சர்க்கம்
மேகநாதனின் யாகங்களும் கும்பீனசி கவரப்படுதலும் மதுவுடன் நட்பும்
நிகும்பிலையில் மேகநாதனின் ஏழு யாகங்கள், சுக்கிரனின் சொற்கள், பிறன் மனைவியைக் கவர்வதன் குற்றத்தை விபீஷணன் எடுத்துரைத்தல், மது கும்பீனசியைக் கவர்ந்தது, மதுபுரத்துக்குப் படையெடுப்பு, கும்பீனசியின் வேண்டுகோள், மதுவின் துணை, கைலாசத்தில் படை தங்குதல்
முந்தைய சர்க்கத்தின் இறுதியில் ராவணன் பதினான்காயிரம் ராக்ஷசர்களுடன் கரனைத் தண்டகாரண்யத்துக்கு அனுப்பினான். அந்தக் கொடிய படையைக் கரனுக்கு அளித்து, தங்கை சூர்ப்பணகையையும் தேற்றிய பின், பத்துக் கழுத்தன் மகிழ்ந்து மனம் மேலும் அமைதியடைந்தான் — தங்கையின் துயருக்குப் பரிகாரம் செய்துவிட்டோம் என்ற நிறைவு அவன் மனத்தில் இருந்தது. பிறகு அவன் தன் பணியாளர்களுடன் இலங்கையின் சிறந்த உபவனமான நிகும்பிலை என்ற இடத்துக்குள் புகுந்தான். அங்கே நூற்றுக்கணக்கான யூபத் தூண்கள் நிறைந்து, அழகிய தேவாலயங்களால் அணிபெற்று, பொலிவால் கொழுந்துவிட்டு எரிவதுபோல் நடந்துகொண்டிருந்த ஒரு யாகத்தைக் கண்டான். அந்த யாகத்தில் மான்தோல் உடுத்தி, கமண்டலமும் குடுமியும் கொடியும் தாங்கி நின்ற, அச்சமூட்டும் தன் மகன் மேகநாதனைக் கண்டான் — போரில் பயங்கரனான அவன் இங்கே தீக்ஷை பெற்றவனின் கோலத்தில் நின்றான். அவனை அணுகி இரு கைகளாலும் தழுவிக்கொண்டு ராவணன், ‘மகனே, இது என்ன செய்கிறாய்? உண்மையைச் சொல்’ என்று கேட்டான். யாகத்தில் தீக்ஷை பெற்ற மகன் நியமப்படி மௌனம் காத்திருந்தான்; ஆகவே யாகச் சிறப்பைப் பெருக்குவதற்காக அங்கு வந்திருந்த அந்தணர்களில் சிறந்தவரும் பெருந்தவத்தினருமான உசனஸ் எனும் சுக்கிராசாரியார் ராக்ஷசர்களில் சிறந்த ராவணனுக்கு மறுமொழி கூறினார். அவர் சொன்னார் — ‘அரசே, நான் எல்லாவற்றையும் சொல்கிறேன், கேள். உன் மகன் மிக விரிவான ஏழு யாகங்களைச் செய்து முடித்திருக்கிறான் — அக்னிஷ்டோமம், அசுவமேதம், பஹுஸுவர்ணகம், ராஜசூயம், கோமேதம், வைஷ்ணவம் ஆகியவை. பிறகு மனிதர்களுக்கு மிக அரிதான மாஹேஸ்வர யாகம் தொடங்கியபோது உன் மகன் இங்கே நேரடியாகப் பசுபதியிடமிருந்தே வரங்களைப் பெற்றான். அதனால் விரும்பிய இடத்துக்குச் செல்லும், வானில் இயங்கும் தெய்வீகத் தேரும், இருளை உண்டாக்கும் தாமஸீ என்ற மாயையும் அவனுக்குக் கிடைத்தன. போரில் அந்த மாயையைப் பயன்படுத்தும்போது, அதைப் பயன்படுத்துபவனின் போக்கைத் தேவர்களும் அசுரர்களும் அறிய முடியாது. அம்புகள் நிறைந்த வற்றாத இரு அம்பறாத்தூணிகளையும், வெல்லுதற்கரிய வில்லையும், போரில் பகைவரை அழிக்கும் வலிமைமிக்க அஸ்திரத்தையும் அவன் பெற்றான். பத்துத் தலையனே, இந்த வரங்களையெல்லாம் பெற்று, இன்று யாகம் நிறைவுறும் வேளையில் உன்னைக் காண விரும்பி உன் மகன் இங்கே நிற்கிறான்.’ இங்கே மேகநாதனின் வருங்கால வீரம் சுட்டப்படுகிறது — யுத்த காண்டத்தில் ராம லக்ஷ்மணருக்கு எதிராக அவன் பயன்படுத்திய தாமஸீ மாயைக்கும், கண்ணுக்குப் புலப்படாமல் நின்று அவன் போர்புரிந்த தேருக்கும் மூலம் இங்கே தெரிகிறது. ராக்ஷசர்களின் குருவான சுக்கிரனே புரோகிதம் செய்கிறார் என்பதும் கவனிக்கத்தக்கது — அசுரர்களின் புரோகிதர் இப்போது ராக்ஷசர்களின் யாகத்தையும் செழிக்கச் செய்கிறார். யாகங்கள் வைதிகமானவை; ஆனால் அவற்றின் பயன் உலகை வருத்தவே பயன்படுத்தப்படுகிறது என்ற முரண் இங்கே நுட்பமாகக் காட்டப்படுகிறது. ஏழு யாகங்களின் பெயர்களையும் கவி எண்ணிச் சொல்கிறார் — அக்னிஷ்டோமம் சோம யாகங்களில் முதலாவது; அசுவமேதமும் ராஜசூயமும் பேரரசுக்குரிய யாகங்கள்; கோமேதமும் வைஷ்ணவமும் மற்ற இரண்டு; பஹுஸுவர்ணகம் மிகுந்த தக்ஷிணையால் புகழ்பெற்றது. இவை அனைத்துக்கும் மேலானது மாஹேஸ்வர யாகம்; அது மனிதர்களுக்கு அரிது என்று சொல்லப்பட்டது. அதிலேயே பசுபதி நேரடியாக மனம் மகிழ்ந்தார். வரங்களின் வரிசையும் போர்க்கருவிகளின் வரிசையாகவே அமைந்துள்ளது — செல்வதற்குத் தேர், மறைவதற்கு மாயை, தாக்குவதற்கு அம்பறாத்தூணிகளும் வில்லும் அஸ்திரமும். இவ்வாறு மேகநாதன் தந்தையின் அனுமதியின்றியே தன் சொந்த ஆற்றலால் தேவர்களுக்கும் வெல்லுதற்கரியவன் ஆனான். ஆகவே பின்னால் அவன் இந்திரனை வெல்லும்போது ‘இந்திரஜித்’ என்ற அவன் பெயர் பொருளுடையதாகும்; இந்தச் சர்க்கத்தில் அவன் ‘மேகநாதன்’ என்றே அழைக்கப்படுகிறான், படையெடுப்பின் வருணனையில் மட்டும் ‘இந்திரஜித்’ என்ற பெயர் முன்கூட்டியே பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது.
அதைக் கேட்டுப் பத்துக் கழுத்தன் சொன்னான் — ‘இது நல்லதாகச் செய்யப்படவில்லை; ஏனெனில் இந்த யாகப் பொருள்களால் இந்திரன் முதலிய என் பகைவர்கள் பூஜிக்கப்பட்டிருக்கிறார்கள்.’ யாகங்களில் ஹவிஸ் தேவர்களுக்கே அளிக்கப்படுகிறது; ஆகவே மகனின் யாகங்களால் பகைவர்களுக்கே ஊட்டம் கிடைத்தது என்பது ராவணனின் வருத்தம். ஆயினும், ‘செய்யப்பட்டது நன்றாகவே செய்யப்பட்டது, இதில் ஐயமில்லை; அன்பனே, வா, நம் மாளிகைக்குச் செல்வோம்’ என்று அவன் மகனை அழைத்தான் — வரங்கள் கிடைத்தது அவனுக்கும் உவப்பானதுதான். பிறகு மகனுடனும் விபீஷணனுடனும் வீடு சென்ற தசக்ரீவன், திக்விஜயத்தில் கவர்ந்து கொண்டுவந்திருந்த பெண்கள் அனைவரையும் புஷ்பக விமானத்திலிருந்து இறக்கினான். அவர்கள் கண்ணீரால் தொண்டை அடைக்கப் புலம்பினார்கள். நல்லிலக்கணங்கள் பொருந்திய அவர்கள் தேவர், தானவர், ராக்ஷசர் ஆகியோரின் இல்லங்களில் ரத்தினங்களைப் போன்றவர்களாக இருந்தவர்கள். அவர்கள்மீது ராவணனுக்கு இருந்த மோகத்தை அறிந்து, அறநெஞ்சனான விபீஷணன் பேசத் தொடங்கினான். இங்கே விபீஷணனின் அறவுணர்வு முதன்முதலாகத் தெளிவாக வெளிப்படுகிறது — அண்ணனின் குற்றத்தை அவன் முகத்துக்கு நேராகவே சொல்கிறான். ராவணனின் சொற்களில் இரண்டு உணர்வுகள் கலந்துள்ளன — பகைவரைப் பூஜித்ததற்கான கண்டனமும், பெற்ற வரங்களை ஏற்றுக்கொள்வதும். ‘செய்யப்பட்டது நன்றாகவே செய்யப்பட்டது’ என்று சொல்லி அவன் மகனின் செயலை ஏற்கிறான்; ஏனெனில் அதனால் ராக்ஷச குலத்தின் வலிமை பெருகியது. கவரப்பட்ட பெண்களின் வருணனை சுருக்கமானது, ஆனால் உருக்கமானது — அவர்கள் ரத்தினங்களைப் போன்றவர்கள்; அவர்களே அழுதுகொண்டிருப்பவர்கள். அப்போது விபீஷணனும் ராவணனுடன் இருந்தான் என்பது ‘விபீஷணனுடன்’ (ஸவிபீஷண:) என்ற சொல்லால் தெரிகிறது; ஆகவே அவன் தன் கண்களால் அந்தப் பெண்களைக் கண்டே பேசுகிறான்.
விபீஷணன் சொன்னான் — ‘அரசே, இத்தகைய நடத்தைகளால் புகழும் செல்வமும் குலமும் அழிகின்றன. இவற்றால் உயிர்களுக்குத் துன்பம் உண்டாகிறது என்று அறிந்திருந்தும் நீ உன் விருப்பப்படியே நடந்துகொள்கிறாய். இவர்களின் உறவினர்களை அவமதித்து நீ இந்த உயர்குலப் பெண்களைக் கொண்டுவந்தாய்; உன்னை மீறி மது கும்பீனசியைக் கவர்ந்து சென்றுவிட்டான்.’ ராவணன் கேட்டான் — ‘நீ என்ன சொல்கிறாய், எனக்குப் புரியவில்லை; நீ சொல்லும் இந்த மது என்பவன் யார்?’ அப்போது கடுஞ்சினமுற்ற விபீஷணன் அண்ணனிடம் சொன்னான் — ‘இந்தப் பாவச் செயலின் பயன் வந்துவிட்டது, கேள். நம் தாய்வழிப் பாட்டனான சுமாலியின் மூத்த சகோதரர் மால்யவான் என்ற முதிய, அறிவார்ந்த நிசாசரர் இருக்கிறார். அவர் நம் தாய் கைகசியின் பெரிய தந்தை; ஆகவே நமக்கு வணக்கத்துக்குரிய மூதாதை. அவருடைய மகள் அனலையின் மகள் கும்பீனசி. அனலை நம் தாயின் சகோதரி; ஆகவே அறநெறிப்படி கும்பீனசி சகோதரர்களாகிய நமக்குச் சகோதரியாகிறாள். உன் மகன் யாகத்தில் ஈடுபட்டிருந்தபோது, நான் நீருக்குள் தவத்தில் இருந்தபோது, பேரரசே, கும்பகர்ணன் உறக்கத்தில் ஆழ்ந்திருந்தபோது, வலிமைமிக்க ராக்ஷசனான மது இங்கே மதிப்புக்குரிய சிறந்த ராக்ஷச அமைச்சர்களைக் கொன்று, உன் அந்தப்புரத்தில் காக்கப்பட்டிருந்த அவளையும் வலிந்து கவர்ந்து சென்றான். அதைக் கேட்டும் நாங்கள் பொறுத்துக்கொண்டோம்; அவனைக் கொல்லவில்லை; ஏனெனில் கன்னிப்பெண்ணைச் சகோதரர்கள் யாரேனும் ஒரு கணவனுக்கு எப்படியும் கொடுத்தே ஆகவேண்டும். தீய புத்தியுடையவனே, உன் பாவச் செயலின் பயன் இதோ இந்த உலகிலேயே கிடைத்துவிட்டது என்று அறிந்துகொள்.’ விபீஷணனின் சொற்களைக் கேட்ட ராக்ஷச வேந்தன் ராவணன், தன் தீய இயல்பால் கிளர்ந்தெழுந்து, கொதிக்கும் நீர் கொண்ட கடலைப் போலக் கொந்தளித்தான்; கண்கள் சிவந்தன; பிறகு சினத்துடன் பேசத் தொடங்கினான். இங்கே வினைப்பயனின் நியதி சுட்டப்படுகிறது — பிறரின் மனைவியரைக் கவர்பவனின் சொந்த உறவுப் பெண்ணும் கவரப்படுகிறாள்; கும்பீனசி கவரப்பட்டது ராவணனின் செயல்களின் எதிரொளி போன்றது. விபீஷணனின் வாதமும் கவனிக்கத்தக்கது — அவன் கவர்தலை ஏற்கவில்லை; ஆனால் திருமணம் தவிர்க்கமுடியாதது என்பதை நினைவுகூர்ந்து பொறுமையை ஆதரிக்கிறான். ‘இந்த உலகிலேயே பயன்’ என்ற சொல் ராவணனின் வருங்கால அழிவின் முன்னறிவிப்பு — பிறன் மனைவியைக் கவர்ந்ததன் பயன் அவனுக்கும் இங்கேயே கிடைக்கும். ராவணனுக்குக் கும்பீனசியைத் தெரியாததுபோல் இருப்பதால், விபீஷணனின் சொற்களில் குடிவழி விரிவாக எடுத்துரைக்கப்படுகிறது. மால்யவான் சுமாலியின் மூத்தவர்; ஆகவே தாயின் பெரிய தந்தை; அவருடைய மகள் அனலை; அனலையின் மகள் கும்பீனசி. இவ்வாறு அவள் ராவணனின் சிற்றன்னையின் மகள்; அறநெறிப்படி சகோதரியே. விபீஷணன் மூவர் இல்லாததைக் குறிப்பிடுகிறான் — மேகநாதன் யாகத்தில், தானே நீரில், கும்பகர்ணன் உறக்கத்தில்; ராவணனோ திக்விஜயத்தில் இருந்தான். ஆகவே காவலர் இல்லாத நிலையில் மது வாய்ப்பைப் பெற்று அமைச்சர்களைக் கொன்று அவளைக் கவர்ந்தான். ‘இந்த மது யார்?’ என்ற ராவணனின் கேள்வி அவனுடைய அறியாமையைக் காட்டுகிறது — திக்விஜயத்தில் மூழ்கியிருந்த அவன் தன் வீட்டின் காவலைப் பற்றிச் சிந்திக்கவில்லை. ‘உன்னை மீறி’ என்ற சொல்லால் விபீஷணன் ராவணனுக்கு நேர்ந்த அவமானத்தைத் தெளிவாக்குகிறான்; அதனால் ராவணனின் அகங்காரம் புண்படுகிறது. ‘தீய புத்தியுடையவனே’ என்ற கடுமையான விளியையும் அவன் அண்ணனிடம் அச்சமின்றிப் பயன்படுத்துகிறான். ராவணனின் சினமோ மதுவின்மேல்தான், தன் குற்றத்தின்மேல் அல்ல — அவன் அறிவுரையை ஏற்கவில்லை; அவமானத்தை மட்டுமே எடுத்துக்கொள்கிறான்.
சினமுற்ற பத்துக் கழுத்தன் ஆணையிட்டான் — ‘என் தேர் உடனே ஆயத்தமாகட்டும்; வீரர்களான படைவீரர்கள் தயாராகட்டும். சகோதரன் கும்பகர்ணனும் முதன்மையான நிசாசரர்களும் பலவகைப் படைக்கலங்களை ஏந்தி வாகனங்களில் ஏறட்டும். ராவணனுக்கும் அஞ்சாத அந்த மதுவை இன்றே போரில் கொன்று, நண்பர்கள் சூழப் போரை விரும்பித் தேவலோகம் செல்வேன்.’ மதுவைக் கொல்வதும் தேவலோகப் படையெடுப்பும் ஒரே தீர்மானத்தில் இணைந்துள்ளன — ராவணனின் சினமும் வெற்றி வேட்கையோடு கலந்தது. பிறகு போரை விரும்பிய ராக்ஷசர்களின் சிறந்த நான்காயிரம் அக்ஷௌஹிணிப் படைகள் பலவகைப் படைக்கலங்களை எடுத்துக்கொண்டு விரைவாக இலங்கையிலிருந்து புறப்பட்டன. இந்திரஜித் படைவீரர்களை அழைத்துக்கொண்டு படையின் முன்னே சென்றான்; ராவணன் நடுவில், கும்பகர்ணன் பின்னால். அறநெஞ்சனான விபீஷணனோ அறத்தைக் கடைப்பிடித்தபடி இலங்கையிலேயே தங்கினான். மற்ற பெருமைமிக்க ராக்ஷசர்கள் அனைவரும் கழுதைகள், ஒட்டகங்கள், ஒளிரும் குதிரைகள், சிசுமாரங்கள் (முதலை போன்ற நீர்விலங்குகள்), பெரும் பாம்புகள் ஆகிய வாகனங்களில் ஏறி வானத்தில் இடைவெளியே இல்லாமல் நிறைத்தபடி மதுபுரத்தை நோக்கிச் சென்றனர். தேவர்களுடன் பகைகொண்டிருந்த நூற்றுக்கணக்கான தைத்தியர்களும், தேவலோகம் நோக்கிச் செல்லும் ராவணனைக் கண்டு அவனைப் பின்தொடர்ந்தனர் — தேவர்களின் பகைவர் அனைவரும் ராவணனையே சார்ந்து நிற்கின்றனர். மதுபுரத்தை அடைந்து உள்ளே புகுந்த பத்துத் தலையன் அங்கே மதுவைக் காணவில்லை; தங்கை கும்பீனசியையோ கண்டான். அவள் பணிவுடன் கைகூப்பி, தலையால் அவன் பாதங்களை வணங்கினாள். இங்கே விபீஷணன் இல்லாதிருப்பது பொருள்பொதிந்தது — அறமற்ற போரில் அவன் துணைநிற்பதில்லை. படையின் வருணனை ராவணனின் ஆற்றலைக் காட்டுகிறது; தங்கையின் வணக்கமோ அவன் சினம் தணியத் தொடங்குவதைக் காட்டுகிறது. நான்காயிரம் அக்ஷௌஹிணி என்ற எண்ணிக்கை மிகைப்படுத்தல் போலத் தோன்றினாலும், அது ராவணனின் பெருமிதத்தைச் சுட்டுகிறது. வாகனங்களின் வேறுபாடும் கவனிக்கத்தக்கது — கழுதைகள், ஒட்டகங்கள், குதிரைகள், சிசுமாரங்கள், பெரும் பாம்புகள்; இதனால் ராக்ஷசப் படையின் விகாரமான தோற்றம் புலப்படுகிறது. படையின் அணிவகுப்பும் நன்கு சிந்திக்கப்பட்டது — முன்னே இளைய வீரனான இந்திரஜித், நடுவே அரசன், பின்னே வலிமைமிக்க கும்பகர்ணன்; இதனால் படையின் முன்பகுதியும் பின்பகுதியும் பாதுகாப்பாக இருக்கும். தைத்தியர்கள் பின்தொடர்வதால் ராவணனின் போர் ராக்ஷசர்களின் போர் மட்டுமல்ல, தேவர்களை வெறுக்கும் அனைவரின் போராகிறது. தங்கையைக் கண்டதும் கதையின் போக்கு மாறுகிறது — போருக்குப் பதிலாக உடன்பாடு ஏற்படப்போகிறது.
அஞ்சி நடுங்கிய கும்பீனசியைக் கண்டு ராக்ஷச அரசன் ‘அஞ்சாதே’ என்று சொல்லி அவளை எழுப்பினான்; ‘நான் ராக்ஷசர்களில் சிறந்த ராவணன்; உனக்கு என்ன இனியது செய்யவேண்டும்?’ என்றும் கேட்டான். அவள் சொன்னாள் — ‘நீண்ட கைகளுடைய அரசே, நீ என்னிடம் மனம் மகிழ்ந்திருந்தால், மதிப்பளிப்பவனே, இன்று இங்கே என் கணவனைக் கொல்லலாகாது. குலப்பெண்களுக்கு இதைப்போன்ற வேறு அச்சம் எதுவும் சொல்லப்படவில்லை; எல்லா அச்சங்களிலும் விதவையாவதே பெருந்துயரம். அரசர்க்கரசே, சொன்ன சொல் தவறாதவனாக இரு; வேண்டி நிற்கும் துயருற்ற என்னைக் கருணையுடன் நோக்கு. பேரரசே, நீயே ‘அஞ்சாதே’ என்று சொன்னாய்; அந்தச் சொல்லை மெய்யாக்கு.’ அதைக் கேட்டு மகிழ்ந்த ராவணன் அங்கு நின்ற தங்கையிடம் சொன்னான் — ‘உன் கணவன் எங்கே? உடனே என்னிடம் தெரிவி. அவனுடன் சேர்ந்து வெற்றிக்காகத் தேவலோகம் செல்வேன். உன்மீதுள்ள இரக்கத்தாலும் அன்பாலும் மதுவைக் கொல்வதிலிருந்து விலகிவிட்டேன்.’ இவ்வாறு சொல்லப்பட்டதும் அவள் உறங்கிக்கொண்டிருந்த நிசாசரனான தன் கணவனை எழுப்பினாள். இங்கே ராவணன் கொடுத்த சொல் காக்கப்படுகிறது — ‘அஞ்சாதே’ என்று சொன்னபின் அவன் அதிலிருந்து பிறழவில்லை; ‘சொன்ன சொல் தவறாதவனாக இரு’ என்ற வேண்டுகோளால் கட்டுப்படுகிறான். ஒரு பெண்ணின் விதவையாகும் அச்சம் ராவணனின் சினத்தையும் தணிக்கிறது. விந்தையும் இதுதான் — பிற பெண்களின் கணவர்களைக் கொன்று அவர்களைக் கவர்பவனே தன் தங்கை விதவையாவதைப் பொறுக்கவில்லை. மதுவும் உறங்கிக்கொண்டுதான் இருந்தான்; நெருங்கி வந்த ஆபத்தை அவன் அறியவில்லை. கும்பீனசியின் வேண்டுகோளில் மூன்று காரணங்கள் உள்ளன — அண்ணனின் அருள், விதவையாவதன் பேரச்சம், ராவணனின் சொந்தச் சொல். ‘சொன்ன சொல் தவறாதவனாக இரு’ என்று அவள் ராவணனைத் தூண்டுகிறாள்; அதனால் அவன் தன் சொல்லிலிருந்து பின்வாங்க முடியாது. ராவணனின் மறுமொழியில் ‘அவனுடன் சேர்ந்து செல்வேன்’ என்ற சொல் கவனிக்கத்தக்கது — அவன் பகைவனை மன்னிப்பதோடு நில்லாமல், அவனைத் தன் படையிலும் சேர்த்துக்கொள்ள விரும்புகிறான். இவ்வாறு தங்கையின் வேண்டுகோள் ராவணனின் அரசியல் நோக்குக்கும் ஏற்றதாகிறது; ஏனெனில் தேவலோகத்தை வெல்ல மேலும் துணைவர்கள் பயன்படுவார்கள். இரக்கமும் அன்பும் என்ற காரணங்களை ராவணனே சொல்கிறான்; அதனால் அவன் இயல்பில் மென்மையான ஒரு பகுதியும் தெரிகிறது.
மிக மகிழ்ந்தவள் போல அந்த ராக்ஷசி தன் கணவனிடம் சொன்னாள் — ‘இதோ என் அண்ணன், பெருவலிமையுடைய தசக்ரீவன் வந்திருக்கிறான். அவன் தேவலோகத்தை வெல்ல விரும்புகிறான்; துணைக்கு உன்னைத் தேர்ந்தெடுக்கிறான். ஆகவே ராக்ஷசனே, நீ உன் உறவினர்களுடன் இவனுக்குத் துணையாகச் செல். அன்புகாட்டிச் சார்ந்து வருபவனின் காரியத்துக்காகத் தன்னை ஈடுபடுத்திக்கொள்வது தகும்.’ அவளுடைய சாதுர்யமான சொற்களைக் கேட்டு மது ‘அப்படியே’ என்றான் — அவள் அண்ணனின் சினத்தையும் கணவனின் இணக்கத்தையும் ஒருசேரச் சாதித்துவிட்டாள். அவன் முறைப்படி அணுகி ராக்ஷசர்களில் சிறந்த தசக்ரீவனைக் கண்டு, அறநெறிப்படி ராக்ஷச அதிபனைப் பூஜித்தான். மதுவின் மாளிகையில் உபசாரம் பெற்ற வீரனான தசக்ரீவன் அங்கே ஓர் இரவு தங்கி, விடியலில் புறப்படத் தொடங்கினான். பிறகு மகேந்திரனுக்கு நிகரான ராக்ஷச வேந்தன் வைஶ்ரவணனின் உறைவிடமான கைலாச மலையை அடைந்து, அங்கே மாலைவேளையில் படையைத் தங்கவைத்தான். இவ்வாறு கும்பீனசியின் பணிவால் பகைவனும் நண்பனானான்; படையிலும் புதிய துணைவன் சேர்ந்தான். கைலாசத்தில் இரவு தங்கியது அடுத்த சர்க்கத்துக்கு முன்னுரை — அங்கேதான் ரம்பையின் நிகழ்வு நடக்கவிருக்கிறது; அது ராவணனின் அறமின்மைக்கு உச்சகட்ட எடுத்துக்காட்டு; அதனாலேயே நளகூபரனின் சாபமும் கிடைக்கப்போகிறது. மதுவின் ‘அப்படியே’ என்ற மறுமொழி சுருக்கமானது — அவன் பகைமையை விட்டுத் துணைவனாகிறான். விருந்தோம்பல் அறநெறிப்படி நடந்தது என்று கவி சொல்கிறார். கும்பீனசியின் சொற்களில் ‘அன்புகாட்டி, சார்ந்து வருபவன்’ (ஸ்நிக்தஸ்ய பஜமானஸ்ய) என்ற இரு சொற்கள் ஒரு நீதிவாக்கியம் போன்றவை — அன்பைக் காட்டி அடைக்கலம் வேண்டுபவனின் காரியத்தில் துணைசெய்ய வேண்டும். இவ்வாறு அவள் அண்ணனின் வருகையைக் கணவனுக்கு ஒரு வாய்ப்பாக முன்வைக்கிறாள், அச்சமாக அல்ல. இவ்வாறு யாகத்தில் தொடங்கிய சர்க்கம் உடன்பாட்டில் நிறைவடைகிறது.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये उत्तरकाण्डे पञ्चविंशः सर्गः॥ २५॥