॥वाल्मीकिरामायणम् ഉത്തരകാണ്ഡം · 3-ാം സർഗ്ഗം

ഉത്തരകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

വൈശ്രവണന്റെ ജനനം, തപസ്സ്, വരപ്രാപ്തി, ലങ്കാവാസം

ഭരദ്വാജപുത്രിയുമായി വിശ്രവസ്സിന്റെ വിവാഹം, വൈശ്രവണന്റെ ജനനവും നാമകരണവും, അവന്റെ തപസ്സ്, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരവും പുഷ്പകദാനവും, പിതാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരമുള്ള ലങ്കാവാസം

പുലസ്ത്യന്റെ പുത്രനും മുനിശ്രേഷ്ഠനുമായ വിശ്രവസ്സ് അധികം താമസിയാതെ പിതാവിനെപ്പോലെ തപസ്സിൽ ഉറച്ചുനിന്നു. അദ്ദേഹം സത്യവാനും ശീലവാനും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹമുള്ളവനും സ്വാധ്യായനിരതനും ശുദ്ധനും എല്ലാ ഭോഗങ്ങളിലും ആസക്തിയില്ലാത്തവനും നിത്യം ധർമപരായണനുമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആ ചര്യ അറിഞ്ഞ് മഹാമുനിയായ ഭരദ്വാജൻ ദേവവർണിനി എന്ന തന്റെ പുത്രിയെ വിശ്രവസ്സിനു ഭാര്യയായി നൽകി. ധർമപ്രകാരം ഭരദ്വാജപുത്രിയെ സ്വീകരിച്ച്, സന്തതിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിയോടെ ഈ ലോകത്തിന്റെ ശ്രേയസ്സിനെക്കുറിച്ചു ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് മുനിശ്രേഷ്ഠനായ വിശ്രവസ്സ് പരമാനന്ദം പൂണ്ടു. ആ ധർമജ്ഞൻ അവളിൽ വീര്യസമ്പന്നനും പരമാദ്ഭുതനും എല്ലാ ബ്രഹ്മഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവനുമായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിച്ചു. അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ പിതാമഹനായ പുലസ്ത്യൻ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായി. ഇവിടെ വിശ്രവസ്സിന്റെ ഗുണങ്ങളുടെ നീണ്ട ഒരു പട്ടിക കാണാം — സത്യം, ശീലം, ദമം, സ്വാധ്യായം, ശൗചം, ഭോഗങ്ങളിലുള്ള അനാസക്തി, ധർമപരായണത; ഈ ഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടുതന്നെയാണ് ഭരദ്വാജൻ ആകൃഷ്ടനായത്. ‘പ്രജാന്വേഷികയാ ബുദ്ധ്യാ’ (സന്തതിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബുദ്ധിയോടെ) എന്ന പദത്തിന്റെ ഭാവം ഇതാണ് — വിശ്രവസ്സ് സ്വന്തം സുഖത്തിനുവേണ്ടിയല്ല, ലോകഹിതത്തിനുവേണ്ടിയാണ് സത്സന്തതിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; ‘പ്രജകളുടെ ഹിതം ചിന്തിക്കുന്ന ബുദ്ധി’ എന്ന് ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനവും വിശദീകരിക്കുന്നു. മുൻസർഗത്തിൽ പുലസ്ത്യൻ സ്വയം വിവാഹം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നില്ല, ശാപംമൂലമാണ് കന്യകയെ ലഭിച്ചത്; ഇവിടെയാകട്ടെ വിശ്രവസ്സിന്റെ വിവാഹം ധർമാനുസാരം കന്യാദാനത്തിലൂടെ നടന്നു. അതിനാൽ വൈശ്രവണന്റെ ജനനം ശുദ്ധമായ ബ്രാഹ്മണകുലത്തിൽ, പൂർണമായ ബ്രഹ്മഗുണങ്ങളോടെയാണ് സംഭവിച്ചത് — ഈ വിഷയം മുന്നോട്ട്, രാക്ഷസി മാതാവാകുന്ന രാവണന്റെ ജനനവുമായി താരതമ്യം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. ഇവിടെ ‘പിതാമഹൻ’ എന്നതു പുലസ്ത്യനാണ്, ബ്രഹ്മാവല്ല — കുട്ടിയുടെ പിതാവിന്റെ പിതാവ്. ഭരദ്വാജൻ സ്വയം മഹാമുനിയാണ്; യോഗ്യനായ വരനെ കണ്ടതിനുശേഷം മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം കന്യകയെ നൽകുന്നത്; ഇതാണ് കന്യാദാനത്തിന്റെ ആദർശരീതി. അഞ്ചാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘വീര്യസമ്പന്നം’ എന്ന പദം പുത്രന്റെ ബലത്തെയും ‘പരമാദ്ഭുതം’ എന്നത് അവന്റെ അലൗകികതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ആ ബാലന്റെ ശ്രേയസ്കരമായ ബുദ്ധി കണ്ട്, ‘ഇവൻ ധനാധ്യക്ഷനാകും’ എന്നറിഞ്ഞ് പ്രീതനായ പുലസ്ത്യൻ ദേവർഷിമാരോടൊപ്പം അവനു പേരിട്ടു: ‘ഇവൻ വിശ്രവസ്സിന്റെ പുത്രനും, സാദൃശ്യത്താൽ വിശ്രവസ്സിനെപ്പോലെയുള്ളവനും ആയതിനാൽ വൈശ്രവണൻ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധനാകും.’ ആ വൈശ്രവണൻ അന്ന് തപോവനത്തിൽ ആഹുതി ഹോമിച്ച അഗ്നിയെപ്പോലെ മഹാതേജസ്സോടെ വളർന്നു. ആശ്രമത്തിൽ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ആ മഹാത്മാവിന് ഒരു ചിന്തയുണ്ടായി: ‘ഞാൻ പരമമായ ധർമം അനുഷ്ഠിക്കും; ധർമമാണല്ലോ പരമമായ ഗതി.’ അദ്ദേഹം മഹാവനത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിനു വർഷം തപസ്സുചെയ്ത്, ഉഗ്രമായ നിയമങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായി അതിമഹത്തായ തപസ്സനുഷ്ഠിച്ചു. ഓരോ ആയിരം വർഷവും തികയുമ്പോൾ അദ്ദേഹം ഓരോ പുതിയ വിധി സ്വീകരിച്ചു — ആദ്യം ജലം മാത്രം ആഹാരമാക്കി, പിന്നീട് വായു മാത്രം ആഹാരമാക്കി, പിന്നീട് ആഹാരമേ ഇല്ലാതെയായി. ‘വൈശ്രവണൻ’ എന്ന പേര് തദ്ധിതപ്രത്യയംകൊണ്ടു നിർമിച്ചതാണ് — വിശ്രവസ്സിന്റെ പുത്രൻ; ഇവിടെ കവി പേരിന്റെ കാരണം നേരിട്ടു പറയുന്നു. ‘ആഹുതി ഹോമിച്ച അഗ്നിയെപ്പോലെ’ എന്ന ഉപമ ബാലന്റെ വളർച്ചയുടെ വേഗവും തേജസ്സും കാണിക്കുന്നു — നെയ്യ് ആഹുതി ചെയ്യുമ്പോൾ അഗ്നി പെട്ടെന്ന് ആളിക്കത്തുന്നതുപോലെ അവൻ വളർന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ തപസ്സിന്റെ ക്രമവും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ് — ഓരോ ആയിരം വർഷത്തിന്റെയും അവസാനം നിയമം കൂടുതൽ കഠിനമാക്കുന്നു, ആഹാരം ക്രമേണ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. ധനാധ്യക്ഷനാകുമെന്ന പ്രവചനം ജനനസമയത്തുതന്നെ ചെയ്യപ്പെട്ടു; പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വരത്താൽ അതു സഫലമാകും. വൈശ്രവണൻ കുബേരൻതന്നെയാണ്; ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനത്തിന്റെ ശീർഷകത്തിലും ‘വൈശ്രവണൻ (കുബേരൻ)’ എന്ന് എഴുതിയിരിക്കുന്നു. ഏഴാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘സാർധം ദേവർഷിഭിഃ’ (ദേവർഷിമാരോടൊപ്പം) എന്ന പദം നാമകരണസംസ്കാരത്തിൽ ദേവർഷിമാരുടെ സാന്നിധ്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ഇതു ബാലന്റെ ഭാവിമഹത്ത്വം കാണിക്കുന്നു. പത്താം ശ്ലോകത്തിൽ വൈശ്രവണന്റെ നിശ്ചയം ബാല്യത്തിൽത്തന്നെ ധർമത്തിൽ ദൃഢമാണ്; ‘ധർമോ ഹി പരമാ ഗതിഃ’ (ധർമമാണല്ലോ പരമമായ ഗതി) എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്യം ഈ കാണ്ഡത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഒരു മൂലസൂത്രംപോലെയാണ്. പന്ത്രണ്ടാം ശ്ലോകത്തിൽ മൂന്നുവിധമായ ആഹാരത്യാഗം ക്രമേണ കഠിനമാകുന്നു — ജലം, വായു, പിന്നെ ഒന്നുമില്ലാതെ.

ഇങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിനു വർഷങ്ങൾ ഒരു വർഷംപോലെ കടന്നുപോയി. അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ ബ്രഹ്മാവ് പ്രീതനായി ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശ്രമത്തിലെത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ‘സുവ്രതനായ വത്സാ, നിന്റെ ഈ കർമത്താൽ ഞാൻ സംതൃപ്തനായിരിക്കുന്നു. വരം ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊള്ളുക, നിനക്കു മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; മഹാമതേ, നീ വരത്തിന് അർഹനാണ്.’ അപ്പോൾ മുന്നിൽ വന്നുനിന്ന പിതാമഹനോടു വൈശ്രവണൻ പറഞ്ഞു: ‘ഭഗവാനേ, ലോകപാലകത്വവും ലോകരക്ഷണവും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.’ അപ്പോൾ സംതൃപ്തമായ മനസ്സോടെ ബ്രഹ്മാവ് ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ വൈശ്രവണനോട് ‘ശരി’ എന്നു പറഞ്ഞു: ‘ഞാൻതന്നെ നാലാമതൊരു ലോകപാലനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയായിരുന്നു. യമനും ഇന്ദ്രനും വരുണനും ഉള്ള പദവി നിനക്കും ഇഷ്ടമാകട്ടെ. അതിനാൽ ധർമജ്ഞാ, പോകുക, നിധികളുടെ അധിപത്യം നേടുക. ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ, യമൻ എന്നിവർക്കു നാലാമനായി നീ ഭവിക്കും. സൂര്യനു തുല്യമായ ഈ പുഷ്പകം എന്ന വിമാനം യാത്രയ്ക്കായി സ്വീകരിക്കുക; ദേവന്മാർക്കു തുല്യനാകുക. നിനക്കു സ്വസ്തി; ഞങ്ങളെല്ലാവരും വന്നതുപോലെ മടങ്ങിപ്പോകാം. നിനക്കു രണ്ടു വരങ്ങൾ നൽകി ഞങ്ങൾ കൃതാർഥരായി, വത്സാ.’ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് ദേവന്മാരോടൊപ്പം സ്വസ്ഥാനത്തേക്കു പോയി. ‘ആയിരക്കണക്കിനു വർഷങ്ങൾ ഒരു വർഷംപോലെ’ എന്ന വാക്യത്തിൽ തപസ്വിയുടെ ഏകാഗ്രത കാണാം — ദീർഘമായ കാലവും അദ്ദേഹത്തിന് അല്പമായി തോന്നുന്നു. വൈശ്രവണന്റെ യാചനയും നിസ്സ്വാർഥമാണ് — അദ്ദേഹം ലോകരക്ഷണമാണു യാചിക്കുന്നത്, സ്വന്തം സുഖമല്ല. ബ്രഹ്മാവ് അദ്ദേഹത്തിനു രണ്ടുവിധമായ വരം നൽകുന്നു — ലോകപാലകത്വവും നിധികളുടെ അധിപത്യവും; അതിനാലാണ് ‘വരദ്വയം’ (രണ്ടു വരങ്ങൾ) എന്നു പറഞ്ഞത്. പുഷ്പകവിമാനം മൂന്നാമതൊരു ദാനംപോലെയാണ്; അതു മുന്നോട്ട് രാവണൻ അപഹരിക്കുകയും യുദ്ധകാണ്ഡത്തിൽ രാമന്റെ യാനമാകുകയും ചെയ്യും. ‘ശക്രാംബുപയമാനാം’ എന്ന സമാസത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ (അംബുപൻ — ജലത്തെ പാലിക്കുന്നവൻ), യമൻ എന്നീ മൂന്നു ലോകപാലകരുണ്ട്; അവർക്കു നാലാമനാണ് കുബേരൻ. പതിമൂന്നാം ശ്ലോകത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ‘ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം’ വരുന്നു — ദേവന്മാരെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ തപസ്സിനു സാക്ഷികളാണ്. പതിനാലാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘വത്സ’ എന്ന സംബോധന സ്നേഹത്തെയും ‘സുവ്രത’ എന്നത് തപസ്സിനുള്ള പ്രശംസയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പതിനേഴാം ശ്ലോകത്തിലെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കിൽനിന്ന്, നാലാമതൊരു ലോകപാലൻ മുമ്പുതന്നെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായിരുന്നു എന്നറിയാം; വൈശ്രവണന്റെ യാചന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സങ്കല്പവുമായി ഒത്തുചേർന്നു. ഇരുപതാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘ത്രിദശൈഃ സമതാം വ്രജ’ (ദേവന്മാർക്കു തുല്യനാകുക) എന്ന വാക്കിനാൽ, പുലസ്ത്യവംശജനായിട്ടും, വൈശ്രവണൻ ദേവതുല്യനാക്കപ്പെടുന്നു. പതിനെട്ടാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘ബത’ എന്ന അവ്യയം ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഹർഷത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

ബ്രഹ്മാവു മുതലായ ദേവന്മാർ ആകാശത്തേക്കു പോയപ്പോൾ, സംയമിതാത്മാവായ ധനേശൻ കൈകൂപ്പി പിതാവിനോടു പറഞ്ഞു: ‘ഭഗവാനേ, പിതാമഹനിൽനിന്ന് ആഗ്രഹിച്ച വരം ഞാൻ നേടി; എന്നാൽ ആ പ്രജാപതിദേവൻ എനിക്കു വാസസ്ഥലം നിശ്ചയിച്ചുതന്നില്ല. അതിനാൽ ഭഗവാനേ, പ്രഭോ, ഒരു പ്രാണിക്കും പീഡയുണ്ടാകാത്ത നല്ലൊരു വാസസ്ഥലം എനിക്കായി കണ്ടെത്തിത്തന്നാലും.’ പുത്രൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ വിശ്രവസ്സ് ‘ധർമജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, കേട്ടാലും’ എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്തു: ‘തെക്കേ സമുദ്രത്തിന്റെ തീരത്ത് ത്രികൂടം എന്നൊരു പർവതമുണ്ട്. അതിന്റെ മുകളിൽ, മഹേന്ദ്രന്റെ നഗരിപോലെ വിശാലമായ, ലങ്ക എന്ന രമണീയമായ നഗരി വിശ്വകർമാവു നിർമിച്ചിട്ടുണ്ട് — ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെ, രാക്ഷസന്മാരുടെ വാസത്തിനായി. നിനക്കു മംഗളം; നീ അവിടെ, ലങ്കയിൽ, വസിക്കുക; ഇതിൽ സംശയമില്ല. സ്വർണപ്രാകാരവും കിടങ്ങും ഉള്ളതും യന്ത്രങ്ങളും ശസ്ത്രങ്ങളും നിറഞ്ഞതും സ്വർണവും വൈഡൂര്യവുംകൊണ്ടുള്ള തോരണങ്ങളുള്ളതുമായ രമണീയനഗരിയാണത്. പണ്ട് വിഷ്ണുവിനെ ഭയന്ന രാക്ഷസന്മാർ അത് ഉപേക്ഷിച്ചുപോയി. രാക്ഷസഗണങ്ങളെല്ലാം രസാതലത്തിലേക്കു പോയതിനാൽ അതു ശൂന്യമാണ്; ഇപ്പോൾ ലങ്ക ശൂന്യമാണ്, അതിന് ഒരു അധിപനില്ല. അതിനാൽ മകനേ, നീ അവിടെ വസിക്കാനായി സുഖമായി പോകുക; അവിടെ നിന്റെ വാസം നിർദോഷമാണ്, അവിടെ ആർക്കും ഉപദ്രവമുണ്ടാകില്ല.’ ധനേശന്റെ യാചനയിൽ വീണ്ടും അഹിംസ കാണാം — മറ്റൊരാൾക്കു പീഡയുണ്ടാകാത്ത സ്ഥലമാണ് അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. വിശ്രവസ്സിന്റെ മറുപടി ലങ്കയുടെ ചരിത്രത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — അതു മൂലത്തിൽ രാക്ഷസന്മാർക്കുവേണ്ടിത്തന്നെ നിർമിച്ചതാണ്; വിഷ്ണുവിനെ ഭയന്ന് അവർ അത് ഉപേക്ഷിച്ചു; ഈ കഥ നാലാം സർഗംമുതൽ വിസ്തരിച്ചു പറയപ്പെടും. അതിനാൽ കുബേരന്റെ ലങ്കാവാസവും ‘നിർദോഷ’മാണ് — അദ്ദേഹം ഒന്നും അപഹരിക്കുന്നില്ല, ശൂന്യമായ സ്ഥലം മാത്രം സ്വീകരിക്കുന്നു. മുന്നോട്ട് രാവണൻ ഈ ലങ്കതന്നെ സഹോദരന്റെ കൈയിൽനിന്നു പിടിച്ചെടുക്കും; അതിനാൽ ഭാവികഥയുടെ വിത്ത് ഇവിടെ വിതയ്ക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ‘രുക്മവൈഡൂര്യതോരണാ’ എന്ന പദത്തെ ‘അതിന്റെ കവാടങ്ങൾ സ്വർണവും ഇന്ദ്രനീലവുംകൊണ്ടു നിർമിച്ചവയാണ്’ എന്ന് ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനം വിശദീകരിക്കുന്നു. ഇരുപത്തിരണ്ടാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രയതാത്മവാൻ’ (കൈകൂപ്പി, സംയമിതാത്മാവായി) എന്ന വർണന കുബേരന്റെ വിനയം വീണ്ടും കാണിക്കുന്നു — വരം നേടിയശേഷവും അദ്ദേഹം പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ യാചിക്കുന്നു. ഇരുപത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘നിവാസനം ന മേ ദേവോ വിദധേ’ (ദേവൻ എനിക്കു വാസസ്ഥലം നിശ്ചയിച്ചില്ല) എന്ന വാക്കിനാൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ദാനത്തിലെ ഒരു കുറവു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അതു പിതാവു നികത്തുന്നു. ഇരുപത്തിയാറാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘മഹേന്ദ്രസ്യ പുരീ യഥാ’ (മഹേന്ദ്രന്റെ നഗരിപോലെ), ഇരുപത്തിയേഴാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘യഥേന്ദ്രസ്യാമരാവതീ’ (ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെ) എന്നീ രണ്ട് ഉപമകൾ ലങ്കയുടെ വൈഭവം കാണിക്കുന്നു. മുപ്പത്തിയൊന്നാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘നിർദോഷഃ’ എന്ന പദം വീണ്ടും അഹിംസയെ ഓർമിപ്പിക്കുന്നു.

പിതാവിന്റെ ധർമനിഷ്ഠമായ ഈ വാക്കു കേട്ട് ആ ധർമാത്മാവ് അന്ന് പർവതശിഖരത്തിലെ ലങ്കയിൽ വാസമുറപ്പിച്ചു. അധികം താമസിയാതെ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്താൽ ആ നഗരി സന്തുഷ്ടരും ആഹ്ലാദഭരിതരുമായ ആയിരക്കണക്കിനു നൈരൃതന്മാരാൽ എപ്പോഴും നിറഞ്ഞു. നൈരൃതന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും ധർമാത്മാവുമായ ആ വിശ്രവസ്പുത്രൻ സമുദ്രം കിടങ്ങായുള്ള ലങ്കയിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിച്ചു. ധർമാത്മാവും വിനീതനുമായ ധനേശ്വരൻ കാലാകാലങ്ങളിൽ പുഷ്പകത്തിലേറി പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സന്ദർശിക്കാൻ ചെന്നിരുന്നു. അവസാനത്തെ ശ്ലോകം ഒരു ദീർഘവൃത്തത്തിൽ ഉപസംഹരിക്കുന്നു — ദേവഗന്ധർവഗണങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടവനും, അപ്സരസ്സുകളുടെ നൃത്തങ്ങളാൽ അലംകൃതമായ ഭവനമുള്ളവനുമായ ആ വിത്തപൻ, കിരണങ്ങളാൽ സൂര്യനെന്നപോലെ പ്രകാശം പരത്തിക്കൊണ്ട് പിതാവിന്റെ സമീപത്തേക്കു പോയി. ‘സമുദ്രപരിഖായാം’ (സമുദ്രം കിടങ്ങായുള്ള) എന്ന പദംകൊണ്ട് ലങ്കയുടെ ദുർഗത്വം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — സമുദ്രംതന്നെയാണ് അതിന്റെ കിടങ്ങ്. നൈരൃതന്മാർ രാക്ഷസന്മാർതന്നെ; അതിനാൽ കുബേരനും രാക്ഷസന്മാരുടെ രാജാവായി എന്ന് ‘രാക്ഷസന്മാരുടെ രാജാവായി’ എന്ന വാക്കുകളിലൂടെ ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനം പറയുന്നു. കുബേരന്റെ വിനയം വീണ്ടും വീണ്ടും വർണിക്കപ്പെടുന്നു — ഐശ്വര്യം നേടിയിട്ടും അദ്ദേഹം മാതാപിതാക്കളെ സേവിക്കാൻ പോകുന്നു. ഈ ചിത്രം അടുത്ത സർഗങ്ങളിൽ രാവണന്റെ ചരിതവുമായി വിപരീതമായിത്തീരും. ‘വിത്തപൻ’ എന്നതു കുബേരന്റെ പേരാണ് — വിത്തത്തെ (ധനത്തെ) പാലിക്കുന്നവൻ. മുപ്പത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘തസ്യ ശാസനാത്’ (അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്താൽ) എന്ന പദം കുബേരന്റെ സദ്ഭരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; പ്രജകൾ ‘ഹൃഷ്ടാഃ പ്രമുദിതാഃ’ (സന്തുഷ്ടരും ആഹ്ലാദഭരിതരും) എന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ സുഖം കാണിക്കുന്നു. മുപ്പത്തിയഞ്ചാം ശ്ലോകത്തിലെ ‘വിനീതാത്മാ’ എന്ന പദം അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിന്റെ സാരമാണ്; മുപ്പത്തിയാറാം ശ്ലോകത്തിലെ ദീർഘവൃത്തം സർഗത്തിന്റെ സമാപ്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये उत्तरकाण्डे तृतीयः सर्गः॥ ३॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക