॥वाल्मीकिरामायणम् ഉത്തരകാണ്ഡം · 66-ാം സർഗ്ഗം

ഉത്തരകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

കുശലവന്മാരുടെ ജനനം

ശത്രുഘ്നൻ എത്തിയ രാത്രിയിൽ സീതയുടെ പ്രസവം, മുനികുമാരന്മാരുടെ അറിയിപ്പ്, വാല്മീകിയുടെ രക്ഷാവിധാനം, കുശലവന്മാരുടെ നാമകരണം, ശത്രുഘ്നന്റെ ഹർഷം, യമുനാതീരത്ത് ച്യവനാദികളോടൊപ്പം താമസം

കവി ഒരു യാദൃച്ഛികസംയോഗം കാണിക്കുന്നു — ശത്രുഘ്നൻ വാല്മീകിയുടെ പർണശാലയിൽ പ്രവേശിച്ച അതേ രാത്രിയിൽത്തന്നെ സീത രണ്ടു കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിച്ചു. രാമന്റെ പുത്രന്മാർ ജനിക്കുമ്പോൾ രാമന്റെ അനുജൻ ആശ്രമത്തിലുണ്ട് — ഇതൊരു ദൈവഘടനയാണ്. തുടർന്ന് അർധരാത്രിയിൽ മുനികുമാരന്മാരായ ബാലന്മാർ വാല്മീകിയുടെ അടുക്കൽച്ചെന്ന് സീതയുടെ മംഗളകരമായ പ്രസവമെന്ന പ്രിയവാർത്ത അറിയിച്ചു: ‘ഭഗവാനേ, രാമന്റെ പത്നി രണ്ടു കുഞ്ഞുങ്ങളെ പ്രസവിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ മഹാതേജസ്വീ, ഭൂതങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന രക്ഷ ചെയ്താലും.’ നവജാതശിശുക്കളെ ഭൂതപ്രേതാദികളിൽനിന്നു സംരക്ഷിക്കാൻ മന്ത്രങ്ങൾകൊണ്ടു രക്ഷാവിധാനം നടത്തുന്നതു പ്രാചീനമായ ആചാരമാണ്. അവരുടെ ആ വാക്കു കേട്ട് മഹർഷി അങ്ങോട്ടു ചെന്നു. ബാലചന്ദ്രനെപ്പോലെ ശോഭിക്കുന്ന, ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ മഹാതേജസ്സുള്ള രണ്ടു കുമാരന്മാരെ അദ്ദേഹം കണ്ടു. ബാലചന്ദ്രനോടുള്ള ഉപമ ശിശുക്കളുടെ സൗമ്യമായ കാന്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ദേവപുത്രന്മാരോടുള്ള ഉപമ അവരുടെ ദിവ്യതേജസ്സിനെയും. സീത വനവാസിനിയാണ്; എങ്കിലും അവളുടെ പുത്രന്മാർ രാജലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയവരാണ്. മുനികുമാരന്മാരുടെ ഉത്സാഹവും മധുരമാണ് — അർധരാത്രിയിൽത്തന്നെ അവർ ഗുരുവിനെ ഉണർത്തുന്നു; ആശ്രമത്തിലെല്ലാവരും സീതയെ സ്നേഹത്തോടെയാണു കാണുന്നത്.

സന്തുഷ്ടചിത്തനായ വാല്മീകി അവിടെച്ചെന്ന് ആ കുമാരന്മാരെ കണ്ടു; അവർക്കായി രാക്ഷസന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്ന, ഭൂതങ്ങളെ ഹനിക്കുന്ന രക്ഷ ചെയ്തു. ആ ദ്വിജൻ ഒരുപിടി കുശവും (ദർഭ) ലവവും എടുത്ത് അവർക്കു ഭൂതവിനാശിനിയായ രക്ഷ നൽകി. കുശം പവിത്രമായ ദർഭയാണ്; ലവം അതിന്റെ അഗ്രഭാഗമോ മുറിച്ചെടുത്ത കഷണമോ ആണ്. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം നാമകരണത്തിന്റെ കാരണം പറയുന്നു: ‘ഇവരിൽ ആദ്യം ജനിച്ചവനെ മന്ത്രംകൊണ്ടു സംസ്കരിച്ച കുശംകൊണ്ടു തുടച്ചുശുദ്ധമാക്കണം; അതിനാൽ അവന്റെ പേരു കുശൻ. ഇളയവനെ ശ്രദ്ധയോടെ വൃദ്ധസ്ത്രീകൾ ലവംകൊണ്ടു തുടച്ചുശുദ്ധമാക്കണം; അതിനാൽ അവൻ ലവൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും. ഇങ്ങനെ ഇരട്ടകളായി ജനിച്ച ഇവർ ഇരുവരും ഞാൻ നൽകിയ കുശൻ, ലവൻ എന്നീ പേരുകളാൽ പ്രസിദ്ധരാകും.’ വസ്തുക്കളുമായുള്ള ബന്ധത്തിൽനിന്നു പേരുകൾ ഉണ്ടാകുന്നു — കർമംകൊണ്ടു പേര് എന്നതു പ്രാചീനരീതിയാണ്. ‘കുശലവന്മാർ’ എന്ന ഇരട്ടപ്പേര് പിൽക്കാലത്ത് രാമായണഗായകരുടെ പേരായി പ്രസിദ്ധമാകും; ഇന്നു വാല്മീകിതന്നെയാണ് അവരുടെ ആദിഗുരു എന്ന് ഇവിടെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ‘മത്കൃതാഭ്യാം’ (ഞാൻ നൽകിയ) എന്ന വാല്മീകിയുടെ വാക്ക് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആത്മബന്ധം കാണിക്കുന്നു — അദ്ദേഹം രക്ഷകൻ മാത്രമല്ല, അച്ഛനെപ്പോലെ നാമകരണം ചെയ്യുന്നവനുമാണ്.

ആ രക്ഷ മുനിയുടെ കൈയിൽനിന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ ആ വൃദ്ധരായ താപസിമാർ സ്വീകരിച്ചു; കളങ്കമറ്റ അവർ പിന്നീട് ആ രണ്ടു ശിശുക്കൾക്കും രക്ഷ ചെയ്തു. അങ്ങനെ രക്ഷ ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ വൃദ്ധമാർ ഗോത്രവും പേരും ഉച്ചരിച്ചു; രാമന്റെ നാമസങ്കീർത്തനവും സീതയുടെ മംഗളകരമായ രണ്ടു പ്രസവങ്ങളും ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു. മുനി മന്ത്രം നൽകുന്നു, സ്ത്രീകൾ വിധി അനുഷ്ഠിക്കുന്നു — ഇങ്ങനെയാണ് ആശ്രമത്തിലെ കർമവിഭജനം. രക്ഷാവിധിയിൽ ശിശുവിന്റെ ഗോത്രവും അച്ഛന്റെ പേരും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ വൃദ്ധമാർ ‘രാമന്റെ പുത്രന്മാർ’ എന്ന് ഉറക്കെ കീർത്തിക്കുന്നു. ഈ ശബ്ദംതന്നെയാണ് അർധരാത്രിയിൽ ശത്രുഘ്നന്റെ ചെവിയിലെത്തുന്നത്. ഇങ്ങനെ കവി കഥയുടെ ചരടു കൂട്ടിയിണക്കുന്നു — രക്ഷാവിധിയുടെ ശബ്ദമാണു ശത്രുഘ്നന്റെ അറിവിനു കാരണം. വനവാസിനികളായ വൃദ്ധതാപസിമാർ സീതയ്ക്ക് അമ്മമാരുടെ സ്ഥാനത്താണ്; അവരാണു പ്രസവകാലത്ത് അവൾക്കു സഹായികൾ. നിർവാസനത്തിന്റെ ദുഃഖത്തിലും സീതയ്ക്ക് ആശ്രമത്തിൽ സ്നേഹവും ബഹുമാനവും ലഭിക്കുന്നുവെന്നു കവി സൂക്ഷ്മമായി കാണിക്കുന്നു.

അർധരാത്രിയിൽ ശത്രുഘ്നൻ ആ അതിമഹത്തായ പ്രിയവാർത്ത കേട്ടു — രാമന്റെയും സീതയുടെയും പേരും ഗോത്രോച്ചാരണവും സുന്ദരരായ രണ്ടു പുത്രന്മാരുടെ ജനനവും. ഉടനെ അവൻ സീതയുടെ പർണശാലയിൽച്ചെന്ന് ‘അമ്മേ, ഭാഗ്യം!’ എന്നു പറഞ്ഞു. ‘മാതഃ’ (അമ്മേ) എന്ന സംബോധന ജ്യേഷ്ഠസഹോദരന്റെ പത്നിയോടുള്ള മാതൃഭാവം കാണിക്കുന്നു; ‘ദിഷ്ട്യാ’ (ഭാഗ്യം) എന്നത് അഭിനന്ദനമാണ്. നിർവാസിതയായ സീതയ്ക്ക് ഭർത്തൃസഹോദരന്റെ അഭിനന്ദനം ഒരു സാന്ത്വനവുമായിരിക്കാം. അപ്പോൾ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായ മഹാത്മാവ് ശത്രുഘ്നന് ആ വർഷകാലത്തെ ശ്രാവണരാത്രി വേഗം കടന്നുപോയി. സന്തോഷത്തിൽ സമയം വേഗം കടന്നുപോകുമെന്നതു ലോകാനുഭവമാണ്. ‘ശ്രാവണീ’ എന്ന പദംകൊണ്ടു കാലം നിർദേശിക്കപ്പെടുന്നു — ശ്രാവണമാസം, വർഷർതു — ലവണവധത്തിനായി രാമൻ നിർദേശിച്ച കാലംതന്നെ. ഇങ്ങനെ കുശലവന്മാരുടെ ജനനവും ശത്രുഘ്നന്റെ വിജയകാലവും ഒരേ മാസത്തിൽ.

പ്രഭാതത്തിൽ അതിമഹാവീര്യനായ ശത്രുഘ്നൻ പൂർവാഹ്ണകർമങ്ങൾ ചെയ്തശേഷം കൈകൂപ്പി മുനിയോടു യാത്ര ചോദിച്ച് വീണ്ടും പടിഞ്ഞാറോട്ടു യാത്രയായി. യാത്രയിലും രാജകുമാരൻ നിത്യകർമങ്ങൾ മുടക്കുന്നില്ല. ഏഴു രാത്രി വഴിയിൽ തങ്ങിയശേഷം അവൻ യമുനാതീരത്തെത്തി പുണ്യകീർത്തികളായ ഋഷിമാരുടെ ആശ്രമത്തിൽ താമസമാക്കി. അവിടെ ആ രാജാവ് ഭാർഗവൻ മുതലായ മുനിമാരോടൊപ്പം മനോഹരമായ കഥകൾ പറഞ്ഞും കേട്ടും താമസിച്ചു. ഭാർഗവൻ ച്യവനൻതന്നെയാണ്; ലവണന്റെ ശൂലത്തിന്റെ പൂർവവൃത്താന്തം അടുത്ത സർഗത്തിൽ പറയുന്നത് അദ്ദേഹമാണ്. ഒടുവിൽ ഉപജാതിവൃത്തത്തിൽ കവി പറയുന്നു — രഘുവീരനും മഹാത്മാവും രാജകുമാരനുമായ അവൻ കാഞ്ചനൻ മുതലായ അനേകം മുനിമാരോടൊപ്പം പലതരം കഥകളിലൂടെ അന്നത്തെ രാത്രി കഴിച്ചുകൂട്ടി. മുനിമാരുടെ സംഗത്തിൽ കഥകളിലൂടെ രാത്രി കഴിഞ്ഞു; യുദ്ധത്തിനു മുമ്പ് ശത്രുഘ്നൻ ശാന്തചിത്തനും ജ്ഞാനസമ്പന്നനുമായിത്തീരുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ സർഗം രണ്ടു സംഭവങ്ങളുടെ സന്ധിയാണ് — രാമവംശത്തിന്റെ വളർച്ചയും ലവണവധത്തിനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പും.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये उत्तरकाण्डे षट्षष्टितमः सर्गः॥ ६६॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക