സർഗ്ഗം
കാലൻ ബ്രഹ്മസന്ദേശം അറിയിക്കുന്നു, രാമൻ സ്വീകരിക്കുന്നു
കാലന്റെ ആത്മപരിചയം, സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ കർമങ്ങൾ, രാമാവതാരത്തിന്റെ കാലാവധി, പിതാമഹന്റെ രണ്ടു വികല്പങ്ങൾ, രാമൻ പുഞ്ചിരിയോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു
കാലൻ പറയുന്നു: ‘മഹാസത്ത്വനായ രാജാവേ, ഞാൻ എന്തിനുവേണ്ടി വന്നുവോ അതു കേട്ടാലും. പിതാമഹനായ ദേവനാണ് എന്നെ അയച്ചത്. ശത്രുനഗരങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവനേ, പൂർവഭാവത്തിൽ — അതായത് സൃഷ്ടിയുടെ ആദിയിൽ — അങ്ങയുടെ മായയാൽ ഉളവായ ഞാൻ അങ്ങയുടെ പുത്രനാണ് — എല്ലാം സംഹരിക്കുന്ന കാലൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ. ലോകപതിയും പ്രഭുവുമായ ഭഗവാൻ പിതാമഹൻ പറയുന്നു — സൗമ്യാ, ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അങ്ങ് സ്വീകരിച്ച കാലാവധി ഇപ്പോൾ പൂർണമായിരിക്കുന്നു.’ കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ ഗൂഢമായിരുന്ന ‘അതിബലൻ’ എന്ന സ്വാമി ബ്രഹ്മാവാണെന്ന് ഇവിടെ വ്യക്തമാകുന്നു. കാലന്റെ സ്വപരിചയവും അദ്ഭുതകരമാണ് — അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദൂതൻ മാത്രമല്ല, രാമന്റെതന്നെ പുത്രനുമാണ്; കാരണം വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽനിന്നുതന്നെയാണ് കാലം പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ പിതാവിനെ പുത്രൻതന്നെ സ്വധാമത്തിലേക്കു വിളിക്കുന്നു. പിന്നീടു പറയാനുള്ള വാക്ക് ദുസ്സഹമായതിനാൽ ‘മഹാസത്ത്വാ’ എന്ന സംബോധനയിലൂടെ കാലൻ രാമന്റെ ധൈര്യം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ‘സർവസമാഹരൻ’ (എല്ലാം സംഹരിക്കുന്നവൻ) എന്ന വിശേഷണത്താൽ കാലൻ തന്റെ കർമം വ്യക്തമായി പറയുന്നു — അവൻ എല്ലാം ശേഖരിക്കുന്നു, ആരോടും പക്ഷപാതം കാണിക്കുന്നില്ല. ‘സമയം’ എന്ന വാക്ക് കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിലെ വ്യവസ്ഥയെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — അവിടെ രാമൻ കാലന് ഒരു വ്യവസ്ഥ നൽകി; ഇവിടെ കാലൻ രാമൻ പണ്ടു സ്വീകരിച്ച വ്യവസ്ഥ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.
തുടർന്ന് കാലൻ രാമന്റെ ദിവ്യസ്വരൂപം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു: ‘പണ്ട് അങ്ങ് മായയാൽ സ്വയം എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ഉപസംഹരിച്ച് മഹാസമുദ്രത്തിലെ ജലത്തിൽ ശയിക്കുമ്പോൾ ആദ്യം എന്നെ ജനിപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് ഫണങ്ങളുള്ളവനും ജലത്തിൽ ശയിക്കുന്നവനുമായ അനന്തൻ എന്ന നാഗത്തെയും, മധു, കൈടഭൻ എന്നീ രണ്ടു മഹാബലരായ ജീവികളെയും മായയാൽ ജനിപ്പിച്ചു; അവരുടെ അസ്ഥിക്കൂമ്പാരങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട, പർവതങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി അന്ന് മേദിനിയായി. തുടർന്ന് സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന ദിവ്യമായ നാഭിപദ്മത്തിൽ എന്നെയും ഉത്പാദിപ്പിച്ച് പ്രജാപതിയുടെ കർമം മുഴുവൻ അങ്ങ് എന്നിൽ ഏൽപ്പിച്ചു. ഭാരം ഏറ്റെടുത്ത ഞാൻ ജഗത്പതിയായ അങ്ങയെ ഉപാസിച്ച് പറഞ്ഞു — ഭൂതങ്ങൾക്കു രക്ഷ ഒരുക്കിയാലും; അങ്ങാണ് എന്റെ തേജസ്സിന്റെ ഉറവിടം.’ ഇവിടെ ‘എന്നെ’ എന്ന പദം രണ്ടുതവണ വ്യത്യസ്തമായ അർഥത്തിലാണ് — നാലാം ശ്ലോകത്തിൽ കാലൻ തന്നെത്തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിൽ പറഞ്ഞ ‘അങ്ങയുടെ പുത്രൻ’; ഏഴാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘എന്നെയും’ എന്നതിലാകട്ടെ ബ്രഹ്മാവ് തന്നെത്തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കാണ് കാലൻ ദൂതനെന്ന നിലയിൽ ഉദ്ധരിക്കുന്നത്. ‘മേദിനി’ എന്ന പേരിന്റെ നിരുക്തിയും ഇവിടെയുണ്ട് — മധുകൈടഭന്മാരുടെ മേദസ്സും അസ്ഥികളും വ്യാപിച്ചത് എന്ന്. സൃഷ്ടികർത്താവും സ്വയം സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവനാണ് എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിനയമാണ്. വിഷ്ണു സൃഷ്ടിയുടെ മൂലം, ബ്രഹ്മാവ് അതിന്റെ കാര്യകർത്താവ്, കാലൻ ഇരുവരുടെയും ആജ്ഞാകാരി — സൃഷ്ടിക്രമത്തിന്റെ ഈ രൂപരേഖയാണ് രാമനോട് അറിയിക്കുന്നത്.
‘തുടർന്ന് ദുർധർഷവും സനാതനവുമായ ആ ഭാവത്തിൽനിന്ന് ഭൂതങ്ങൾക്കു രക്ഷ ഒരുക്കാനായി അങ്ങ് വിഷ്ണുത്വം സ്വീകരിച്ചു. അദിതിയിൽ വീര്യവാനായ പുത്രനായി ജനിച്ച് സഹോദരന്മാരായ ദേവന്മാരുടെ വീര്യം അങ്ങ് വർധിപ്പിക്കുന്നു; കാര്യങ്ങൾ ഉദിക്കുമ്പോൾ അവരെ സഹായിക്കാൻ സജ്ജനാകുന്നു. ജഗച്ഛ്രേഷ്ഠാ, പ്രജകൾ ഭയപ്പെടുത്തപ്പെട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ രാവണന്റെ വധം ആഗ്രഹിച്ച് അങ്ങ് മനുഷ്യരുടെയിടയിൽ വസിക്കാൻ മനസ്സുവെച്ചു. പതിനായിരം വർഷവും ആയിരം വർഷവും — പതിനോരായിരം വർഷം — ഇവിടെ വസിക്കാനുള്ള നിയമം അങ്ങ് പണ്ട് സ്വയംതന്നെ നിശ്ചയിച്ചു. സങ്കല്പത്താൽ ജനിച്ച പുത്രനായ അങ്ങ് ഇവിടെ മനുഷ്യരുടെയിടയിൽ ആയുസ്സു പൂർത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു; നരശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങയുടെ അടുത്തേക്കു വരാനുള്ള കാലമാണിത്.’ ഇവിടെ കാലൻ രാമനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെതന്നെ സങ്കല്പം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — കാലാവധി ദേവന്മാർ അടിച്ചേൽപ്പിച്ചതല്ല, രാമൻ സ്വയം നിശ്ചയിച്ചതാണ്; അതിനാൽ അതിന്റെ സമാപ്തിയും രാമന്റെതന്നെ ഇച്ഛയുടെ പൂർത്തീകരണമാണ്. ‘മനോമയഃ പുത്രഃ’ (സങ്കല്പത്താൽ ജനിച്ച പുത്രൻ) എന്ന പദം ദശരഥന്റെ സങ്കല്പത്താൽ പുത്രരൂപത്തിൽ അവതരിച്ചതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അദിതിപുത്രത്വത്തെ ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനം വാമനാവതാരപരമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.
‘മഹാരാജാവേ, ഇനിയും പ്രജകളെ പരിപാലിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ ഇവിടെ വസിച്ചാലും, അങ്ങേക്കു മംഗളം — ഇങ്ങനെ പിതാമഹൻ പറയുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ രാഘവാ, ദേവലോകത്തേക്കു പോകാൻ അങ്ങേക്ക് ഉത്കടമായ ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ, വിഷ്ണുവിനെ നാഥനായി ലഭിച്ച് ദേവന്മാർ ഉത്കണ്ഠയില്ലാത്തവരാകട്ടെ.’ ബ്രഹ്മാവ് ആജ്ഞ നൽകുന്നില്ല; രണ്ടു വികല്പങ്ങൾ മുന്നിൽ വയ്ക്കുന്നു — രാമന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു. ‘സനാഥാഃ’ (നാഥനോടുകൂടിയവർ) എന്ന പദത്താൽ വിഷ്ണുവിന്റെ അഭാവത്തിൽ ദേവന്മാർ അനാഥരെപ്പോലെയാണ്, അതിനാലാണ് അവരുടെ ഉത്കണ്ഠ എന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എങ്കിലും തീരുമാനം പൂർണമായും രാമന്റെ കൈയിലാണ് എന്നത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിനയമാണ്. ‘ഭദ്രം തേ’ (അങ്ങേക്കു മംഗളം) എന്ന ആശീർവാദവും ഇവിടെ വസിക്കാനുള്ള വികല്പത്തോടുതന്നെ ചേർത്തിരിക്കുന്നു — രാമൻ ഭൂലോകത്തു വസിക്കുന്നതിനെ ബ്രഹ്മാവ് നിഷേധിക്കുന്നില്ല. ‘വിജിഗീഷാ’ എന്ന പദം ഇവിടെ യുദ്ധത്തിനുള്ള ജയേച്ഛയെയല്ല, സ്വധാമത്തിലേക്കു പോകാനുള്ള ഉത്കടമായ ആഗ്രഹത്തെയാണു സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; ‘പരമധാമത്തിലേക്ക് എഴുന്നള്ളാനുള്ള വിചാരം’ എന്ന് ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനവും വിശദീകരിക്കുന്നു.
കാലൻ അറിയിച്ച പിതാമഹവാക്യം കേട്ട് രാഘവൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സർവസംഹാരകനായ കാലനോടു പറഞ്ഞു: ‘ദേവദേവന്റെ പരമാദ്ഭുതമായ വാക്കു കേട്ടപ്പോഴും നിന്റെ ആഗമനത്താലും എനിക്കു വലിയ പ്രീതിയുണ്ടായി. മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും കാര്യത്തിനുവേണ്ടിയായിരുന്നു എന്റെ ജനനം; നിനക്കു മംഗളം; എവിടെനിന്നു വന്നുവോ അവിടേക്കുതന്നെ ഞാൻ പോകും. നീ എന്റെ ഹൃദയത്തിലുണ്ടായിരുന്നതുപോലെതന്നെ വന്നെത്തിയിരിക്കുന്നു — ഞാൻ മനസ്സുകൊണ്ടു ചിന്തിച്ചിരുന്നതുതന്നെ; അതിൽ എനിക്ക് ഒരു സന്ദേഹവുമില്ല. സർവസംഹാരാ, പിതാമഹൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ദേവന്മാരുടെ ഇച്ഛയ്ക്കു വിധേയനായി ഞാൻ നിലകൊള്ളണം.’ മൃത്യുസന്ദേശത്തിലും രാമന്റെ പുഞ്ചിരി അദ്ദേഹത്തിന്റെ അചഞ്ചലത കാണിക്കുന്നു — സുഖദുഃഖങ്ങളിൽ സമനായവന് കാലന്റെ ആഗമനംപോലും പ്രീതികരമാണ്. അവതാരത്തിന്റെ പ്രയോജനം സാധിച്ചു; അതിനാൽ മടക്കംതന്നെയാണ് ഉചിതം. ‘ഹൃദ്ഗതഃ’ (ഹൃദയത്തിലുണ്ടായിരുന്നവൻ) എന്ന പദത്താൽ രാമൻ സ്വയമാണ് കാലനെ വിളിച്ചത് എന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു — ദേവന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നില്ല, അദ്ദേഹം സ്വേച്ഛയാ പോകുന്നു. എന്നാൽ വ്യവസ്ഥ ഇപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു, വാതിൽക്കൽ ലക്ഷ്മണൻ നിൽക്കുന്നു — അതിനാൽ അടുത്ത സർഗം.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये उत्तरकाण्डे चतुरधिकशततमः सर्गः॥ १०४॥