॥वाल्मीकिरामायणम् സുന്ദരകാണ്ഡം · 66-ാം സർഗ്ഗം

സുന്ദരകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ചൂഡാമണി കണ്ട് രാമന്റെ വിലാപം

മണി ഹൃദയത്തോടു ചേർത്തുള്ള രാമന്റെ കരച്ചിൽ, മണിയുടെ ചരിത്രം, സീതയുടെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം, സീതയുടെ അടുക്കലേക്കു പോകാനുള്ള ഇച്ഛ

ഹനുമാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ദശരഥപുത്രനായ രാമൻ ആ മണി ഹൃദയത്തോടു ചേർത്ത് ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കരഞ്ഞു. ആ മണിശ്രേഷ്ഠം കണ്ട് ശോകത്താൽ മെലിഞ്ഞ രാഘവൻ കണ്ണീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ സുഗ്രീവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — വാത്സല്യമുള്ള പശു കിടാവിനോടുള്ള സ്നേഹത്താൽ അകിടിൽനിന്നു പാൽ ചുരത്തുന്നതുപോലെ, ഈ മണിശ്രേഷ്ഠം കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയവും ഉരുകുന്നു. ഈ മണിരത്നം എന്റെ ശ്വശുരനായ ജനകൻ വൈദേഹിക്കു നൽകിയതാണ്; വധുവായിരുന്ന കാലത്ത് അവളുടെ ശിരസ്സിൽ അണിഞ്ഞിരുന്ന അത് ഏറെ ശോഭിച്ചിരുന്നു. ജലത്തിൽനിന്നുണ്ടായതും ശ്രേഷ്ഠരാൽ പൂജിക്കപ്പെട്ടതുമായ ഈ മണി ഒരു യജ്ഞത്തിൽ അത്യന്തം സന്തുഷ്ടനായ ബുദ്ധിമാനായ ഇന്ദ്രൻ ജനകനു നൽകിയതാണ്. സൗമ്യാ, ഈ മണിശ്രേഷ്ഠം കണ്ടിട്ട് ഇന്ന് എനിക്ക് എന്റെ അച്ഛനായ ദശരഥനെ കണ്ടതുപോലെയും പ്രഭുവായ വൈദേഹനെ — ജനകനെ — കണ്ടതുപോലെയും തോന്നുന്നു. ഈ മണി എന്റെ പ്രിയയുടെ ശിരസ്സിൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു; ഇന്ന് ഇതു കാണുമ്പോൾ അവളെ ലഭിച്ചതുപോലെ ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു. സൗമ്യാ, വൈദേഹിയായ സീത എന്തു പറഞ്ഞു? വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുക; ബോധമറ്റവനെ ജലംകൊണ്ടെന്നപോലെ, വാക്കാകുന്ന ജലംകൊണ്ട് എന്നെ നനയ്ക്കുന്ന അവൾ എന്തു പറഞ്ഞു? ഇവിടെ മണിയുടെ ചരിത്രത്തോടൊപ്പം രാമന്റെ ശോകം വർധിക്കുന്നു — വിവാഹം, ശ്വശുരൻ, പിതാവ്, ഇന്ദ്രൻ — എല്ലാ സ്മരണകളും ഒരു മണിയിൽ ഒന്നുചേരുന്നു. പശുവിന്റെ ഉപമ രാമന്റെ സ്നേഹത്തിന്റെ സ്വാഭാവികത കാണിക്കുന്നു — കിടാവിനെ കാണുമ്പോൾ ഇച്ഛിക്കാതെതന്നെ പശു പാൽ ചുരത്തുന്നതുപോലെ, മണി കണ്ടപ്പോൾ രാമന്റെ ഹൃദയം ഉരുകുന്നു. മണി സീതയുടെ ശരീരത്തിന്റെ ഒരംശംപോലെയാണ്; അതിനാൽ അതിന്റെ സ്പർശം അവളുടെ സ്പർശംപോലെ. ‘വീണ്ടും വീണ്ടും’ എന്ന അപേക്ഷ വിരഹിയുടെ സ്വഭാവം കാണിക്കുന്നു — പ്രിയയെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്ത വീണ്ടും വീണ്ടും കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം. ‘ബോധമറ്റവനെ ജലംകൊണ്ടെന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമകൊണ്ടു രാമൻ തന്നെ മോഹാലസ്യപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ വർണിക്കുന്നു; സീതയുടെ വാക്കാകട്ടെ ജീവൻ നൽകുന്ന ജലവും. ലക്ഷ്മണനും കരയുന്നു — അച്ചടിയിൽ ‘രുരോദ സഹലക്ഷ്മണഃ’ (ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം കരഞ്ഞു) എന്നും, സമീക്ഷിതപതിപ്പിൽ ‘പ്രരുരോദ സലക്ഷ്മണഃ’ (ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം പൊട്ടിക്കരഞ്ഞു) എന്നും പാഠഭേദമുണ്ട്. രാമൻ സുഗ്രീവനോടാണു പറയുന്നത്; കാരണം അവനാണ് അവന്റെ സഖാവ്; സീതയുടെ സന്ദേശവും അവന്റെ മുന്നിലാണ് അറിയിക്കപ്പെട്ടത്.

പിന്നെ രാമൻ ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു — സൗമിത്രേ, വൈദേഹി വരാതെ, അവളില്ലാതെ, ജലത്തിൽനിന്നുണ്ടായ ഈ മണി ഞാൻ കാണുന്നു എന്നതിനെക്കാൾ ദുഃഖകരമായി എന്തുണ്ട്? പിന്നെ ഹനുമാനോടു പറഞ്ഞു — വീരാ, വൈദേഹി ഒരു മാസം ജീവൻ നിലനിർത്തുമെങ്കിൽ അവൾ ഏറെനാൾ ജീവിക്കുന്നവളാണ്; എന്നാൽ കറുത്ത കണ്ണുകളുള്ള അവളില്ലാതെ ഒരു നിമിഷംപോലും എനിക്കു ജീവിക്കാനാവില്ല. എന്റെ പ്രിയയെ നീ കണ്ട ആ ദേശത്തേക്ക് എന്നെയും കൊണ്ടുപോകുക; അവളുടെ വിവരം അറിഞ്ഞശേഷം ഒരു നിമിഷംപോലും എനിക്ക് ഇവിടെ നിൽക്കാനാവില്ല. അതിഭീരുവായ എന്റെ ആ സുന്ദരി ഭയാനകരും ഘോരരുമായ രാക്ഷസന്മാരുടെ നടുവിൽ അപ്പോൾ എങ്ങനെ കഴിയുന്നു? ഇരുളിൽനിന്നു മുക്തമായ ശരത്കാലചന്ദ്രൻ മേഘങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ, അവളുടെ മുഖം ഇപ്പോൾ തീർച്ചയായും ശോഭിക്കുന്നുണ്ടാവില്ല. ഹനുമാനേ, സീത എന്തു പറഞ്ഞു, എന്നോടു സത്യമായി പറയുക; രോഗി ഔഷധംകൊണ്ടെന്നപോലെ ഈ വാക്കുകൊണ്ടു ഞാൻ ജീവിക്കും. മധുരയും മധുരഭാഷിണിയും സുന്ദരിയുമായ എന്റെ ഭാമിനി ഞാനില്ലാതെ എന്തു പറഞ്ഞു? ഹനുമാനേ, പറയുക — ദുഃഖത്തിൽനിന്നു കൂടുതൽ കടുത്ത ദുഃഖത്തിലെത്തിയ ജാനകി എങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നു? ഈ ഭാഗത്തു രാമന്റെ വിലാപം ക്രമേണ തീവ്രമാകുന്നു — ആദ്യം മണിയുടെ ദർശനം ദുഃഖകരം, പിന്നെ ഒരു മാസത്തെ കാലാവധിപോലും ദീർഘം, പിന്നെ അവിടേക്കു പോകാനുള്ള ആതുരത. ‘ഭീരുഭീരു’ എന്ന ആവർത്തനത്താൽ സീതയുടെ അതിഭീരുത്വം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അതു രാക്ഷസന്മാരുടെ നടുവിലുള്ള അവളുടെ സ്ഥിതിയെ കൂടുതൽ കരുണമാക്കുന്നു. ചന്ദ്രന്റെ ഉപമ സീതയുടെ മുഖസൗന്ദര്യവും ശോകത്തിന്റെ മറയും ഒരുമിച്ചു വർണിക്കുന്നു. അവസാനശ്ലോകം ആറു പാദങ്ങളുള്ളതാണ്; അച്ചടിയിലും സമീക്ഷിതപതിപ്പിലും മൂന്ന് അർധശ്ലോകങ്ങൾ ഒരൊറ്റ അക്കത്തിനു കീഴിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നു. സർഗം ഒരു ചോദ്യത്തോടെയാണ് അവസാനിക്കുന്നത്; അതിന്റെ ഉത്തരം ഹനുമാൻ അടുത്ത സർഗത്തിൽ നൽകും. ‘എന്നെയും കൊണ്ടുപോകുക’ എന്ന രാമന്റെ അപേക്ഷ അവന്റെ അക്ഷമ കാണിക്കുന്നു — സേതുബന്ധനത്തെക്കുറിച്ചോ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ചോ ചിന്തിക്കാതെ ഉടനെ പോകാൻ അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സീതയുടെ വിശേഷണങ്ങൾ — മധുര, മധുരഭാഷിണി, സുന്ദരി, ഭാമിനി — പ്രേമത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे षट्षष्टितमः सर्गः॥ ६६॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക