॥वाल्मीकिरामायणम् സുന്ദരകാണ്ഡം · 42-ാം സർഗ്ഗം

സുന്ദരകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

കിങ്കരവധം

വനം തകർന്നതിനാൽ ലങ്കാനിവാസികളുടെ ഭീതി, രാക്ഷസിമാർ സീതയോടു ചോദിക്കുന്നത്, സീതയുടെ മറുപടി, രാവണനെ അറിയിക്കൽ, രാവണന്റെ ക്രോധം, കിങ്കരന്മാരെ അയയ്ക്കൽ, ഹനുമാന്റെ ഘോഷണം, പരിഘംകൊണ്ടുള്ള കിങ്കരവധം, പ്രഹസ്തപുത്രനുള്ള ആജ്ഞ

പിന്നെ പക്ഷികളുടെ നിലവിളിയാലും മരങ്ങൾ ഒടിയുന്ന ശബ്ദത്താലും ലങ്കാനിവാസികളെല്ലാം ഭീതിയാൽ പരിഭ്രാന്തരായി. മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയന്നോടി നിലവിളിച്ചു; രാക്ഷസർക്കു ക്രൂരമായ നിമിത്തങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു — വരാനിരിക്കുന്ന നാശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന അശുഭശകുനങ്ങൾ. പിന്നെ ഉറക്കം വിട്ടുണർന്ന, വികൃതമുഖികളായ രാക്ഷസിമാർ തകർന്ന ആ വനവും വീരനായ ആ മഹാകപിയെയും കണ്ടു. മഹാബാഹുവും മഹാസത്ത്വനും മഹാബലനുമായ അവൻ അവരെ കണ്ട് രാക്ഷസിമാരെ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന അതിബൃഹത്തായ ഒരു രൂപം ധരിച്ചു. പർവതംപോലെ ഭീമാകാരനും മഹാബലനുമായ ആ വാനരനെ കണ്ട് രാക്ഷസിമാർ ജനകപുത്രിയോടു ചോദിച്ചു — ‘ഇവൻ ആരാണ്, ആരുടെ ആളാണ്, എവിടെനിന്നു വന്നു, എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്? ഇവനുമായി നീ എങ്ങനെ സംസാരിച്ചു? വിശാലാക്ഷീ, സുഭഗേ, ഞങ്ങളോടു പറയൂ; നിനക്കു ഭയം വേണ്ട; കരിങ്കടക്കണ്ണീ, ഇവൻ നിന്നോട് എന്താണു സംസാരിച്ചത്?’ അപ്പോൾ സർവാംഗസുന്ദരിയായ സാധ്വി സീത പറഞ്ഞു — ‘ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം ധരിക്കുന്ന രാക്ഷസരെ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ എനിക്ക് എന്തു വഴിയാണുള്ളത്? നിങ്ങൾക്കുതന്നെയാണ് ഇവനെ അറിയാവുന്നത് — ഇവൻ ആരാണെന്നും എന്തു ചെയ്യുമെന്നും; പാമ്പിന്റെ കാലുകൾ പാമ്പിനുതന്നെയാണ് അറിയുക, സംശയമില്ല. ഞാനും ഏറെ ഭയന്നിരിക്കുകയാണ്; ഇവൻ ആരാണെന്ന് എനിക്കറിയില്ല; ഇഷ്ടരൂപം ധരിച്ചുവന്ന ഒരു രാക്ഷസനാണ് ഇവൻ എന്നേ ഞാൻ കരുതുന്നുള്ളൂ.’ ഇവിടെ സീതയുടെ സാമർഥ്യം രമണീയമാണ് — അവൾ അസത്യം പറയുന്നില്ല, എന്നാൽ സത്യം മറച്ചുവയ്ക്കുന്നു; രാക്ഷസർ സ്വയം മായാവികളാണ്, അതിനാൽ ‘നിങ്ങൾക്കുതന്നെ അറിയാം’ എന്നു പറഞ്ഞ് ചോദ്യം അവരിലേക്കുതന്നെ തിരിച്ചുവിടുന്നു. ‘പാമ്പിന്റെ കാലുകൾ പാമ്പിനുതന്നെ അറിയാം’ എന്നത് ഒരു ലോകോക്തിയാണ് — പാമ്പിന്റെ കാലുകൾ അദൃശ്യമാണ്, പാമ്പിനു മാത്രമേ അവ അറിയൂ; അതുപോലെ മായാവിയായ രാക്ഷസന്റെ രൂപം മായാവിയായ രാക്ഷസനുതന്നെയേ അറിയൂ. ഇങ്ങനെ അവൾ ഹനുമാനെയും തന്നെയും രക്ഷിക്കുന്നു. ‘നിനക്കു ഭയം വേണ്ട’ എന്ന മധുരവചനങ്ങളാൽ രഹസ്യം അറിയാൻ രാക്ഷസിമാർ ശ്രമിക്കുന്നു; എന്നാൽ സീത അവരുടെ ചതിയിൽ വീഴുന്നില്ല. ഹനുമാൻ മഹാരൂപം ധരിച്ചതും ഉദ്ദേശ്യപൂർവമാണ് — രാക്ഷസിമാരിൽ ഭയമുണ്ടാക്കി രാവണന്റെ അടുക്കൽ വാർത്ത വേഗം എത്താൻ. ‘ക്രൂരമായ നിമിത്തങ്ങൾ’ എന്ന പദത്താൽ ലങ്കയുടെ നാശത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ പൂർവസൂചന ഇവിടെ കാണുന്നു. ഈ സർഗത്തിന്റെ ആരംഭം കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിന്റെ പരിണാമമാണ് — പ്രമദാവനം തകർത്തതിനാലുണ്ടായ കോലാഹലം ലങ്ക മുഴുവൻ വ്യാപിക്കുന്നു. ആദ്യം മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ഭയക്കുന്നു, പിന്നെ രാക്ഷസിമാർ ഉണരുന്നു, ഒടുവിൽ രാവണനും അറിയും — ഇങ്ങനെ വാർത്ത ക്രമേണ വളരുന്നു. രാക്ഷസിമാരുടെ ചോദ്യങ്ങൾ നാലാണ് — ആര്, ആരുടെ, എവിടെനിന്ന്, എന്തിന് — ഇവ ദൂതനെ പരീക്ഷിക്കുന്ന പരമ്പരാഗതചോദ്യങ്ങളാണ്. സീതയുടെ മറുപടി ചുരുങ്ങിയതാണെങ്കിലും അതിൽ അവളുടെ ബുദ്ധിയും ധൈര്യവും സ്പഷ്ടമാണ്.

വൈദേഹിയുടെ വാക്കു കേട്ട് രാക്ഷസിമാർ വേഗം ഓടിപ്പോയി — ചിലർ അവിടെത്തന്നെ നിന്നു, ചിലർ രാവണനെ അറിയിക്കാൻ പോയി. രാവണന്റെ അടുക്കൽ ചെന്ന് വികൃതമുഖികളായ രാക്ഷസിമാർ വിരൂപനും ഭയങ്കരനുമായ വാനരനെക്കുറിച്ചു രാവണനെ അറിയിച്ചു — ‘രാജാവേ, അശോകവനികയുടെ നടുവിൽ ഭയങ്കരശരീരനും അളവറ്റ പരാക്രമിയുമായ ഒരു കപി, സീതയോടു സംസാരിച്ചുകഴിഞ്ഞ്, നിൽക്കുന്നു. മാൻമിഴിയായ ജാനകി സീതയോടു ഞങ്ങൾ പലവട്ടം ചോദിച്ചിട്ടും ആ വാനരനെക്കുറിച്ചു പറയാൻ അവൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അവൻ വാസവന്റെ (ഇന്ദ്രന്റെ) ദൂതനായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ വൈശ്രവണന്റെ (കുബേരന്റെ) ദൂതനായിരിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ സീതയെ അന്വേഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ രാമൻ അയച്ചവനായിരിക്കാം. പലതരം മൃഗക്കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, നിന്റെ മനോഹരമായ പ്രമദാവനം അദ്ഭുതരൂപിയായ അവൻ തകർത്തുകളഞ്ഞു. അവൻ നശിപ്പിക്കാത്ത ഒരിടവും അവിടെയില്ല; ജാനകീദേവി ഇരിക്കുന്ന ഇടം മാത്രമേ അവൻ നശിപ്പിക്കാതിരുന്നുള്ളൂ. ജാനകിയെ രക്ഷിക്കാനാണോ, ക്ഷീണംകൊണ്ടാണോ എന്നു വ്യക്തമല്ല; അല്ലെങ്കിൽ അവന് എന്തു ക്ഷീണം — അവളെത്തന്നെയാണ് അവൻ രക്ഷിച്ചത്. ഭംഗിയുള്ള തളിരുകളും ഇലകളും നിറഞ്ഞ, വളർന്നുപന്തലിച്ച ശിംശപാവൃക്ഷം — സീത സ്വയം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത് — അതും അവൻ രക്ഷിച്ചു. സീതയോടു സംസാരിക്കുകയും വനം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്ത ആ ഉഗ്രരൂപിക്ക് ഉഗ്രമായ ശിക്ഷ നീ കല്പിക്കണം. രാക്ഷസഗണേശ്വരാ, നീ മനസ്സുകൊണ്ടു സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ആ സീതയോട്, ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവനല്ലാതെ ആരാണു സംസാരിക്കുക?’ രാക്ഷസിമാരുടെ അറിയിപ്പിൽ മൂന്നു മുഖ്യാംശങ്ങളുണ്ട് — കപി ആരാണെന്നുള്ള ഊഹം (ഇന്ദ്രന്റെയോ കുബേരന്റെയോ രാമന്റെയോ ദൂതൻ), വനത്തിന്റെ നാശം, സീതയുടെ ആശ്രയസ്ഥാനത്തിന്റെ രക്ഷ. അവസാനത്തെ അംശം വിശേഷിച്ചും പ്രധാനമാണ് — വനം മുഴുവൻ തകർന്നു, സീതയുടെ ശിംശപാവൃക്ഷം മാത്രം സുരക്ഷിതം; അതിനാൽ കപി സീതയുടെ പക്ഷത്താണെന്നു സ്പഷ്ടം. ‘അല്ലെങ്കിൽ അവന് എന്തു ക്ഷീണം’ എന്ന വാക്കിലൂടെ രാക്ഷസിമാർ സ്വന്തം ഊഹം തിരുത്തുന്നു — ഇത്ര ബലവാനു ക്ഷീണം സംഭവിക്കില്ല, അതിനാൽ സീതയെ രക്ഷിക്കുകതന്നെയാണ് ഉദ്ദേശ്യം. ഒടുവിൽ അവർ രാവണന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ തൊടുന്നു — ‘നീ മനസ്സുകൊണ്ടു സ്വീകരിച്ച സീതയോട് ആരാണു സംസാരിക്കുക?’ — അവന്റെ ക്രോധം ആളിക്കത്താനായി. ഇവിടെ രാക്ഷസിമാരുടെ വാക്കുകളിൽ കുടിലതയും കാണാം: സീതയുടെ മറുപടി അവർ അറിയിക്കുന്നില്ല, ‘പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല’ എന്നു മാത്രം പറയുന്നു — സീതയും സംശയത്തിന്റെ നിഴലിലാകാനായി. ‘ദൂതൻ’ എന്ന ഊഹം സത്യത്തോട് അടുത്താണ് — ഇവൻ ഒരു സാധാരണ വാനരനല്ലെന്ന് അവർക്കറിയാം. ‘ചിലർ നിന്നു, ചിലർ പോയി’ എന്ന വർണനയാൽ രാക്ഷസിമാരുടെ ഭയം സൂചിതമാകുന്നു — എല്ലാവരും ഓടുന്നില്ല, ചിലർ സീതയെ കാവൽ നിൽക്കാനായി നിൽക്കുന്നു. അറിയിപ്പിൽ രാക്ഷസിമാർ ഹനുമാനെക്കുറിച്ച് ‘ഭയങ്കരശരീരൻ’, ‘അളവറ്റ പരാക്രമി’, ‘അദ്ഭുതരൂപി’, ‘ഉഗ്രരൂപി’ എന്നിങ്ങനെ അനേകം വിശേഷണങ്ങൾ പ്രയോഗിക്കുന്നു — അവരുടെ ഭയം വാക്കുകളിലും പ്രതിഫലിക്കുന്നു. ‘നിന്റെ മനോഹരമായ പ്രമദാവനം’ എന്ന പദത്താൽ അവർ രാവണന്റെ ഉടമസ്ഥത ഓർമിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ വനത്തിന്റെ നാശം അവനുള്ള അപമാനമായി തോന്നുന്നു. ‘ത്യക്തജീവിതഃ’ (ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ) എന്ന അവസാനപദം കപിയുടെ മരണം ഉറപ്പാക്കുന്നു — രാവണന്റെ പ്രിയയോടു സംസാരിക്കുന്നവൻ ജീവിതം ഉപേക്ഷിച്ചവൻതന്നെ.

രാക്ഷസിമാരുടെ വാക്കു കേട്ട് രാക്ഷസേശ്വരനായ രാവണൻ കോപത്താൽ കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടി ചിതയിലെ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു. ക്രുദ്ധനായ അവന്റെ കണ്ണുകളിൽനിന്നു കണ്ണീർത്തുള്ളികൾ ഉതിർന്നു — ജ്വലിക്കുന്ന രണ്ടു ദീപങ്ങളിൽനിന്നു തീനാളത്തോടുകൂടിയ എണ്ണത്തുള്ളികളെന്നപോലെ. മഹാതേജസ്വിയായ അവൻ തനിക്കു തുല്യരായ, കിങ്കരന്മാർ എന്നു പേരുള്ള വീരരാക്ഷസരെ ഹനുമാനെ പിടിച്ചടക്കാനായി നിയോഗിച്ചു. കൂടങ്ങളും മുദ്ഗരങ്ങളും കൈയിലേന്തിയ, വേഗശാലികളായ എൺപതിനായിരം കിങ്കരന്മാർ ആ ഭവനത്തിൽനിന്നു പുറപ്പെട്ടു. വലിയ വയറുകളും വലിയ ദംഷ്ട്രകളുമുള്ളവരും ഘോരരൂപികളും മഹാബലരും യുദ്ധോത്സുകരും ഹനുമാനെ പിടിക്കാൻ ആവേശംപൂണ്ടവരുമായ അവരെല്ലാം തോരണത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചിരുന്ന ആ കപിയെ സമീപിച്ച്, അഗ്നിയിലേക്കു ശലഭങ്ങളെന്നപോലെ മഹാവേഗത്തോടെ ചാടിവീണു. വിചിത്രമായ ഗദകളാലും സ്വർണവളയണിഞ്ഞ പരിഘങ്ങളാലും സൂര്യതുല്യമായ ശരങ്ങളാലും അവർ വാനരശ്രേഷ്ഠനെ നേരിട്ടു. ‘ചിതാഗ്നിപോലെ’ എന്ന ഉപമ രാവണന്റെ ക്രോധത്തിന്റെ ഭയങ്കരത കാണിക്കുന്നു — ചിതയിലെ അഗ്നി ശവം ദഹിപ്പിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ രാവണന്റെ ക്രോധം മരണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവന്റെ കണ്ണുകളിൽനിന്നു ക്രോധജമായ കണ്ണീർത്തുള്ളികൾ, ദീപത്തിൽനിന്നു ജ്വലിക്കുന്ന എണ്ണത്തുള്ളികൾപോലെ വീഴുന്നു — ഈ ഉപമ അപൂർവമാണ് (ഇരുപത്തിമൂന്നാം ശ്ലോകം വൾഗേറ്റിൽ മാത്രമുള്ളതാണ്). ‘ആത്മനഃ സദൃശാൻ’ (തനിക്കു തുല്യരായ) എന്ന പദത്താൽ കിങ്കരന്മാർ രാവണനോടു സമബലരാണെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘എൺപതിനായിരം’ എന്ന സംഖ്യ ഏകനായ ഹനുമാനെതിരെ ഒരു വിശാലസൈന്യത്തെ കാണിക്കുന്നു. ‘അഗ്നിയിലേക്കു ശലഭങ്ങളെന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമ കിങ്കരന്മാരുടെ നാശം മുൻകൂട്ടിത്തന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — അഗ്നിയിലേക്കു പായുന്ന ശലഭങ്ങൾ സ്വയം എരിഞ്ഞുപോകുന്നു. ഈ ഭാഗത്തു വീരരസവും ഭയാനകരസവും കലർന്നിരിക്കുന്നു. രാവണന്റെ പ്രതികരണം ആലോചനയില്ലാത്തതാണ് — ദൂതൻ ആരാണെന്ന് അവൻ ചോദിക്കുന്നില്ല, പിടിച്ചടക്കാൻ മാത്രം ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. ‘നിഗ്രഹാർഥം’ (പിടിച്ചടക്കാനായി) എന്ന പദം സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ആദ്യം കപിയെ പിടിക്കാനാണ് അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, കൊല്ലാനല്ല എന്നാണ്. കിങ്കരന്മാരുടെ വർണന — വലിയ വയറുള്ളവർ, വലിയ ദംഷ്ട്രകളുള്ളവർ, ഘോരരൂപികൾ — അവരുടെ ഭയങ്കരത്വം കാണിക്കുന്നു; ‘കൂടമുദ്ഗരപാണയഃ’ എന്ന് ആയുധങ്ങളും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ‘തോരണസ്ഥമവസ്ഥിതം’ (തോരണത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചവനെ) എന്നതു ഹനുമാന്റെ സ്ഥൈര്യം കാണിക്കുന്നു — അവൻ ഓടിപ്പോകുന്നില്ല, കവാടത്തിൽത്തന്നെ കാത്തുനിൽക്കുന്നു. കിങ്കരന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ പലതരം; ശത്രുവോ ഒരുവൻ മാത്രം.

മുദ്ഗരങ്ങളും പട്ടിശങ്ങളും ശൂലങ്ങളും പ്രാസങ്ങളും തോമരങ്ങളും കൈയിലേന്തിയ അവർ ഹനുമാനെ വളഞ്ഞ് പെട്ടെന്ന് അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു. പർവതതുല്യനും തേജസ്വിയും ശ്രീമാനുമായ ഹനുമാനും വാൽ നിലത്തടിച്ച് മഹാനാദം മുഴക്കി. ആ മാരുതപുത്രനായ ഹനുമാൻ മഹാകായനായി വാൽ ചുഴറ്റിയടിച്ചു, ആ ശബ്ദത്താൽ ലങ്കയെ നിറച്ചു. പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന ആ വലിയ അടിശബ്ദത്താൽ പക്ഷികൾ ആകാശത്തുനിന്നു വീണു; അവൻ ഉച്ചത്തിൽ ഇങ്ങനെ ഘോഷിച്ചു — ‘അതിബലനായ രാമൻ ജയിക്കുന്നു, മഹാബലനായ ലക്ഷ്മണനും; രാഘവനാൽ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്ന സുഗ്രീവരാജാവു ജയിക്കുന്നു. അനായാസം കർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന കോസലേന്ദ്രനായ രാമന്റെ ദാസനാണു ഞാൻ, ശത്രുസൈന്യങ്ങളെ സംഹരിക്കുന്ന മാരുതപുത്രനായ ഹനുമാൻ. പാറകളാലും മരങ്ങളാലും ആയിരക്കണക്കിനു പ്രഹരിക്കുന്ന എനിക്ക് യുദ്ധത്തിൽ ആയിരം രാവണന്മാർപോലും എതിരാളിയാകില്ല. ലങ്കാപുരിയെ തകർത്ത്, മൈഥിലിയെ അഭിവാദ്യം ചെയ്ത്, എല്ലാ രാക്ഷസരും നോക്കിനിൽക്കെ കാര്യം സാധിച്ചവനായി ഞാൻ പോകും.’ അവന്റെ ഗർജനശബ്ദത്താൽ അവർ ഭയശങ്കിതരായി; ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന സന്ധ്യാമേഘംപോലെ അവർ ഹനുമാനെ കണ്ടു. ഹനുമാന്റെ ഈ ഘോഷണം വാല്മീകിരാമായണത്തിൽ പ്രസിദ്ധമാണ് — സ്വാമിയുടെ ജയത്തോടെയാണ് അവൻ തന്റെ പരിചയം ആരംഭിക്കുന്നത്; ‘ഞാൻ ദാസനാണ്’ എന്നു പറയുമ്പോഴും അവൻ ഗർവത്തോടെയാണു പറയുന്നത്, കാരണം രാമന്റെ ദാസ്യംതന്നെയാണ് അവന്റെ ഗൗരവം. ‘അക്ലിഷ്ടകർമണഃ’ എന്നതു രാമന്റെ വിശേഷണമാണ് — കർമങ്ങൾ അനായാസം ചെയ്യുന്നവൻ. ‘ആയിരം രാവണന്മാർപോലും എതിരാളിയാകില്ല’ എന്ന വാക്ക് വെറും ദർപ്പമല്ല, ശത്രുവിന്റെ മനസ്സിൽ ഭയം ജനിപ്പിക്കാനുള്ള യുദ്ധതന്ത്രമാണ്. ‘മിഷതാം സർവരക്ഷസാം’ — എല്ലാ രാക്ഷസരും നോക്കിനിൽക്കെത്തന്നെ, അവരെ അപമാനിക്കാനായി. ഈ ആറു ശ്ലോകങ്ങൾ (31–36) സമീക്ഷിതപതിപ്പിൽ 5.041.004–009 എന്ന നിലയിൽ അടുത്ത സർഗത്തിലെ ചൈത്യപ്രാസാദപ്രസംഗത്തിൽ മാത്രമാണുള്ളത്; വൾഗേറ്റിൽ ഇവിടെയും നാല്പത്തിമൂന്നാം സർഗത്തിലും വീണ്ടും വരുന്നു. ഘോഷണത്തിന്റെ ക്രമവും ശ്രദ്ധേയമാണ് — ആദ്യം രാമന്റെ ജയം, പിന്നെ ലക്ഷ്മണന്റേത്, പിന്നെ സുഗ്രീവന്റേത്; ഒടുവിൽ തന്റെ പരിചയം. ഇങ്ങനെ ഹനുമാൻ സ്വാമിമാരുടെ ഗൗരവം തനിക്കു മുമ്പിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. ‘രാഘവനാൽ പരിപാലിക്കപ്പെടുന്ന സുഗ്രീവൻ’ എന്ന വാക്കിലൂടെ രാമസുഗ്രീവന്മാരുടെ സഖ്യം രാക്ഷസരുടെ മുന്നിൽ പ്രകാശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — അവരുടെ ശത്രു ഏകനല്ല, സൈന്യത്തോടുകൂടിയവനാണ്. വാൽ നിലത്തടിക്കുന്നതു വാനരന്മാരുടെ യുദ്ധാഹ്വാനത്തിന്റെ അടയാളമാണ്; അതിന്റെ ശബ്ദത്താൽ പക്ഷികൾ വീഴുന്നു എന്നത് അതിന്റെ ഭയങ്കരത. ‘ഉയർന്ന സന്ധ്യാമേഘംപോലെ’ എന്ന ഉപമ — സന്ധ്യയിൽ മേഘം ചുവന്നിരിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഹനുമാന്റെ ചെമ്പുനിറമുള്ള വിശാലശരീരം. ഈ ഭാഗത്തിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം — രാക്ഷസരുടെ മനസ്സിൽ ഭയവും രാവണന്റെ മനസ്സിൽ രാമന്റെ നാമവും സ്ഥാപിക്കുക.

പിന്നെ സ്വാമിയുടെ സന്ദേശം കേട്ടതിനാൽ സംശയം തീർന്ന ആ രാക്ഷസർ വിചിത്രവും ഭയങ്കരവുമായ ആയുധങ്ങളോടെ അവിടെയുമിവിടെയുംനിന്ന് കപിയുടെ നേരെ ചാടിവീണു. ആ ശൂരന്മാരാൽ എല്ലാ വശത്തുനിന്നും വളയപ്പെട്ട ആ മഹാബലൻ തോരണത്തിൽ ചാരിവച്ചിരുന്ന ഭയങ്കരമായ ഒരു ഇരുമ്പുപരിഘം കൈക്കലാക്കി. ആ പരിഘമെടുത്ത് അവൻ നിശാചരന്മാരെ അടിച്ചുകൊന്നു; പിടയുന്ന സർപ്പത്തെ പിടിച്ച വിനതാപുത്രനെ (ഗരുഡനെ)പ്പോലെ വീരനായ മാരുതി അതു പിടിച്ച് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ) വജ്രംകൊണ്ടു ദൈത്യരെയെന്നപോലെ അവൻ അവരെ സംഹരിച്ചു. ആ വീരനായ മാരുതപുത്രൻ കിങ്കരരാക്ഷസരെ കൊന്ന്, യുദ്ധം കൊതിക്കുന്ന മഹാവീരനായി വീണ്ടും തോരണത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു. പിന്നെ ആ ഭയത്തിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട ഏതാനും രാക്ഷസർ കിങ്കരന്മാരെല്ലാം അവിടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നു രാവണനെ അറിയിച്ചു. രാക്ഷസരുടെ മഹാസൈന്യം കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്നു കേട്ട് കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടിക്കൊണ്ട് ആ രാജാവ് പരാക്രമത്തിൽ അപ്രതിമനും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ഏറെ പ്രയാസമുള്ളവനുമായ പ്രഹസ്തപുത്രനെ നിയോഗിച്ചു. പരിഘത്തിന്റെ ഉപമ — ഗരുഡൻ സർപ്പത്തെ നഖങ്ങളാൽ പിടിച്ച് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നതുപോലെ ഹനുമാൻ പരിഘം പിടിച്ച്; ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ടു ദൈത്യരെ കൊല്ലുന്നതുപോലെ അവൻ കിങ്കരന്മാരെ. രണ്ട് ഉപമകളും ദിവ്യമാണ് — ഹനുമാന്റെ പരാക്രമം ദേവന്മാരുടേതുപോലെയാണ്. ‘സ്വാമിസന്ദേശനിഃശങ്കാഃ’ എന്ന പദത്തിന്റെ അർഥം — ഹനുമാൻ തന്റെ സ്വാമിയായ രാമന്റെ പേരു പറഞ്ഞതിനാൽ രാക്ഷസർക്ക് അവൻ ആരാണെന്നു സംശയമില്ലാതെ മനസ്സിലായി എന്നാണ് (ഹിന്ദിവ്യാഖ്യാനമനുസരിച്ച്). ‘പരിവൃത്തലോചനഃ’ (കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടിക്കൊണ്ട്) എന്നതു രാവണന്റെ ക്രോധത്തിന്റെ അടയാളമാണ്. അവസാനശ്ലോകം വംശസ്ഥവൃത്തത്തിലാണ്; അത് അടുത്ത യുദ്ധത്തിനു ഭൂമിക ഒരുക്കുന്നു. പരിഘം തോരണത്തിൽത്തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു — ഹനുമാൻ ശത്രുവിന്റെതന്നെ ആയുധംകൊണ്ടു ശത്രുക്കളെ കൊല്ലുന്നു. അവന്റെ യുദ്ധത്തിൽ ആകാശഗമനം വിശേഷമാണ് — അവൻ ഭൂമിയിലല്ല, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ടാണു പ്രഹരിക്കുന്നത്, കാരണം അവൻ വായുപുത്രനാണല്ലോ. ‘യുദ്ധം കൊതിച്ചു വീണ്ടും തോരണത്തിൽ നിലയുറപ്പിച്ചു’ — ഒരു യുദ്ധം കഴിഞ്ഞിട്ടും അവൻ വിശ്രമം ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, അടുത്ത യുദ്ധം കാത്തിരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ രാവണന്റെ ആദ്യശ്രമം നിഷ്ഫലമാകുന്നു; അടുത്ത സർഗങ്ങളിൽ ക്രമേണ കൂടുതൽ മഹാന്മാരായ വീരന്മാർ അയയ്ക്കപ്പെടുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे द्विचत्वारिंशः सर्गः॥ ४२॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക