॥वाल्मीकिरामायणम् ഉത്തരകാണ്ഡം · 80-ാം സർഗ്ഗം

ഉത്തരകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ദണ്ഡൻ അരജയെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്യുന്നു

ദണ്ഡന്റെ ദീർഘമായ രാജ്യഭരണം, ചൈത്രമാസത്തിൽ ഭാർഗവാശ്രമത്തിലേക്കുള്ള യാത്ര, അരജയെ കാണുന്നു, അവളുടെ അനുനയപൂർവമായ വിലക്ക്, ദണ്ഡന്റെ ബലാൽക്കാരം, അരജയുടെ കാത്തിരിപ്പ്

ഇതു രാമനോടു പറഞ്ഞശേഷം കുംഭസംഭവനായ മഹർഷി ഇതേ കഥയിൽ മറ്റൊരു കാര്യം പറയാൻ തുടങ്ങി: ‘കാകുത്സ്ഥാ, പിന്നെ ആത്മസംയമിയായ ആ ദണ്ഡൻ അവിടെ അനേകം വർഷക്കാലം ശത്രുക്കളില്ലാത്ത രാജ്യം ഭരിച്ചു. അങ്ങനെയിരിക്കെ ഒരു സമയത്ത്, മനോഹരമായ ചൈത്രമാസത്തിൽ, ആ രാജാവ് ഭാർഗവന്റെ രമണീയമായ ആശ്രമത്തിലേക്കു ചെന്നു.’ ആദ്യം ദണ്ഡനെ ‘ദാന്താത്മാ’ (ആത്മസംയമി) എന്നു വർണിക്കുന്നു — അവന്റെ രാജ്യം ശത്രുക്കളില്ലാത്തതാണ്, ശത്രുക്കൾ നശിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ മുന്നോട്ട് അവന്റെ സംയമം തകരും; അതിനാൽ ഈ വിശേഷണത്തിലെ വൈരുധ്യം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ചൈത്രമാസം വസന്തകാലമാണ്; അപ്പോഴാണ് കാമന്റെ പ്രഭാവം ശക്തമാകുന്നതെന്ന് കാവ്യസമ്പ്രദായം; കാലം നിർദേശിച്ചുകൊണ്ട് കവി ഇവിടെ വരാനിരിക്കുന്ന ആപത്തിനെ മുൻകൂട്ടി സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭാർഗവൻ ശുക്രനാണ്; അദ്ദേഹം ദണ്ഡന്റെ പുരോഹിതനാണെന്ന് മുൻസർഗത്തിൽ പറഞ്ഞിരുന്നു; അതിനാൽ രാജാവ് സ്വന്തം ഗുരുവിന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്കാണു പോകുന്നത് — ഇതും വരാനിരിക്കുന്ന അപരാധത്തിന്റെ ഗൗരവം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ‘അസ്യാമേവ കഥായാം’ (ഇതേ കഥയിൽ) എന്ന പദത്താൽ ഈ വിഷയം മുൻകഥയുടെ തുടർച്ചതന്നെയാണ്, പുതിയ കഥയല്ല എന്ന് അഗസ്ത്യൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

‘അവിടെ ആ ദണ്ഡൻ വനപ്രദേശത്തു സഞ്ചരിക്കുന്ന, രൂപത്തിൽ ഭൂമിയിൽ അപ്രതിമയും അനുത്തമയുമായ ഭാർഗവകന്യകയെ കണ്ടു. അവളെ കണ്ട്, അതിദുർബുദ്ധിയും കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതനുമായ അവൻ ഏറെ പരിഭ്രമിച്ചുനിന്ന ആ കന്യകയുടെ അടുത്തുചെന്നു പറഞ്ഞു: “സുന്ദരീ, നീ എവിടെനിന്നാണ്? ശുഭേ, നീ ആരുടെ മകളാണ്? ശുഭാനനേ, കാമപീഡിതനായ ഞാൻ നിന്നോടു ചോദിക്കുന്നു.” മോഹത്താൽ ഉന്മത്തനായ ആ കാമി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭാർഗവി അനുനയത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ മറുപടിയായി പറഞ്ഞു.’ ‘സുദുർമേധാഃ’ (അതിദുർബുദ്ധി) എന്ന വിശേഷണം മുൻസർഗത്തിലെ ‘അൽപമേധസഃ’ (അൽപബുദ്ധി), ‘മൂഢഃ’ എന്നീ വർണനകളെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു — ബാല്യംമുതലേ അവന്റെ ബുദ്ധി മന്ദമാണ്. കന്യക ‘സുസംവിഗ്നാ’ (ഏറെ പരിഭ്രമിച്ചവൾ) — രാജാവിന്റെ നോട്ടം കണ്ടമാത്രയിൽത്തന്നെ അവൾ ഭയന്നു. ദണ്ഡന്റെ ചോദ്യം ശിഷ്ടമെന്നു തോന്നാം; എന്നാൽ ‘പീഡിതോഽഹമനംഗേന’ (കാമപീഡിതനാണു ഞാൻ) എന്ന സമ്മതത്താൽ അവന്റെ ഉദ്ദേശ്യം വ്യക്തമാണ്. അരജയാകട്ടെ ‘സാനുനയം’ (അനുനയത്തോടെ) മറുപടി പറയുന്നു — അവൾ കോപിക്കുന്നില്ല, ധർമംകൊണ്ട് അവനെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു. അച്ചടിപ്പതിപ്പിൽ ആറാം ശ്ലോകത്തിൽ ‘ശുഭാനനേ’, സമീക്ഷിതപാഠത്തിൽ ‘സുമധ്യമേ’; ഏഴാമത്തേതിൽ ‘ത്വിദം’, സമീക്ഷിതപാഠത്തിൽ ‘നൃപം’. അവളുടെ പരിചയംപോലും ദണ്ഡന് അറിയില്ല, എങ്കിലും അവന്റെ മനസ്സ് കാമത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — ഇത് അവന്റെ അവിവേകത്തിന്റെ ആദ്യലക്ഷണമാണ്.

അരജ പറഞ്ഞു: ‘രാജേന്ദ്രാ, അനായാസം കർമം ചെയ്യുന്ന ഭാർഗവദേവന്റെ മൂത്ത മകളും ആശ്രമവാസിനിയുമായ അരജ എന്നവളാണു ഞാൻ എന്നറിയുക. രാജാവേ, എന്നെ ബലമായി തൊടരുത്; ഞാൻ പിതാവിന്റെ അധീനത്തിലുള്ള കന്യകയാണ്. രാജേന്ദ്രാ, എന്റെ പിതാവ് അങ്ങയുടെ ഗുരുവാണ്, അങ്ങ് ആ മഹാത്മാവിന്റെ ശിഷ്യനും. ക്രുദ്ധനായാൽ ആ മഹാതപസ്വി അങ്ങേക്ക് അതിമഹത്തായ വിപത്തു വരുത്തും. ധർമം കാണിക്കുന്ന സന്മാർഗത്തിലൂടെ എന്നെക്കൊണ്ട് അങ്ങേക്കു മറ്റെന്തെങ്കിലും കാര്യമുണ്ടെങ്കിൽ, നരശ്രേഷ്ഠാ, മഹാദ്യുതിയായ എന്റെ പിതാവിനോട് എന്നെ ചോദിക്കുക; അല്ലെങ്കിൽ അങ്ങേക്കു ഘോരമായ ഫലമുണ്ടാകും. ക്രോധത്താൽ എന്റെ ഈ പിതാവ് മൂന്നു ലോകങ്ങളെപ്പോലും ചുട്ടെരിച്ചേക്കും. കുറ്റമറ്റ അംഗങ്ങളുള്ളവനേ, ചോദിച്ചാൽ പിതാവ് എന്നെ അങ്ങേക്കു നൽകും.’ അരജയുടെ വാക്കുകളിൽ നാലു യുക്തികൾ — അവൾ പിതാവിന്റെ അധീനത്തിലുള്ള കന്യകയാണ്, പിതാവ് ഗുരുവാണ്, ശാപഭയം, ധർമമാർഗത്തിലുള്ള ഉപായം. അവൾ വിലക്കുക മാത്രമല്ല, ഉചിതമായ മാർഗവും കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നു — വിവാഹത്തിനായി പിതാവിനോടുള്ള അപേക്ഷ. ഒൻപതാം ശ്ലോകവും പന്ത്രണ്ടാമത്തേതിന്റെ ഉത്തരാർധവും സമീക്ഷിതപാഠത്തിലില്ല; വൾഗേറ്റ് പാഠത്തിൽ അരജയുടെ ധർമബുദ്ധി വിസ്തരിച്ചു വർണിച്ചിരിക്കുന്നു. ‘ഗുരുഃ പിതാ മേ ത്വം ച ശിഷ്യഃ’ (എന്റെ പിതാവ് ഗുരു, അങ്ങ് ശിഷ്യൻ) എന്ന വാക്ക് ദണ്ഡന്റെ അപരാധത്തിന്റെ കൂടുതൽ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നു — ഗുരുപുത്രിയെ അപമാനിക്കുന്നതു മഹാപാതകമാണ്. ‘അനവദ്യാംഗ’ (കുറ്റമറ്റ അംഗങ്ങളുള്ളവനേ) എന്ന സംബോധനയിലും അവൾ രാജാവിനോടുള്ള ആദരം കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നു.

‘ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ അരജയോട്, കാമത്തിനു വശപ്പെട്ട് മദോന്മത്തനായ ദണ്ഡൻ തലയിൽ കൈകൂപ്പിക്കൊണ്ടു മറുപടി പറഞ്ഞു: “സുന്ദരീ, പ്രസാദിക്കുക, കാലം കളയരുത്; സുമുഖീ, നിനക്കുവേണ്ടി എന്റെ പ്രാണൻ പിളരുന്നു. നിന്നെ നേടിയാൽ വധമോ അതിദാരുണമായ പാപമോ സംഭവിക്കട്ടെ; ഭീരൂ, നിന്നിൽ ഭക്തനും നിന്നെ ആശ്രയിക്കുന്നവനും അതീവ വിഹ്വലനുമായ എന്നെ സ്വീകരിക്കുക.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ബലവാനായ അവൻ കുതറിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ കന്യകയെ കൈകൾകൊണ്ടു ബലമായി പിടിച്ച് ഇഷ്ടംപോലെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്തു. മഹാഘോരവും അതിദാരുണവുമായ ആ അനർഥം ചെയ്തശേഷം ദണ്ഡൻ വേഗം അനുത്തമമായ മധുമന്തനഗരത്തിലേക്കു പോയി. അരജയാകട്ടെ ആശ്രമത്തിനടുത്ത് കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, അത്യന്തം ഭയന്ന്, ദേവതുല്യനായ പിതാവിനെ കാത്തിരിക്കുന്നു.’ ദണ്ഡന്റെ കൈകൂപ്പൽ വിനയത്തിന്റെയല്ല, കാമത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. ‘വധോ വാപി പാപം വാപി’ (വധമോ പാപമോ സംഭവിക്കട്ടെ) എന്ന വാക്കിനാൽ അവൻ സ്വയം തന്റെ വിനാശം സ്വീകരിക്കുന്നു — ‘അപരാധികളിൽ ദണ്ഡം പ്രയോഗിക്കപ്പെടുന്നു’ എന്ന മനുവിന്റെ ഉപദേശവാക്ക് ഓർക്കേണ്ടതാണ്. അപരാധം ചെയ്തിട്ട് അവൻ ഓടിപ്പോകുന്നു; അരജയാകട്ടെ ധൈര്യത്തോടെ പിതാവിനെ കാത്തിരിക്കുന്നു. ഈ ഘോരകർമത്തിന്റെ ഫലം അടുത്ത സർഗത്തിൽ വർണിക്കപ്പെടുന്നു. അച്ചടിപ്പതിപ്പിൽ പതിമൂന്നാം ശ്ലോകത്തിൽ ‘കാമവശം ഗതഃ’ (കാമത്തിനു വശപ്പെട്ട്), സമീക്ഷിതപാഠത്തിൽ ‘കാമശരാർദിതഃ’ (കാമബാണങ്ങളാൽ പീഡിതൻ); പതിനാറാമത്തേതിൽ ‘പ്രാപ്യ’, സമീക്ഷിതപാഠത്തിൽ ‘ഗൃഹ്യ’ (പിടിച്ച്).

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये उत्तरकाण्डेऽशीतितमः सर्गः॥ ८०॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക