॥वाल्मीकिरामायणम् യുദ്ധകാണ്ഡം · 15-ാം സർഗ്ഗം

യുദ്ധകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ പരിഹാസവും വിഭീഷണന്റെ മറുപടിയും

ഇന്ദ്രജിത്ത് വിഭീഷണന്റെ ഭീരുത്വത്തെ നിന്ദിക്കുന്നു, സ്വന്തം പരാക്രമത്തിന്റെ പ്രശംസ, വിഭീഷണന്റെ ശാസന, സീതയെ തിരികെ ഏൽപ്പിക്കാനുള്ള ഉപദേശം വീണ്ടും

ബൃഹസ്പതിക്കു തുല്യമായ ബുദ്ധിയുള്ള വിഭീഷണന്റെ ആ വാക്കു ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ട്, നൈരൃതയൂഥങ്ങളുടെ (രാക്ഷസസംഘങ്ങളുടെ) മുഖ്യനും മഹാത്മാവുമായ ഇന്ദ്രജിത്ത് പറഞ്ഞു: ‘ഇളയച്ഛാ, നിന്റെ ഈ വാക്കു നിരർഥകവും ഏറെ ഭയന്നവന്റേതുപോലെയുള്ളതുമാണ്. ഈ കുലത്തിൽ ജനിക്കാത്തവൻപോലും ഇങ്ങനെ പറയുകയോ ചെയ്യുകയോ ഇല്ല. സത്ത്വം, വീര്യം, പരാക്രമം, ധൈര്യം, ശൗര്യം, തേജസ്സ് എന്നിവ ഇല്ലാത്ത ഒരേയൊരു പുരുഷൻ ഈ കുലത്തിൽ ഇളയച്ഛനായ ഈ വിഭീഷണൻ മാത്രമാണ്. ആ രണ്ടു മനുഷ്യരാജകുമാരന്മാർ എന്തുണ്ട്? നമ്മുടെ ഏറ്റവും സാധാരണക്കാരനായ ഒരു രാക്ഷസനുപോലും അവരെ കൊല്ലാൻ കഴിയും; ഭീരുവേ, നീ ഞങ്ങളെ എന്തിനു പേടിപ്പിക്കുന്നു? ത്രിലോകനാഥനും ദേവരാജനുമായ ഇന്ദ്രനെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തി; അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും ഭയാക്രാന്തരായി ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിയൊളിച്ചു. ഗർജിക്കുന്ന ഐരാവതത്തെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വീഴ്ത്തി, അതിന്റെ കൊമ്പുകൾ ബലമായി പിഴുതെടുത്ത് ദേവഗണങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തി. ദേവന്മാരുടെ ഗർവം നശിപ്പിക്കുന്നവനും ദൈത്യശ്രേഷ്ഠന്മാരെ ദുഃഖിപ്പിക്കുന്നവനും മഹാവീര്യനുമായ ഞാൻ സാധാരണക്കാരായ രണ്ടു മനുഷ്യരോട്, രാജപുത്രന്മാരോട്, എങ്ങനെ സമർഥനാകാതിരിക്കും?’ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ വാക്കിൽ യുവാവിന്റെ ധാർഷ്ട്യം വ്യക്തമാണ് — അവൻ ഇളയച്ഛനെ ‘താത’ എന്നു സംബോധന ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ‘ഭീരുവേ’ എന്നു നിന്ദിക്കുന്നു. അവന്റെ യുക്തിയും പ്രഹസ്തന്റേതുപോലെതന്നെ — ദേവന്മാരെ ജയിച്ചവർക്കു മനുഷ്യനിൽനിന്ന് എവിടെനിന്നു ഭയം? ഇന്ദ്രവിജയമാണ് അവന്റെ പേരിനുതന്നെ കാരണം; അതിനാൽ അവൻ അതുതന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർക്കുന്നു. അഞ്ചും ആറും ശ്ലോകങ്ങളിൽ ‘ദേവഗണാഃ സമഗ്രാഃ’ (എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും) എന്ന പാദം ആവർത്തിക്കുന്നു. ‘ഈ കുലത്തിൽ ജനിക്കാത്തവൻപോലും’ എന്ന വാക്യത്തിന്റെ ഭാവം — കുലത്തിനു പുറത്തു ജനിച്ചവൻപോലും ഇത്ര ഭീരുവാകില്ല, പിന്നെ പുലസ്ത്യകുലത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ കാര്യം പറയാനുണ്ടോ. ഹിന്ദി വ്യാഖ്യാനമാകട്ടെ ‘ഈ കുലത്തിൽ ജന്മമെടുത്തിട്ടില്ലാത്ത പുരുഷൻപോലും’ എന്നു വിവരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രജിത്ത് സ്വന്തം കുലത്തിന്റെ ഗൗരവം പറയുന്നു; എന്നാൽ അതുകൊണ്ടുതന്നെ കുലത്തിന്റെ നാശം ആസന്നമായിരിക്കുന്നു എന്ന് അവൻ കാണുന്നില്ല.

ഇന്ദ്രതുല്യനും ദുർജയനും മഹാതേജസ്വിയുമായ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ ആ വാക്കുകേട്ട്, ശസ്ത്രധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിഭീഷണൻ മഹാർഥമായ വാക്കു പറഞ്ഞു: ‘ഉണ്ണീ, മന്ത്രാലോചനയിൽ നിനക്ക് ഉറച്ച നിശ്ചയമില്ല; നീ ഇപ്പോഴും ബാലനാണ്, പാകമാകാത്ത ബുദ്ധിയുള്ളവനാണ്. അതിനാൽ നീ സ്വന്തം വിനാശത്തിനായിത്തന്നെ അർഥമില്ലാതെ ഏറെ പുലമ്പിയിരിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രജിത്തേ, രാവണന്റെ പുത്രൻ എന്ന പേരുകൊണ്ടു മാത്രം നീ മിത്രമുഖമുള്ള ശത്രുവാണ്; കാരണം, രാഘവനിൽനിന്ന് അവനുണ്ടാകാൻ പോകുന്ന ഇത്തരം വിനാശം കേട്ടിട്ടും നീ മോഹംകൊണ്ട് അതിനെ അനുകൂലിക്കുന്നു. നീതന്നെയാണു വധിക്കപ്പെടേണ്ടവൻ, നീ അത്യന്തം ദുർബുദ്ധിയുമാണ്; നിന്നെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നവനും — ബാലനും ദൃഢഗാത്രനും സാഹസികനുമായ നിന്നെ ഇന്നു മന്ത്രിമാരുടെ സമീപത്തു പ്രവേശിപ്പിച്ചവനും — വധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്. നീ മൂഢനും പക്വതയില്ലാത്തവനും വിനയമില്ലാത്തവനും തീക്ഷ്ണസ്വഭാവിയും അൽപബുദ്ധിയും ദുരാത്മാവും മൂർഖനും അത്യന്തം ദുർബുദ്ധിയുമാണ്; അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണു ബാലിശമായി ഇങ്ങനെ പറയുന്നത്. യുദ്ധത്തിൽ രാഘവൻ നേർക്കുനേരെ അയയ്ക്കുന്ന, ബ്രഹ്മദണ്ഡംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന, ജ്വലിക്കുന്ന, കാലന്റെ രൂപമുള്ള, യമദണ്ഡംപോലെയുള്ള ബാണങ്ങളെ ആർക്കു സഹിക്കാനാകും? അതിനാൽ രാജാവേ, ധനങ്ങളും രത്നങ്ങളും നല്ല ആഭരണങ്ങളും ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും വിചിത്രമായ മണികളും ദേവിയായ സീതയെയും രാമനു സമർപ്പിച്ചിട്ട് നമുക്ക് ഇവിടെ ശോകമില്ലാതെ വസിക്കാം.’ വിഭീഷണന്റെ ശാസന കഠിനമാണെങ്കിലും ഹിതകരമാണ് — ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ ബാല്യം കാണിച്ചുകൊണ്ട് അവനു മന്ത്രാലോചനയിലുള്ള അധികാരംതന്നെ നിഷേധിക്കുന്നു. ‘മിത്രമുഖനായ ശത്രു’ എന്നതു കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിലെ ‘ശത്രുക്കളെപ്പോലെയുള്ള മിത്രങ്ങൾ’ എന്ന വാക്യത്തിന്റെ പ്രതിധ്വനിയാണ്. അവസാനശ്ലോകത്തിൽ വിഭീഷണൻ സീതയെ മാത്രമല്ല, ധനവും രത്നങ്ങളും രാമനു നൽകാൻ പറയുന്നു — സന്ധിയുടെ പൂർണമായ ഉപായമാണിത്. പതിനാലു ശ്ലോകങ്ങളും ഉപജാതിവൃത്തത്തിലാണ്. പന്ത്രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിൽ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ ഒമ്പതു ദോഷങ്ങൾ ക്രമമായി എണ്ണിപ്പറയുന്നു — മൗഢ്യം, അപക്വത, അവിനയം, തീക്ഷ്ണത, അൽപബുദ്ധിത്വം, ദൗരാത്മ്യം, മൂർഖത, ദുർബുദ്ധിത്വം, ബാല്യം; ഇതിലൂടെ ഏഴാം ശ്ലോകത്തിലെ അവന്റെ ആത്മപ്രശംസയിലെ ഗുണങ്ങൾ നിരാകരിക്കപ്പെടുന്നു. പതിമൂന്നാമത്തേതിൽ രാമന്റെ ബാണങ്ങളെ ബ്രഹ്മദണ്ഡത്തോടും കാലനോടും യമദണ്ഡത്തോടും ഉപമിച്ചിരിക്കുന്നു — മൂന്നും മൃത്യുവിന്റെ പ്രതീകങ്ങൾ.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे पञ्चदशः सर्गः॥ १५॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക