைகள் — மரணமும் சூரியனும், அழிப்பதும் ஒளிர்வதும். ‘எண்ணுவதற்குள்… அதற்குள்’ என்ற அமைப்பால் நராந்தகனின் வேகம் வானரர்களின் சிந்தனை வேகத்தைவிடவும் அதிகம் என்று காட்டப்படுகிறது; அவர்கள் மரங்களைப் பிடுங்குவதற்குள்ளேயே விழுகிறார்கள். இவ்வாறு, முந்தைய சர்க்கத்தில் கும்பகர்ணனின் வீரம் போலவே, அவனுடைய வீரம் வானரர்களின் துணிவை மீண்டும் உடைக்கிறது. ‘வித்யாதர மகரிஷய:’ என்பது தொகைச்சொல் — வித்யாதரர்களும் மகரிஷிகளும்; அவர்கள் வானில் நின்று போரைப் பார்க்கிறார்கள்.
பேரொளியுடைய வானரர் அரசன் சுக்ரீவன் இந்திரனுக்கு நிகரான ஆற்றலுடைய இளவரசனான வீர அங்கதனைக் கண்டு சொன்னான்: ‘குதிரையில் அமர்ந்து வானரப் படையைக் கலக்கிக்கொண்டிருக்கும் அதோ அந்த வீர ராக்ஷசனிடம் போ; விரைவில் அவனை உயிரிலிருந்து பிரித்துவிடு.’ தலைவனின் அந்தச் சொல்லைக் கேட்டு, வீரம் மிக்க அங்கதன் மேகம் போன்ற படையிலிருந்து கதிரவனைப் போல வெளிப்பட்டான். மலைக்குவியல் போன்றவனும் வானரர்களில் சிறந்தவனுமான அங்கதன், தோள்வளைகள் அணிந்து, தாதுக்கள் நிறைந்த மலையைப் போல ஒளிர்ந்தான். ஆயுதமற்றவனாக, நகங்களையும் பற்களையும் மட்டுமே கொண்ட பேரொளியுடைய வாலியின் மைந்தன் நராந்தகனை நெருங்கிச் சொன்னான்: ‘நில்; இந்தச் சாதாரண வானரர்களை வைத்து நீ என்ன செய்வாய்? வஜ்ரம் போன்ற தொடுகையுடைய உன் ஈட்டியை என்னுடைய இந்த மார்பின் மேல் எறி.’ அங்கதனின் சொல்லைக் கேட்டு நராந்தகன் கடுஞ்சினம் கொண்டான்; பற்களால் உதட்டைக் கடித்துக்கொண்டு, பாம்பு போலச் சீறி, சினங்கொண்ட அவன் வாலியின் மைந்தன் அங்கதனை நெருங்கி நின்றான். ‘அங்கதஸந்நத்த:’ என்பதில் சிலேடை உள்ளது — அங்கதன் (பெயர்) அங்கதங்களால் (தோள்வளைகளால்) அணிசெய்யப்பட்டவன்; இந்தி உரையில் ‘கைகளில் தோள்வளைகள் அணிந்து’ என்று உள்ளது. ‘தாதுக்கள் நிறைந்த மலை போல’ என்றால் பொன் முதலிய தாதுக்கள் கொண்ட மலை. ‘ஆயுதமற்றவன்’ என்பது அங்கதனின் துணிவுக்குச் சான்று — ஆயுதமின்றியே, ஆயுதம் ஏந்திக் குதிரையில் அமர்ந்த பகைவனை அவன் அறைகூவுகிறான். ‘சாதாரண வானரர்களை வைத்து நீ என்ன செய்வாய்’ என்ற சொல், முந்தைய சர்க்கத்தில் கும்பகர்ணனிடம் சுக்ரீவன் சொன்ன சொல்லின் எதிரொலி — மைந்தன் சிறிய தந்தையின் வழியைப் பின்பற்றுகிறான். எண்பத்தேழாம் சுலோகம் ஆறு அடிகளுடையது; அதன் மூன்றாம் பாதி திறனாய்வுப் பதிப்பில் இல்லை. சுக்ரீவன் தானே செல்லாமல் அங்கதனை அனுப்புகிறான் — இளவரசனின் தகுதிக்கு ஒரு சோதனை; முந்தைய சர்க்கத்தில் கும்பகர்ணனால் தோற்கடிக்கப்பட்ட அவன் மீண்டும் தன் பெருமையை நிலைநாட்ட ஒரு வாய்ப்பும் ஆகும். ‘மேகம் போன்ற படையிலிருந்து கதிரவன் போல’ என்ற உவமை — கருநிற வானரப் படையின் நடுவிலிருந்து பொன் தோள்வளைகள் அணிந்த அங்கதன் சூரியனைப் போல வெளிப்படுகிறான். ‘நகங்களையும் பற்களையும் கொண்டவன்’ — நகங்களும் பற்களுமே வானரனின் இயல்பான ஆயுதங்கள். அங்கதனின் அறைகூவல் ‘என்னுடைய இந்த மார்பின் மேல் ஈட்டியை எறி’ என்பது — தன் மார்பையே இலக்காக்கிக் கொள்ளுதல் — துணிவின் உச்சம். நராந்தகனின் சினத்துக்கு மூன்று அடையாளங்கள் — உதட்டைக் கடித்தல், பாம்பு போலச் சீறுதல், நெருங்கி வருதல். ‘விரைவில் அவனை உயிரிலிருந்து பிரித்துவிடு’ என்ற சுக்ரீவனின் ஆணை சுருக்கமானது, தீர்க்கமானது — அரசனின் வாக்கு. ‘சைலஸங்காதஸங்காச:’ என்றால் மலைகளின் குவியலைப் போலப் பெரியவனும் உறுதியானவனும்.
அப்போது அவன் சுடர்விட்டெரியும் ஈட்டியைச் சுழற்றித் திடீரென அங்கதன் மேல் எறிந்தான்; அது வாலியின் மைந்தனுடைய வஜ்ரம் போன்ற மார்பில் பட்டு உடைந்து தரையில் விழுந்தது. கருடனால் துண்டிக்கப்பட்ட பாம்பின் உடல் போல உடைந்துகிடந்த அந்த ஈட்டியைக் கண்டு, வாலியின் மைந்தன் உள்ளங்கையை உயர்த்திக் குதிரையின் தலையில் அறைந்தான். அந்த அறையால் கால்கள் மண்ணில் அமிழ்ந்து, கண்மணிகள் வெடித்து, நாக்கு வெளியே தொங்க, தலை சிதறி, மலைபோன்ற அவனுடைய குதிரை தரையில் விழுந்தது. கொல்லப்பட்டு விழுந்த குதிரையைக் கண்டு நராந்தகன் சினவயப்பட்டான்; பேராற்றலுடைய அவன் முஷ்டியை உயர்த்திப் போரில் வாலியின் மைந்தனுடைய தலையில் அடித்தான். பின் முஷ்டியால் தலை பிளக்கப்பட்ட அங்கதன் மிகச் சூடான கடுமையான குருதியைப் பெருக்கினான்; மீண்டும் மீண்டும் எரிவது போல உணர்ந்தான்; மயங்கினான்; நினைவு திரும்பியதும் வியப்படைந்தான். பின் மகாத்மாவான வாலியின் மைந்தன் அங்கதன், மரணத்துக்கு நிகரான வேகமுடையதும் மலைச்சிகரம் போன்றதுமான முஷ்டியை மடக்கி நராந்தகனின் மார்பின் மேல் இறக்கினான். முஷ்டியால் மார்பு பிளந்து உள்ளே அமிழ, தீச்சுடர்களைக் கக்கியவாறு, குருதி பூசிய உடலோடு, நராந்தகன் வஜ்ராயுதம் விழுந்து உடைந்த மலையைப் போலத் தரையில் விழுந்தான். முதன்மையான வீரமுடைய அந்த நராந்தகன் வாலியின் மைந்தனால் போரில் கொல்லப்பட்டபோது, வானில் தேவர்களில் சிறந்தோரிடமிருந்தும் தரையில் வனவாசிகளிடமிருந்தும் பெருமுழக்கம் எழுந்தது. பின் அங்கதன் ராமனின் மனத்தை மகிழ்விக்கும், செய்வதற்கு மிகவும் அரிய அந்த வீரச்செயலைச் செய்தான்; பயங்கரச் செயல்புரியும் அவனும் வியப்படைந்தான்; மீண்டும் போரை எண்ணி மகிழ்ந்தான். எண்பத்தெட்டாம் சுலோகம் முதல் தொண்ணூற்றாறாம் சுலோகம் வரை எல்லாம் உபஜாதி, வம்சஸ்த விருத்தங்களில் அமைந்தவை. அதன் இந்தி உரை ‘அதனால் ஸ்ரீராமச்சந்திரருக்கும் பெரும் வியப்பு உண்டாயிற்று’ என்று சொல்லி, ‘அவனும் வியப்படைந்தான்’ என்பதன் எழுவாயாக ராமனைக் கொள்கிறது; மூலத்தில் ‘ஸோப்யத பீமகர்மா’ (பயங்கரச் செயல்புரியும் அவனும்) என்று இருப்பதால், அங்கதனே எழுவாய் என்று கொள்வதும் இயலும். போரின் வரிசை அழகானது — ஈட்டி உடைந்தது, குதிரை கொல்லப்பட்டது, அங்கதன் மயங்கினான், இறுதியில் நராந்தகன் கொல்லப்பட்டான் — நான்கு தாக்குதல்கள், ஒவ்வொருவருக்கும் இரண்டு. ஆயுதமற்ற அங்கதனால் ஆயுதம் ஏந்திய ராவணனின் மைந்தன் கொல்லப்படுதல் — முந்தைய சர்க்கத்தில் கும்பகர்ணனால் அவமானப்பட்ட அங்கதன் மீண்டும் பெருமை பெறுதல். நராந்தகனின் ஈட்டி அங்கதனின் மார்பில் பட்டு உடைகிறது — ‘வஜ்ரம் போன்ற’ என்பதால் அங்கதனின் மார்பு வஜ்ரம் போலக் கடினமானது. ‘கருடனால் துண்டிக்கப்பட்ட பாம்பின் உடல் போல’ — உடைந்த ஈட்டி கருடனால் துண்டிக்கப்பட்ட பாம்பைப் போலத் தரையில் கிடக்கிறது. குதிரையின் மரணம் விரிவாகச் சொல்லப்படுகிறது — கால்கள் மண்ணில் அமிழ்ந்தன, கண்கள் வெடித்தன, நாக்கு வெளியே வந்தது, தலை சிதறியது — அங்கதனின் உள்ளங்கை அறையின் வலிமை. நராந்தகனின் முஷ்டித் தாக்குதலால் அங்கதனும் காயமடைகிறான் — குருதி பெருகுகிறது; அவன் ‘எரிவது போல உணர்ந்தான்’ — வலியால் வெந்தவன் போல — மயங்கினான்; ஆனால் நினைவு திரும்பியதும் ‘வியப்படைந்தான்’ — பகைவனின் வலிமையைக் கண்டு வியந்தான். பின் அவனுடைய இறுதி முஷ்டி ‘மரணத்துக்கு நிகரான வேகமுடையது, மலைச்சிகரம் போன்றது’. நராந்தகனின் வீழ்ச்சி ‘வஜ்ராயுதம் விழுந்து உடைந்த மலை போல’ — இந்தச் சர்க்கத்தில் வஜ்ர உவமை மீண்டும் மீண்டும் வருகிறது. வானில் தேவர்களும் தரையில் வானரர்களும் எழுப்பும் மகிழ்ச்சி முழக்கம் — இரு உலகங்களின் மகிழ்ச்சி. தொண்ணூற்றாறாம் சுலோகத்தில் அங்கதனின் வீரச்செயல் ‘ராமனின் மனத்தை மகிழ்விப்பது’ — போரின் எல்லாச் செயல்களுக்கும் இறுதி அளவுகோல் ராமனின் மகிழ்ச்சியே. ராவணனின் மைந்தர்களில் முதலில் கொல்லப்பட்டவன் நராந்தகன்; அடுத்த சர்க்கத்தில் எஞ்சியவர்களின் முறை தொடங்குகிறது.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकोनसप्ततितमः सर्गः॥ ६९॥