॥वाल्मीकिरामायणम् യുദ്ധകാണ്ഡം · 9-ാം സർഗ്ഗം

യുദ്ധകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

വിഭീഷണന്റെ ഹിതോപദേശം

രാക്ഷസവീരന്മാരുടെ എഴുന്നേൽപ്പ്, വിഭീഷണന്റെ തടയൽ, പരാക്രമത്തിനുള്ള സമയം, രാമന്റെ അജേയത്വം, സീതയെ തിരികെ ഏൽപ്പിക്കാനുള്ള അഭ്യർഥന

അനന്തരം നികുംഭൻ, രഭസൻ, മഹാബലനായ സൂര്യശത്രു, സുപ്തഘ്നൻ, യജ്ഞകോപൻ, മഹാപാർശ്വൻ, മഹോദരൻ, ദുർജയനായ അഗ്നികേതു, രാക്ഷസനായ രശ്മികേതു, മഹാതേജസ്വിയും ബലവാനുമായ രാവണപുത്രൻ ഇന്ദ്രജിത്ത്, പ്രഹസ്തൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, മഹാബലനായ വജ്രദംഷ്ട്രൻ, ധൂമ്രാക്ഷൻ, അതികായൻ, രാക്ഷസനായ ദുർമുഖൻ എന്നിവർ — ഇരുമ്പുലക്കകളും പട്ടിശങ്ങളും ശൂലങ്ങളും പ്രാസങ്ങളും ശക്തികളും പരശുക്കളും വില്ലുകളും നല്ല അമ്പുകളും ജലംപോലെ തിളങ്ങുന്ന വലിയ വാളുകളും എടുത്ത്, അത്യന്തം ക്രുദ്ധരായ ആ രാക്ഷസന്മാർ ചാടിയെഴുന്നേറ്റ്, തേജസ്സുകൊണ്ടു ജ്വലിക്കുന്നവരെപ്പോലെ, എല്ലാവരും രാവണനോടു പറഞ്ഞു: ‘ഇന്നു ഞങ്ങൾ രാമനെയും സുഗ്രീവനെയും ലക്ഷ്മണനെയും, ലങ്കയെ ആക്രമിച്ച ആ പാവം ഹനുമാനെയും കൊല്ലും.’ കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ ഓരോ വീരനും വെവ്വേറെ സംസാരിച്ചു; ഇവിടെ എല്ലാവരും പെട്ടെന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ആയുധങ്ങളെടുത്തു യുദ്ധത്തിനു സജ്ജരാകുന്നു. ഈ നിമിഷം സഭയുടെ ആവേശത്തിന്റെ പരകോടിയാണ്. പതിനാറു പേരുകൾ എണ്ണിപ്പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു — ഇവർ മുന്നോട്ടു യുദ്ധത്തിൽ ഓരോരുത്തരായി കൊല്ലപ്പെടുന്നു. ആദ്യത്തെ അഞ്ചു ശ്ലോകങ്ങൾ ഒരൊറ്റ നീണ്ട വാക്യമാകുന്നു; അതിന്റെ കർത്താക്കൾ എല്ലാ വീരന്മാരും, ക്രിയ അഞ്ചാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘അബ്രുവൻ’ (പറഞ്ഞു) ആണ്. ‘കൃപണം ച ഹനൂമന്തം’ (പാവം ഹനുമാനെയും) എന്നതു വീണ്ടും ഹനുമാനോടുള്ള അവജ്ഞയാണ് — എന്നാൽ ‘ലങ്കാ യേന പ്രധർഷിതാ’ (ലങ്കയെ ആക്രമിച്ചവൻ) എന്ന വാക്കിലൂടെ അവന്റെ പരാക്രമം മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെ അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു. രാവണപുത്രനായ ഇന്ദ്രജിത്തിന്റെ പേരും ഈ പട്ടികയിലുണ്ട്; അതിനാൽ അവനും സഭയുടെ ആവേശത്തിൽ പങ്കാളിയാണ്. ‘പ്രദീപ്താ ഇവ തേജസാ’ (തേജസ്സുകൊണ്ടു ജ്വലിക്കുന്നവരെപ്പോലെ) എന്ന ഉപമ അവരുടെ ക്രോധത്തെ അഗ്നിയോടു തുലനം ചെയ്യുന്നു. ഇത്രയും വീരന്മാരുടെ എഴുന്നേൽപ്പ് സഭയിൽ ഭയങ്കരമായ ഒരു രംഗം സൃഷ്ടിക്കുന്നു — അവിടെ വിഭീഷണൻ മാത്രം ശാന്തനായി നിൽക്കുന്നു.

ആയുധമെടുത്ത അവരെയെല്ലാം തടഞ്ഞ്, വീണ്ടും ഇരുത്തിയശേഷം, വിഭീഷണൻ കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: ‘ഉണ്ണീ, മൂന്ന് ഉപായങ്ങൾകൊണ്ടും നേടാൻ കഴിയാത്ത കാര്യത്തിനുവേണ്ടിയാണു പരാക്രമത്തിന്റെ സമയം ഉചിതമെന്നു മനീഷികൾ പറയുന്നത്. ഉണ്ണീ, അശ്രദ്ധരായവരിലും മറ്റുള്ളവരാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടവരിലും ദൈവത്താൽ പീഡിതരായവരിലും പരീക്ഷിച്ചു വിധിപ്രകാരം ചെയ്യുന്ന പരാക്രമങ്ങളാണു സഫലമാകുന്നത്. അശ്രദ്ധയില്ലാത്തവനും വിജയം കാംക്ഷിക്കുന്നവനും ബലത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നവനും ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവനും ദുർജയനുമായ ആ രാമനെ നിങ്ങൾ എങ്ങനെ തോൽപ്പിക്കാനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഘോരമായ നദീനദപതിയായ സമുദ്രം ചാടിക്കടന്ന ഹനുമാന്റെ ഗതി ലോകത്തിൽ ആർക്ക് അറിയാമായിരുന്നു, അല്ലെങ്കിൽ ആർക്ക് ഊഹിക്കാമായിരുന്നു? നിശാചരന്മാരേ, ശത്രുക്കളുടെ സൈന്യങ്ങളും വീര്യങ്ങളും അളക്കാനാവാത്തതാണ്; ഒരു കാരണവശാലും പെട്ടെന്ന് അവജ്ഞ കാട്ടരുത്.’ വിഭീഷണൻ നീതിശാസ്ത്രത്തിലെ നാല് ഉപായങ്ങളുടെ ക്രമം പിന്തുടരുന്നു — സാമം, ദാനം, ഭേദം എന്നീ മൂന്നും ആദ്യം പ്രയോഗിക്കണം, ദണ്ഡം അഥവാ പരാക്രമം ഒടുവിൽ. കൂടാതെ പരാക്രമം മൂന്ന് അവസ്ഥകളിൽ മാത്രമേ സഫലമാകൂ — ശത്രു അശ്രദ്ധനായിരിക്കുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവരാൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ദൈവത്താൽ പീഡിതനായിരിക്കുമ്പോൾ. രാമൻ ഇവയിൽ ഒരവസ്ഥയിലുമല്ല. ‘ജിതരോഷം’ (ക്രോധത്തെ ജയിച്ചവനെ) എന്ന വിശേഷണം പ്രത്യേകം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് — ക്രോധം ജയിച്ചവൻ വിവേകത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നു, അതിനാൽ ദുർജയനാണ്. ഹനുമാന്റെ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ വിഭീഷണൻ സഭയെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — ഒരു ദൂതന്റെ ഗതിപോലും അജ്ഞേയമായിരുന്നെങ്കിൽ, മുഴുവൻ സൈന്യത്തിന്റെ കാര്യം പറയാനുണ്ടോ? ‘താത’ (ഉണ്ണീ) എന്ന സംബോധന സ്നേഹപൂർണമാണ്, സഭയുടെ ക്രോധം ശമിപ്പിക്കാനുള്ളത്. ഈ സഭ്യമായ ഉപദേശം കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിലെ ‘ഞാൻ മുമ്പേ’ എന്ന മത്സരത്തിനു വിപരീതമാണ് — രാവണൻ വർണിച്ച ഉത്തമമന്ത്രത്തെ പിന്തുടരുന്നതു വിഭീഷണൻ മാത്രമാണ്.

‘കൂടാതെ, രാമൻ മുമ്പു രാക്ഷസരാജന് എന്തു ദ്രോഹമാണു ചെയ്തത്, യശസ്വിയായ അവന്റെ ഭാര്യയെ ഇവൻ ജനസ്ഥാനത്തുനിന്ന് അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുവരാൻ? ഖരൻ അതിരുകടന്നു പ്രവർത്തിച്ചപ്പോൾ രാമൻ അവനെ യുദ്ധത്തിൽ കൊന്നു; ജീവികൾ തങ്ങളുടെ പ്രാണൻ കഴിവിനൊത്തു രക്ഷിക്കേണ്ടതുതന്നെയാണല്ലോ. ഈ കാരണത്താൽ വൈദേഹി നമുക്കു വലിയ ഭയമായിത്തീരും; അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന അവളെ ഉപേക്ഷിക്കണം; കലഹത്തിനുവേണ്ടി ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് എന്തു ഫലം? വീര്യവാനും ധർമത്തെ പിന്തുടരുന്നവനുമായ അവനോടു നിരർഥകമായ വൈരം ചെയ്യുന്നത് ഉചിതമല്ല; അവനു മൈഥിലിയെ നൽകുക. ആനകളും കുതിരകളും അനേകം രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ നഗരിയെ അവൻ ബാണങ്ങൾകൊണ്ടു പിളർക്കുന്നതിനുമുമ്പ് അവനു മൈഥിലിയെ നൽകുക. അതിഘോരവും മഹത്തും ദുർജയവുമായ വാനരസൈന്യം നമ്മുടെ ലങ്കയെ ആക്രമിക്കുന്നതിനുമുമ്പ് സീതയെ തിരികെ നൽകുക. രാമന്റെ പ്രിയപത്നിയെ സ്വയം തിരികെ നൽകുന്നില്ലെങ്കിൽ ലങ്കാനഗരിയും ശൂരരായ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും നശിക്കും. ബന്ധുത്വംകൊണ്ടു ഞാൻ നിന്നോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു; എന്റെ വാക്കു കേൾക്കുക. സത്യവും ഹിതവുമാണു ഞാൻ പറയുന്നത് — അവനു മൈഥിലിയെ നൽകുക.’ ഇവിടെ വിഭീഷണൻ നീതിക്കുശേഷം ധർമം പറയുന്നു — രാമൻ നിരപരാധിയാണ്; ഖരൻ സ്വയം ആക്രമിച്ചു, ആത്മരക്ഷയ്ക്കിടയിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അതിനാൽ സീതാപഹരണം അധാർമികമാണ്, അതിന്റെ ഫലം ഭയം മാത്രവും. ‘ദീയതാമസ്യ മൈഥിലീ’ (അവനു മൈഥിലിയെ നൽകുക) എന്ന പാദം നാലു തവണ ആവർത്തിക്കുന്നു — ഈ ഉപദേശത്തിന്റെ പല്ലവിപോലെ. ‘ബന്ധുത്വാത്’ (ബന്ധുത്വംകൊണ്ട്) എന്ന വാക്കിലൂടെ അവൻ രാജസഭാംഗത്തെപ്പോലെയല്ല, സഹോദരനെപ്പോലെയാണു സംസാരിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ വിഭീഷണന്റെ ഹിതവാദിത്വം അവന്റെ സഹോദരസ്നേഹത്തിന്റെ ഫലമാണ്, ശത്രുപക്ഷപാതമല്ല. ‘അതിനുമുമ്പ്… അതിനുമുമ്പ്’ (യാവത്… താവത്) എന്ന ആവർത്തിച്ചുള്ള പ്രയോഗം സമയത്തിന്റെ പരിമിതി കാണിക്കുന്നു — ഇപ്പോഴും സമയമുണ്ട്, പിന്നീട് ഉണ്ടാവില്ല. വിഭീഷണന്റെ യുക്തി ഇവിടെ രാവണന്റെ സ്വന്തം ഹിതത്തെ കേന്ദ്രത്തിൽ നിർത്തുന്നു — അവൻ രാമന്റെ പക്ഷം പറയുന്നില്ല, ലങ്കയുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും രാവണന്റെയും രക്ഷയാണു പറയുന്നത്. ‘ആഹൃതാ സാ പരിത്യാജ്യാ’ (അപഹരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന അവളെ ഉപേക്ഷിക്കണം) എന്നതു ലളിതമായ ഉപായമാണ് — അന്യായമായി എടുത്തതു തിരികെ നൽകണം; അപ്പോൾ ഭയം താനേ നീങ്ങും.

‘രാജകുമാരൻ ശരത്കാലസൂര്യന്റെ രശ്മികൾപോലുള്ള, പുതിയ മുനകളും തൂവലുകളുമുള്ള, അതിദൃഢമായ, ഒരിക്കലും പാഴാകാത്ത ബാണങ്ങൾ നിന്റെ വധത്തിനായി അയയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ദാശരഥിക്കു മൈഥിലിയെ തിരികെ നൽകുക. സുഖവും ധർമവും നശിപ്പിക്കുന്ന കോപം വേഗം ഉപേക്ഷിക്കുക; ആനന്ദവും കീർത്തിയും വർധിപ്പിക്കുന്ന ധർമത്തെ ആശ്രയിക്കുക; പ്രസാദിക്കുക, ഞങ്ങൾ പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടുംകൂടി ജീവിക്കട്ടെ; ദാശരഥിക്കു മൈഥിലിയെ തിരികെ നൽകുക.’ വിഭീഷണന്റെ വാക്കുകേട്ട് രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ അവരെയെല്ലാം പറഞ്ഞയച്ചു സ്വന്തം ഗൃഹത്തിലേക്കു പോയി. ഇരുപത്തൊന്നും ഇരുപത്തിരണ്ടും ശ്ലോകങ്ങൾ വംശസ്ഥവൃത്തത്തിലാണ് — ദീർഘവൃത്തത്തിലൂടെ സർഗത്തിന്റെ ഭാവം ഉയർത്തപ്പെടുന്നു. രണ്ടിന്റെയും അവസാനം ‘പ്രദീയതാം ദാശരഥായ മൈഥിലീ’ (ദാശരഥിക്കു മൈഥിലിയെ തിരികെ നൽകുക) എന്ന പാദമുണ്ട്; അതിലൂടെ വിഭീഷണന്റെ നിർബന്ധം പരമശിഖരത്തിലെത്തുന്നു. ‘സപുത്രബാന്ധവാഃ ജീവേമ’ (പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടുംകൂടി ഞങ്ങൾ ജീവിക്കട്ടെ) എന്ന അഭ്യർഥന ഒരു പ്രവചനംപോലെയാണ് — രാവണൻ കേൾക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ അവൻ പുത്രന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടുംകൂടി നശിക്കുന്നു. രാവണന്റെ മൗനം ശ്രദ്ധേയമാണ് — അവൻ ഉത്തരം നൽകുന്നില്ല, സഭ പിരിച്ചുവിട്ടു വീട്ടിലേക്കു പോകുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു. ഈ മൗനത്തിന്റെ അർഥം അടുത്ത സർഗത്തിൽ വ്യക്തമാകുന്നു; അവിടെ വിഭീഷണൻ രാവിലെ വീണ്ടും ഏകാന്തതയിൽ അവനെ ബോധ്യപ്പെടുത്താൻ ചെല്ലുന്നു. അവസാനശ്ലോകം (23) സമീക്ഷിതപാഠത്തിലില്ല — സമീക്ഷിതപാഠത്തിൽ സർഗം വിഭീഷണന്റെ വാക്കോടെതന്നെ അവസാനിക്കുന്നു. വിഭീഷണന്റെ ഉപദേശത്തിൽ മൂന്നു തലങ്ങളുണ്ട് — നീതി (7–12), ധർമം (13–20), കരുണ (21–22). അവൻ ആദ്യം ബുദ്ധികൊണ്ടും പിന്നെ ന്യായംകൊണ്ടും ഒടുവിൽ ഹൃദയംകൊണ്ടും രാവണനോട് അപേക്ഷിക്കുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये युद्धकाण्डे नवमः सर्गः॥ ९॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക