சர்க்கம்
ராவணன் இரண்டு மாதக் கெடு விதித்தலும் சீதையை அச்சுறுத்தலும்
காமத்தால் அடக்கப்பட்ட சினம், இரண்டு மாதக் கெடு, தேவ கந்தர்வ கன்னியரின் ஆறுதல், சீதையின் அஞ்சாத மறுமொழி, ராவணனின் பயங்கர உருவம், ராக்ஷசிகளுக்குக் கட்டளை, தான்யமாலினியின் தழுவல், ராவணன் மாளிகைக்குத் திரும்புதல்
சீதையின் கடுஞ்சொற்களைக் கேட்டு, ராக்ஷசர்களின் தலைவன், காண்பதற்கு இனிய சீதைக்கு இனிமையற்ற மறுமொழி கூறினான். அவன் தன் அனுபவத்தைப் பொது விதியாகச் சொல்கிறான் — ‘ஆடவன் பெண்ணை எவ்வளவுக்கு எவ்வளவு சமாதானப்படுத்துகிறானோ, அவ்வளவுக்கு அவ்வளவு அவளுக்கு அடிமையாகிறான்; எவ்வளவுக்கு எவ்வளவு இனிமையாகப் பேசுகிறானோ, அவ்வளவுக்கு அவ்வளவு அவமதிக்கப்படுகிறான்.’ இங்கே ராவணனின் அகந்தை புண்பட்டிருக்கிறது — வேண்டுதலைத் தனக்கு நேர்ந்த அவமானம் போல அவன் கருதுகிறான். ‘நல்ல தேரோட்டி வழியை அடைந்ததும் ஓடும் குதிரைகளைக் கட்டுப்படுத்துவது போல, உன்மேல் எழுந்த காமம் என் சினத்தைக் கட்டுப்படுத்துகிறது.’ ‘மனிதர்களின் காமம் விந்தையானது — அது எவரிடம் கட்டுண்டிருக்கிறதோ, அவரிடம் இரக்கமும் அன்பும் உண்டாகின்றன.’ ‘இந்தக் காரணத்தால், அழகிய முகமுடையவளே, கொல்லப்படத் தகுந்தவளும் அவமதிக்கப்படத் தகுந்தவளும், பொய்யான துறவில் ஈடுபட்டவளுமான உன்னை நான் கொல்லவில்லை.’ ராவணனின் பார்வையில் சீதையின் கற்பு ‘மித்யா ப்ரவ்ரஜ்யா’ — வீணான துறவு. ‘மைதிலி, நீ என்னிடம் சொல்லும் ஒவ்வொரு கடுஞ்சொல்லுக்கும் உனக்குக் கொடிய மரணமே தகுந்தது.’ இவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, சினத்தாலும் கொதிப்பாலும் நிறைந்த ராக்ஷச அரசன் சீதையிடம் மேலும் சொன்னான் — ‘நான் உனக்கு விதித்த கெடுவான அந்த இரண்டு மாதங்களை நான் காத்திருக்க வேண்டும்; அதன்பின், அழகிய பெண்ணே, என் படுக்கையில் ஏறு.’ ‘இரண்டு மாதங்களுக்குப் பிறகு என்னைக் கணவனாக நீ விரும்பவில்லை என்றால், என் சமையல்காரர்கள் என் காலை உணவுக்காக உன்னைத் துண்டு துண்டாக வெட்டுவார்கள்.’ இரண்டு மாதக் கெடு இங்கேதான் முதன்முதலில் தெளிவாகக் கேட்கப்படுகிறது; அதுவே பின்னர் கதையின் கால எல்லையாக அமையும் — அனுமன் இவை அனைத்தையும் கேட்கிறான், ராமனிடம் தெரிவிப்பான். காமத்திற்கும் சினத்திற்கும் உள்ள போராட்டம் இந்தப் பகுதியில் ராவணனின் உள்ளத்தில் தெளிவாகத் தெரிகிறது — ஒன்று அவனைச் சீதையை நோக்கி இழுக்கிறது, மற்றொன்று அவளை அழிக்கத் தூண்டுகிறது. தேரோட்டி-குதிரை உவமை அவனுடைய சுயபரிசோதனையைக் குறிக்கிறது; ஆனால் அவன் தன்னடக்கத்தை தர்மத்தால் அல்ல, காமத்தாலேயே கடைப்பிடிக்கிறான்; ஆகவே அவனுடைய தன்னடக்கமும் அதர்மத்தில் வேரூன்றியதே. ‘காலை உணவுக்காக’ என்ற கொடிய சொல் ராக்ஷச இனத்தின் மனித இறைச்சி உண்ணும் வழக்கத்தை நினைவூட்டுகிறது; இதனால் அச்சம் உச்சத்தை அடைகிறது. ‘என் சமாதானமே எனக்கு அவமானம்’ என்ற ராவணனின் வாதம் அகந்தையுடையவனின் இயல்பைக் காட்டுகிறது — அவன் அன்பை வேண்டுதலின் வடிவில் அல்ல, அதிகாரத்தின் வடிவிலேயே கற்பனை செய்கிறான். சீதையின் கடுஞ்சொற்கள் உண்மையில் உண்மையானவை; ஆனால் அவனுடைய பார்வையில் அவை கொல்லத் தகுந்த குற்றத்தின் அடையாளங்கள். கெடு கொடுப்பது கருணையின் நடிப்பு; உண்மையில் அது இன்னும் கொடிய தண்டனை — ஒவ்வொரு நாளும் மரணத்தை எதிர்நோக்கிக் காத்திருத்தல்.
ராக்ஷச அரசனால் இவ்வாறு அச்சுறுத்தப்பட்ட ஜானகியைக் கண்டு, ராவணனால் கவர்ந்து வரப்பட்ட தேவ கந்தர்வ கன்னியர் கண்கள் கலங்கி வருந்தினர் — அவர்களுடைய கண்களும் துயரத்தால் மாறுபட்டன. சிலர் உதடுகளின் அசைவுகளாலும், சிலர் கண்களாலும், வேறு சிலர் முகக் குறிப்புகளாலும், அந்த ராக்ஷசனால் அச்சுறுத்தப்பட்ட சீதையை ஆறுதல்படுத்தினர். அவர்களே சிறைப்பட்டவர்கள்; இருந்தும் சீதையின் துயரத்தில் பரிவு காட்டுகிறார்கள் — ராவணனுக்கு அஞ்சிச் சொல்லால் அல்ல, குறிப்புகளால் மட்டுமே. இந்தச் சிறிய நிகழ்ச்சி ராவணனின் அந்தப்புரத்தின் உண்மையான இயல்பை வெளிப்படுத்துகிறது — அங்கே பல பெண்கள் விருப்பமின்றியே வாழ்கின்றனர். அவர்களால் ஆறுதல்படுத்தப்பட்ட சீதை, ராக்ஷச அரசனான ராவணனிடம், தனக்கு நலம் தரும், தன் ஒழுக்கத்தின் பெருமிதமும் கணவனின் வீரத்தின் பெருமிதமும் நிறைந்த சொற்களைச் சொன்னாள் — தன் நன்னடத்தையின் (கற்பின்) பெருமையாலும் கணவனின் வீரத்தின் பெருமையாலும் நிறைந்த சொற்கள். மௌனக் குறிப்புகளாலேயே சீதையின் மன உறுதி மீண்டும் தூண்டப்படுகிறது — இது கவியின் உளவியல் நுட்பம். அவர்களுடைய கருணை சீதையின் தனிமையைச் சற்றே நீக்குகிறது. அச்சுப் பதிப்பில் ‘ஶௌடீர்ய’ என்ற சொல் உள்ளது, திறனாய்வுப் பதிப்பில் ‘ஶௌண்டீர்ய’; இரண்டுக்கும் பொருள் வீரமே.
சீதை சொல்கிறாள் — ‘நிச்சயமாக இந்த நகரத்தில் உன் நன்மையை நாடும் எவரும் இல்லை; இருந்தால் அவர் இந்தப் பழிக்கப்பட்ட செயலிலிருந்து உன்னைத் தடுத்திருப்பார்.’ முந்தைய சர்க்கத்தில் ‘நல்லோர் இல்லையா’ என்று சொன்னதே இங்கே மேலும் உறுதியாகச் சொல்லப்படுகிறது. ‘சசியின் கணவனான இந்திரனுக்குச் சசி போல, தர்மாத்மாவான ராமனின் மனைவியான என்னை மூவுலகிலும் உன்னைத் தவிர வேறு யார்தான் மனத்தால்கூட விரும்புவார்கள்?’ ‘ராக்ஷசர்களில் இழிந்தவனே, அளவற்ற தேஜஸுடைய ராமனின் மனைவியைப் பற்றி நீ சொன்ன பாவத்திலிருந்து எங்கே சென்று தப்புவாய்?’ ‘காட்டில் செருக்குற்ற யானையும் முயலும் ஒன்றுசேர்ந்தது போல — இழிந்தவனே, ராமன் யானையாகவும் நீ முயலாகவும் கருதப்படுகிறீர்கள்.’ ‘இக்ஷ்வாகு குலத் தலைவனின் கண்பார்வைக்கு எதிரில் வராத வரை, அவனை இகழ்ந்து பேச நீ வெட்கப்படுவதில்லை.’ ‘அநாகரிகனே, என்னை உற்றுநோக்கும் உன்னுடைய கொடிய, விகாரமான, கருமையும் பழுப்பும் கலந்த இந்தக் கண்கள் ஏன் தரையில் விழவில்லை?’ ‘அந்த தர்மாத்மாவின் மனைவியும் தசரதனின் மருமகளுமான என்னிடம் இப்படிப் பேசும் உன் நாக்கு ஏன் அழுகி உதிரவில்லை?’ பிறகு சீதையின் தேஜஸின் அறிவிப்பு — ‘பத்துத் தலையோனே, சாம்பலாக்கப்படத் தகுந்த உன்னை என் தேஜஸால் நான் சாம்பலாக்காமல் இருப்பது, ராமனின் கட்டளை இல்லாததாலும், என் தவத்தைக் காப்பதற்காகவும்தான்.’ பதிவிரதையின் தேஜஸைச் சாபமாகப் பயன்படுத்த முடியும்; ஆனால் அவள் அதைச் செய்வதில்லை — ராமனின் புகழையும் தன் தவத்தையும் காப்பதற்காக. ‘அறிவுடைய ராமனின் மனைவியான என்னை நீ கவர்ந்து செல்ல முடிந்திருக்காது; உன் வதத்திற்காகவே விதியால் இது விதிக்கப்பட்டது; இதில் ஐயமில்லை.’ ‘செல்வத்தின் தலைவனான குபேரனின் சகோதரனும், வீரனும், படைகளுடன் கூடியவனுமான நீ, ராமனை அப்புறப்படுத்திவிட்டு ஏன் மனைவியைத் திருடினாய்?’ கேள்வியே மறுமொழி — வீரன் என்றால் நேருக்கு நேர் போரிட்டிருப்பான். இந்தப் பகுதியில் சீதையின் சொல் முந்தைய சர்க்கத்தைவிடவும் கூர்மையானது; அங்கே அவள் நலம் தரும் அறிவுரை கூறினாள், இங்கே ராவணனின் இழிவை நேரடியாக அறிவிக்கிறாள். யானை-முயல் உவமை வலிமையின் ஒப்பின்மையைக் காட்டுகிறது; கண்கள் விழுவது, நாக்கு அழுகுவது பற்றிய சாபம் போன்ற கேள்விகள் பாவத்தின் கனத்தைக் காட்டுகின்றன. ‘சாம்பலாக்காமல் இருக்கிறேன்’ என்ற சொல் சீதையின் தன்னடக்கத்திற்குச் சான்று — ஆற்றல் இருக்கிறது, ஆனால் தர்மத்தால் கட்டுப்படுத்தப்பட்டிருக்கிறது. அவளுடைய நிலையின் எளிமை அவளுடைய சொல்லின் துணிவுக்கு முற்றிலும் எதிரானது. சசி-இந்திரன் உவமையால் அவள் தன்னைத் தேவேந்திரனின் மனைவிக்கு நிகரானவளாகக் காட்டுகிறாள்; ராவணனை அவளைக் கவர முயன்ற அசுரனின் இடத்தில் வைக்கிறாள். ‘தசரதனின் மருமகள்’ என்று தன் குலப்பெருமையை நினைவூட்டுவதும் ‘ராமன் பொருளற்றவன்’ என்ற ராவணனின் இகழ்ச்சிக்கு மறுமொழியே. ‘விதியால் விதிக்கப்பட்டது’ என்ற சொல்லால் அவள் தான் கவரப்பட்டதையும் ராவணனின் வதத்திற்கான காரணமாக விளக்குகிறாள் — துயரத்திலும் தெய்வத்தின் நீதியைக் காண்கிறாள்.
சீதையின் சொற்களைக் கேட்டு, ராக்ஷச அரசனான ராவணன் கொடிய கண்களை அகல விரித்து ஜானகியை உற்றுநோக்கினான். கவி இப்போது அவனுடைய உருவத்தை விரிவாக வர்ணிக்கிறார் — அவன் கருநீல மேகம் போன்றவனாக, நீண்ட கைகளுடையவனாக, பருத்த கழுத்துடையவனாக, சிங்கத்தின் வலிமையும் நடையும் உடையவனாக, செல்வச் சிறப்புடையவனாக, எரியும் நாக்குடையவனாக, கொடிய கண்களுடையவனாக இருந்தான். அசையும் நுனியுடைய மகுடத்தால் உயரமானவனாக, விசித்திரமான மாலைகளும் நறுமணப் பூச்சுகளும் உடையவனாக, சிவந்த மாலைகளும் ஆடைகளும் அணிந்தவனாக, புடமிட்ட பொன்னாலான தோள்வளைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டவனாக இருந்தான். கருநிறமான பெரிய இடைக்கச்சையால் நன்கு கட்டப்பட்ட அவன், அமுதம் கடைந்தபோது பாம்பால் (வாசுகியால்) கட்டப்பட்ட மந்தர மலை போல இருந்தான். நன்கு திரண்ட இரு கைகளால், மலை போன்ற அவன் இரு சிகரங்களுடைய மந்தர மலை போல விளங்கினான். இளஞ்சூரியனின் நிறமுடைய இரு குண்டலங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அவன், சிவந்த தளிர்களும் மலர்களும் உடைய இரு அசோக மரங்களால் அணிசெய்யப்பட்ட மலை போல இருந்தான். அவன் கற்பக மரம் போன்றவனாக, உருவெடுத்த வசந்தம் போன்றவனாக இருந்தான்; இருந்தும் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தும் சுடுகாட்டுக் கோயில் போலப் பயங்கரமானவனாக இருந்தான் — சுடுகாட்டுக் கோயில் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தாலும் மரணத்தையே குறிப்பது போல. இங்கே அச்சுப் பதிப்பில் அடிக்குறிப்பு உள்ளது — பண்டைக் காலத்தில் சுடுகாட்டின் அருகே கொலைக்களம் கோயில் வடிவில் இருந்தது; கொலைக்கு முன் அது அலங்கரிக்கப்பட்டது; ஆகவே அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தாலும் அது அச்சமூட்டுவது. 27, 29 ஆகிய சுலோகங்கள் வல்கேட்டில் மட்டுமே உள்ளன. சினத்தால் சிவந்த கண்களுடைய அவன் வைதேகியை உற்றுநோக்கி, பாம்பு போலச் சீறிக்கொண்டு சொன்னான் — ‘அநீதியில் மூழ்கிய, பொருளற்ற ராமனைப் பின்பற்றுபவளே, சூரியன் தன் ஒளியால் சந்தியா காலத்தை அழிப்பது போல, இன்றே உன்னை அழிக்கிறேன்.’ இவ்வாறு சொல்லிவிட்டு, பகைவர்களை அலறச் செய்யும் மன்னன் ராவணன், பார்ப்பதற்கே பயங்கரமான ராக்ஷசிகள் அனைவருக்கும் கட்டளையிட்டான். உருவ வர்ணனையில் அழகும் அச்சமும் கலந்துள்ளன — மந்தர மலை, கற்பக மரம், வசந்தம் ஆகியவை அழகிய உவமானங்கள்; பாம்பு, சுடுகாட்டுக் கோயில் ஆகியவை பயங்கரமானவை. இவ்வாறு ராவணனின் செல்வச் சிறப்பு அவனுடைய கொடுமையை மறைப்பதில்லை என்பதைக் கவி காட்டுகிறார். சந்தியா காலத்தின் உவமையும் பொருளுடையது — சூரியன் உதித்ததும் காலைச் சந்தியா தானாகவே மறைகிறது; அதுபோலச் சீதையின் அழிவு ராவணனின் பார்வையில் இயல்பானது. மந்தர மலையின் உவமை மூன்று முறை பயன்படுத்தப்படுகிறது — இடைக்கச்சையால் வாசுகியால் கட்டப்பட்ட மந்தரம், இரு கைகளால் இரு சிகரங்களுடைய மந்தரம், இரு குண்டலங்களால் இரு அசோக மரங்களுடைய மலை. இதனால் ராவணனின் உடலின் பருமனும் உறுதியும் குறிக்கப்படுகின்றன. ஆனால் அமுதம் கடைந்தபோது மந்தர மலை தேவர் அசுரர்களின் கருவி மட்டுமே, தன்னிச்சையானது அல்ல — அதுபோல ராவணனும் விதியின் கையில் ஒரு கருவி என்பது நுட்பமான குறிப்புப் பொருள். கருநீல மேகத்தின் உவமை ராமனின் நிறத்தை வர்ணிக்கவும் பயன்படுகிறது; ஆனால் அங்கே மென்மை, இங்கே பயங்கரம். ‘அனயேனாபிஸம்பன்னம் அர்த்தஹீனம்’ (அநீதியில் மூழ்கிய, பொருளற்ற) என்ற ராமனைப் பற்றிய இகழ்ச்சி, ‘ராமன் ஏழை’ என்று சீதையிடம் ராவணன் முன்பு வைத்த வாதத்தின் மறுபதிப்பே. கவி இங்கே இவ்வளவு விரிவாக உருவத்தை ஏன் வர்ணிக்கிறார் என்றால் — சீதையின் அஞ்சாத சொல்லின் பெருமையைக் காட்டுவதற்காகவே; இப்படிப்பட்ட பயங்கரமானவனின் முன்னிலையிலும் அவள் அசையவில்லை.
ராவணன் ராக்ஷசிகளின் பெயர்களையும் உருவங்களையும் கணக்கிட்டுக் கட்டளையிடுகிறான் — ஒற்றைக் கண்ணுடையவளை, ஒற்றைக் காதுடையவளை, காதுகளையே போர்வையாகக் கொண்டவளை, பசுக் காதுடையவளை, யானைக் காதுடையவளை, தொங்கும் காதுடையவளை, காதே இல்லாதவளை, யானைக் கால்களுடையவளை, குதிரைக் கால்களுடையவளை, பசுக் கால்களுடையவளை, கால்களில் முடிக்கற்றை உடையவளை, ஒற்றைக் காலுடையவளை, அகன்ற கால்களுடையவளை, கால்களே இல்லாதவளை, அளவுக்கு மீறிய தலையும் கழுத்தும் உடையவளை, அளவுக்கு மீறிய முலைகளும் வயிறும் உடையவளை, அளவுக்கு மீறிய வாயும் கண்களும் உடையவளை, நீண்ட நாக்கும் நகங்களும் உடையவளை, மூக்கில்லாதவளை, சிங்க முகத்தவளை, பசு முகத்தவளை, பன்றி முகத்தவளை. விகாரமான உருவமுடைய இவர்களின் பட்டியல் சீதையைச் சுற்றி அச்சத்தின் வளையத்தை அமைக்கிறது. ‘ராக்ஷசிகளே, ஜானகியான சீதை விரைவில் எனக்கு வசப்படும்படி, நீங்கள் அனைவரும் ஒன்றுசேர்ந்தோ தனித்தனியாகவோ விரைவில் செய்யுங்கள் — எதிரான வழிகளாலும் இணக்கமான வழிகளாலும், சாமம், தானம் முதலியவற்றாலும், பேதத்தாலும், தண்டத்தை ஓங்குவதாலும் வைதேகியை வசப்படுத்துங்கள்.’ நான்கு உபாயங்கள் — சாமம் (இன்சொல்), தானம் (கொடை), பேதம் (பிரித்தல்), தண்டம் (தண்டனை) — அரசியலின் எல்லா உபாயங்களும் ஒரு வலிமையற்ற பெண்ணுக்கு எதிராகப் பயன்படுத்தப்படுகின்றன; இதுவே ராவணனின் தோல்விக்குச் சான்று. இவ்வாறு ராக்ஷச அரசன் மீண்டும் மீண்டும் கட்டளையிட்டு, காமத்தாலும் சினத்தாலும் கலங்கியவனாக ஜானகியை நோக்கி முழங்கினான். இங்கே அச்சுப் பதிப்பில் சுலோகப் பிரிவு ஒரு பாதி அளவு நகர்ந்துள்ளது — ‘ஆவர்ஜயத…’ (வசப்படுத்துங்கள்) என்பது 38ஆம் சுலோகத்தின் முன்பாதி, அதன் பின்பாதி ‘இதி ப்ரதிஸமாதிஶ்ய…’ (இவ்வாறு கட்டளையிட்டு); இதுபோலவே 39 முதல் 43 வரை ஒவ்வொரு சுலோகமும் முந்தைய வாக்கியத்தின் கடைசிப் பாதியையும் புதிய வாக்கியத்தின் முதல் பாதியையும் கொண்டுள்ளது. இந்தி உரையில் உள்ள ‘38½’, ‘39½’ முதலிய பின்ன எண்களும் இதையே குறிக்கின்றன. உறுப்பு விகாரங்களின் பட்டியல் பயங்கரச் சுவைக்காக மட்டுமல்ல, ராவணனின் பணியாளர்களின் பண்படாத இயல்பைக் காட்டுவதற்காகவும்தான். இதே ராக்ஷசிகள்தான் அடுத்த இரு சர்க்கங்களில் சீதையை அச்சுறுத்துவார்கள்; அவர்களில் சிலர் (ஏகஜடை, ஹரிஜடை, விகடை, துர்முகி முதலியோர்) பெயரால் குறிப்பிடப்படுவார்கள். ‘மீண்டும் மீண்டும்’ என்ற சொல்லால் கட்டளையின் வற்புறுத்தலும், ‘முழங்கினான்’ என்ற சொல்லால் அவனுடைய சினத்தின் கடுமையும் குறிக்கப்படுகின்றன.
அப்போது தான்யமாலினி என்ற ராக்ஷசி விரைந்து அருகே வந்து பத்துத் தலையோனைத் தழுவி இந்தச் சொற்களைச் சொன்னாள் — ‘மகாராஜா, என்னோடு விளையாடு; நிறமிழந்த, பரிதாபமான இந்த மானிடப் பெண் சீதையால் உனக்கு என்ன பயன்?’ இந்தி உரையில், ராக்ஷசிகளின் தலைவியான மண்டோதரியும் தான்யமாலினியும் என இருவர் குறிப்பிடப்படுகின்றனர். ‘மகாராஜா, உன் தோள்வலிமையால் ஈட்டிய சிறந்த இன்பங்களை அமரர்களில் சிறந்தவர்கள் இவளுக்கு விதிக்கவில்லை என்பது நிச்சயம் — அவை இவளுடைய விதியில் எழுதப்படவில்லை.’ பிறகு அவள் ஒரு நீதிமொழியைச் சொல்கிறாள் — ‘விருப்பமில்லாத பெண்ணை விரும்புபவனின் உடல் வெந்து வருந்துகிறது; விரும்புகிறவளை விரும்புபவனின் இன்பமே சிறந்தது.’ அவள் ராவணனைக் காப்பது போலப் பேசுகிறாள்; ஆனால் அவளுடைய சொல்லிலும் உண்மை பொதிந்துள்ளது — பலவந்தத்தால் அன்பு பிறப்பதில்லை. ராக்ஷசியால் இவ்வாறு சொல்லப்பட்டு, தள்ளிக்கொண்டு செல்லப்பட்ட (தொலைவுக்கு அழைத்துச் செல்லப்பட்ட), வலிமையுடைய, மேகம் போன்ற அந்த ராக்ஷசன் சிரித்துக்கொண்டே திரும்பினான். அந்தப் பத்துத் தலையோன் பூமியை நடுங்கச் செய்வது போலப் புறப்பட்டு, எரியும் சூரியன் போல ஒளிர்ந்த தன் மாளிகைக்குள் நுழைந்தான். தேவ கந்தர்வ கன்னியரும் நாக கன்னியரும் பத்துத் தலையோனைச் சூழ்ந்து அவனோடு அந்தச் சிறந்த மாளிகைக்குள் நுழைந்தனர். இறுதிச் சுலோகம் வம்ஶஸ்த யாப்பில் அமைந்துள்ளது — ‘தர்மத்தில் ஈடுபட்டு உறுதியாக நின்ற, நடுங்கிக்கொண்டிருந்த மைதிலியை அச்சுறுத்திவிட்டு, சீதையை விட்டு, காமத்தால் மயங்கிய ராவணன் தன் மாளிகைக்குள்ளேயே நுழைந்தான்.’ ‘மதனேன மோஹித:’ (காமத்தால் மயங்கியவன்) என்ற சர்க்க இறுதிச் சொல் ராவணனின் நடத்தை முழுவதையும் விளக்குகிறது — அவன் காமத்தின் அடிமை, தலைவன் அல்ல. சீதை ‘தர்மபரா’ (தர்மத்தில் ஈடுபட்டவள்), ‘அவஸ்திதா’ (உறுதியாக நின்றவள்) — அச்சத்தால் நடுங்கினாலும் அசையாத தர்மத்தில் நிலைத்திருப்பவள். இந்தப் பகுதியில் 41, 42, 44 ஆகிய சுலோகங்களின் சில அரைச் சுலோகங்கள் வல்கேட்டில் மட்டுமே உள்ளன; 43ஆம் சுலோகம் அச்சுப் பதிப்பில் ஆறு பாதங்கள் உடையது. தான்யமாலினியின் தழுவலால் ராவணனின் சினம் தணிகிறது, சீதையின் உடனடி ஆபத்தும் நீங்குகிறது — ஆனால் ராக்ஷசிகளின் அச்சுறுத்தல் அடுத்த சர்க்கங்களில் தொடங்குகிறது. ராவணன் ‘ப்ரஹஸன்’ (சிரித்துக்கொண்டே) திரும்புகிறான் — அவமானத்தால் எழுந்த சினம் சிரிப்பாக மாறுகிறது; இது அவனுடைய நிலையற்ற மனத்தின் அடையாளம். அவன் புறப்படுகையில் பூமி நடுங்கியதன் வர்ணனையும், மாளிகை சூரியன் போல ஒளிர்ந்ததும், கன்னியர் சூழ்ந்ததும் அவனுடைய செல்வச் சிறப்பை மீண்டும் நினைவூட்டுகின்றன; அதற்கு மாறாகச் சீதை ராக்ஷசிகளால் சூழப்பட்டுத் தனியே சிம்சுபா மரத்தடியில் இருக்கிறாள். தான்யமாலினியின் நீதிமொழி ராவணனின் அந்தப்புரத்திலும் விவேகத்தின் ஒரு பகுதி உண்டு என்பதைக் காட்டுகிறது — அவளுடைய நோக்கம் தன்னலமே என்றாலும்.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे द्वाविंशः सर्गः॥ २२॥