॥वाल्मीकिरामायणम् യുദ്ധകാണ്ഡം · 13-ാം സർഗ്ഗം

യുദ്ധകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

മഹാപാർശ്വന്റെ ഉപദേശവും രാവണന്റെ ശാപകഥയും

ബലാത്കാരത്തിനുള്ള മഹാപാർശ്വന്റെ ഉപദേശം, പുഞ്ജികസ്ഥലയുടെ പ്രസംഗം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപം, രാവണന്റെ ആത്മപ്രശംസ

രാവണൻ ക്രുദ്ധനാണെന്നറിഞ്ഞ മഹാബലനായ മഹാപാർശ്വൻ ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ചശേഷം കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: ‘മൃഗങ്ങളും ഹിംസ്രജന്തുക്കളും നിറഞ്ഞ വനത്തിലെത്തി അവിടെ തേൻ കിട്ടിയിട്ടും കുടിക്കാത്തവൻ മൂഢനാണ്. ശത്രുസംഹാരകാ, നിനക്കു മേലെ ഒരു പ്രഭു ആരുണ്ട്? നീതന്നെയാണു പ്രഭുക്കളുടെ പ്രഭു. ശത്രുക്കളുടെ തലയിൽ ചവിട്ടിനിന്നു വൈദേഹിയോടൊപ്പം രമിക്കുക. മഹാബലാ, കോഴിയുടെ രീതിയിൽ ബലമായി പ്രവർത്തിക്കുക; വീണ്ടും വീണ്ടും ആക്രമിച്ചു സീതയെ അനുഭവിക്കുക, രമിക്കുക. ആഗ്രഹം സാധിച്ചുകഴിഞ്ഞ നിനക്കു പിന്നെ എന്തു ഭയമാണു വരിക? സമയത്തോ അസമയത്തോ ഏതു ഭയം വന്നാലും അതിനെല്ലാം നീ പ്രതിവിധി ചെയ്യും. ഞങ്ങളോടൊപ്പമുള്ള കുംഭകർണനും മഹാബലനായ ഇന്ദ്രജിത്തും വജ്രമേന്തിയ ഇന്ദ്രനെപ്പോലും തടയാൻ കഴിവുള്ളവരാണ്. കുശലർ പ്രയോഗിക്കുന്ന ദാനം, സാമം, ഭേദം എന്നിവയെ മറികടന്ന് ദണ്ഡംകൊണ്ടുമാത്രം കാര്യസിദ്ധി നേടുന്നതാണ് എനിക്കിഷ്ടം. ഇവിടെ എത്തിയ നിന്റെ എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ഞങ്ങൾ ശസ്ത്രപ്രതാപംകൊണ്ടു വശത്താക്കും, സംശയമില്ല.’ മഹാപാർശ്വന്റെ ഉപദേശം ധർമത്തിനും നീതിക്കും തീർത്തും വിരുദ്ധമാണ് — അവൻ രാജാവിന്റെ കാമത്തെ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു, തടയുന്നില്ല. ‘കുക്കുടവൃത്തേന’ (കോഴിയുടെ രീതിയിൽ) എന്ന ഉപമ ഹിന്ദി വ്യാഖ്യാനത്തിൽ ‘കോഴികളുടെ പെരുമാറ്റം സ്വീകരിച്ച്’ എന്നു വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു — മൃഗത്തെപ്പോലെയുള്ള ബലാത്കാരം എന്നാണു ഭാവം. തേനിന്റെ ദൃഷ്ടാന്തത്തിലൂടെ അവൻ സീതയെ കേവലം ഭോഗവസ്തുവായി കാണുന്നു. സാമം, ദാനം, ഭേദം, ദണ്ഡം എന്നീ നാല് ഉപായങ്ങളിൽ അവൻ ദണ്ഡത്തെ മാത്രം ശ്രേഷ്ഠമായി കരുതുന്നു; ഇതിലൂടെ അവന്റെ മുഖസ്തുതിയും ക്രൂരതയും വെളിപ്പെടുന്നു. കുംഭകർണന്റെയും ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെയും ബലം പരാമർശിച്ച് അവൻ രാവണന്റെ ആത്മവിശ്വാസം വർധിപ്പിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ കുംഭകർണൻ രാവണനെ ശകാരിച്ചു; ഇവിടെ മഹാപാർശ്വൻ അവന്റെ ഇഷ്ടത്തെ പിന്തുടരുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു — ഇതു മുഖസ്തുതിക്കാരനായ മന്ത്രിയുടെ ദോഷമാണ്. ‘ഈശ്വരസ്യേശ്വരഃ കോഽസ്തി’ (പ്രഭുവിനു മേലെ പ്രഭു ആരുണ്ട്) എന്ന ചോദ്യത്തിലൂടെ മഹാപാർശ്വൻ രാവണനെ എല്ലാ നിയമങ്ങളിൽനിന്നും മുക്തനായി കാണുന്നു — രാജാവിനു മുകളിൽ ധർമമോ ഒരു ശാസകനോ ഇല്ല എന്നാണ് അവന്റെ ദുഷ്ടമായ അഭിപ്രായം. ‘പ്രാപ്തമപ്രാപ്തകാലം വാ’ (സമയത്തോ അസമയത്തോ) — ഉചിതസമയത്തോ അനുചിതസമയത്തോ വരുന്ന ഏതു ഭയത്തിനും പിന്നീടു പ്രതിവിധി ചെയ്താൽ മതി എന്ന് അവൻ പറയുന്നു; കാര്യത്തിന്റെ പരിണാമം മുൻകൂട്ടി ആലോചിക്കുന്നില്ല. ഇങ്ങനെ കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ കുംഭകർണൻ നിന്ദിച്ച ‘ആദ്യം ചെയ്യേണ്ടവ പിന്നീടു ചെയ്യൽ’ എന്ന ദോഷംതന്നെയാണു മഹാപാർശ്വൻ ഉപദേശിക്കുന്നത്.

മഹാപാർശ്വൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവായ രാവണൻ അവന്റെ വാക്കിനെ മാനിച്ചുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ‘മഹാപാർശ്വാ, എന്റെ ഒരു രഹസ്യം അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക. പണ്ട് എനിക്കു സംഭവിച്ച, ഏറെക്കാലം മുമ്പുള്ള ഒരു വൃത്താന്തം ഞാൻ പറയാം. പിതാമഹന്റെ ഭവനത്തിലേക്കു പോകുന്ന, ആകാശത്തിൽ അഗ്നിജ്വാലപോലെ ഒളിമിന്നി നീങ്ങുന്ന പുഞ്ജികസ്ഥല എന്ന അപ്സരസ്സിനെ ഞാൻ കണ്ടു. ഞാൻ അവളെ ബലമായി അനുഭവിച്ചു, വിവസ്ത്രയാക്കി; പിന്നെ ആനയാൽ ചതയ്ക്കപ്പെട്ട താമരവള്ളിപോലെ ഉലഞ്ഞ അവൾ സ്വയംഭൂവിന്റെ ഭവനത്തിലെത്തി. ആ മഹാത്മാവ് അത് അറിഞ്ഞു എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു. അപ്പോൾ അത്യന്തം കുപിതനായ ബ്രഹ്മാവ് എന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — ഇന്നുമുതൽ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ത്രീയെ നീ ബലമായി പ്രാപിച്ചാൽ അപ്പോൾ നിന്റെ ശിരസ്സ് നൂറായി പിളരും, സംശയമില്ല. ആ ശാപം ഭയന്നാണ് ഞാൻ വൈദേഹിയായ സീതയെ ബലമായി ശുഭമായ ശയ്യയിൽ കയറ്റാത്തത്.’ ഈ പ്രസംഗത്തിൽ സീതയുടെ കാര്യത്തിൽ രാവണൻ പാലിക്കുന്ന സംയമത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണം വെളിപ്പെടുന്നു — ധർമമല്ല, കരുണയുമല്ല, ശാപത്തോടുള്ള ഭയം മാത്രം. ഇതിലൂടെ സീതയുടെ പാതിവ്രത്യത്തിന്റെ രക്ഷയും ദൈവവിഹിതമാണെന്നു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. രാവണൻ തന്റെ പാപം ലജ്ജയില്ലാതെ സമ്മതിക്കുന്നു, ആ രഹസ്യം മന്ത്രിമാരുടെ മുന്നിലും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു — ഇതിലൂടെ അവന്റെ ധാർഷ്ട്യം വ്യഞ്ജിക്കപ്പെടുന്നു. ‘ലോലിതാ നലിനീ യഥാ’ (ഉലഞ്ഞ താമരവള്ളിപോലെ) എന്ന ഉപമ പീഡിതയായ അപ്സരസ്സിന്റെ ദുഃഖം കരുണമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപം ‘ശിരസ്സു നൂറായി പിളരും’ എന്നത്ര ഭീഷണമാണ്; അതിനാൽ പത്തു തലയുള്ള രാവണൻപോലും അതിനെ ഭയപ്പെടുന്നു. ഈ രഹസ്യത്തിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തലാണ് ഈ സർഗത്തിന്റെ മുഖ്യപ്രയോജനം — രാവണൻ എന്തുകൊണ്ടു സീതയെ ബലമായി പിടിക്കുന്നില്ല എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരം. ഹിന്ദി വ്യാഖ്യാനവും ‘ഇങ്ങനെ ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശാപത്താൽ ഭയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു’ എന്നു വ്യക്തമായി പറയുന്നു. ഇതിലൂടെ സീത അശോകവനികയിൽ സുരക്ഷിതയാണെന്നു വായനക്കാരൻ ആശ്വസിക്കുന്നു.

‘എന്റെ വേഗം സാഗരത്തിന്റേതുപോലെ, ഗതി കാറ്റിന്റേതുപോലെ; ഇതു ദാശരഥി അറിയുന്നില്ല; അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് അവൻ എന്നെ നേരിടാൻ വരുന്നത്. പർവതഗുഹയിൽ കിടന്നുറങ്ങുന്ന സിംഹത്തെപ്പോലെ, ക്രുദ്ധനായ മൃത്യുവിനെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്ന എന്നെ ആരാണ് ഉണർത്താൻ ആഗ്രഹിക്കുക? എന്നിൽനിന്നു പുറപ്പെടുന്ന, ഇരട്ടനാവുള്ള സർപ്പങ്ങളെപ്പോലുള്ള ബാണങ്ങളെ രാമൻ യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടിട്ടില്ല; അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് അവൻ എന്റെ നേരെ വരുന്നത്. വില്ലിൽനിന്നു പുറപ്പെടുന്ന, വജ്രസമാനമായ നൂറുകണക്കിനു ബാണങ്ങളാൽ, കൊള്ളിമീനുകൾകൊണ്ട് ആനയെ എന്നപോലെ, ഞാൻ രാമനെ വേഗം ജ്വലിപ്പിക്കും. മഹത്തായ സൈന്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഞാൻ, സമയത്ത് ഉദിക്കുന്ന സൂര്യൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രഭയെ എന്നപോലെ, അവന്റെ സൈന്യത്തെ ഇല്ലാതാക്കും. ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രനോ വരുണനോപോലും യുദ്ധത്തിൽ എന്നെ ജയിക്കാനാവില്ല; പണ്ടു വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ) പാലിച്ചിരുന്ന ഈ നഗരി ഞാൻ എന്റെ ബാഹുബലംകൊണ്ടു ജയിച്ചതാണ്.’ ശാപകഥയ്ക്കു തൊട്ടുപിന്നാലെ രാവണൻ സ്വന്തം ശൗര്യം പ്രശംസിക്കുന്നു — സ്വന്തം ദൗർബല്യത്തിന്റെ ലജ്ജ മറയ്ക്കാനെന്നപോലെ. ഓരോ ശ്ലോകവും ഉപമയോടുകൂടിയതാണ് — സാഗരം, കാറ്റ്, സിംഹം, മൃത്യു, സർപ്പങ്ങൾ, കൊള്ളിമീനുകൾ, സൂര്യൻ — ഇവയിലൂടെ അവൻ തന്റെ അപരിമിതമായ ബലം വർണിക്കുന്നു. എന്നാൽ ‘രാമൻ അറിയുന്നില്ല, അതിനാൽ വരുന്നു’ എന്ന അവന്റെ യുക്തിതന്നെ അവന്റെ അജ്ഞത സൂചിപ്പിക്കുന്നു; കാരണം രാമൻ എല്ലാം അറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെയാണു സമുദ്രതീരത്തെത്തിയത്. അവസാനശ്ലോകം വംശസ്ഥവൃത്തത്തിലാണ്; കുബേരന്റെ പരാജയം ഓർമിപ്പിച്ച് അവൻ പഴയ വിജയത്തിന്റെ ഗർവം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. പതിനേഴാം ശ്ലോകത്തിൽ ‘ആസീനം’ (ഇരിക്കുന്ന) എന്ന പദം രണ്ടുതവണ പ്രയോഗിച്ചിരിക്കുന്നു — സിംഹത്തെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്ന, മൃത്യുവിനെപ്പോലെ ഇരിക്കുന്ന; രാവണൻ തന്നെത്തന്നെ ഉറങ്ങുന്ന സിംഹമായും ശാന്തനായ മൃത്യുവായും കാണുന്നു; അവനെ ഉണർത്തുന്നതു വിനാശകരമാണത്രേ. ഇരുപതാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പ്രഭയെ എന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമയിലൂടെ വാനരസൈന്യത്തെ നക്ഷത്രങ്ങളോടും തന്നെ സൂര്യനോടും ഉപമിക്കുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे त्रयोदशः सर्गः॥ १३॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക