॥वाल्मीकिरामायणम् കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം · 63-ാം സർഗ്ഗം

കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

സമ്പാതിക്കു ചിറകു മുളയ്ക്കുന്നതും വാനരന്മാർ തെക്കോട്ടു പോകുന്നതും

നിശാകരന്റെ ആശ്രമപ്രവേശം, വിന്ധ്യനിൽ നൂറുവർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പ്, പുത്രനെ ശകാരിച്ചത്, ചിറകുകളുടെ പുനരുദ്ഭവം, വാനരന്മാരുടെ പുറപ്പാട്

‘ഇവയും മറ്റനേകം വാക്കുകളുംകൊണ്ട് വാക്ചതുരനായ ആ മുനി എന്നെ പ്രശംസിച്ച്, യാത്ര പറഞ്ഞ്, തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. പിന്നെ ഞാൻ പർവതഗുഹയിൽനിന്നു പതുക്കെപ്പതുക്കെ ഇഴഞ്ഞുനീങ്ങി വിന്ധ്യനിൽ കയറി നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു. ഈ കാലത്തിനിടയിൽ ഇന്നേക്കു നൂറുവർഷത്തിലേറെ കഴിഞ്ഞു; മുനിയുടെ വാക്കു ഹൃദയത്തിൽ വെച്ച് ഞാൻ ദേശകാലങ്ങൾക്കായി കാത്തിരിക്കുന്നു.’ ‘പതുക്കെപ്പതുക്കെ’ എന്ന ആവർത്തനത്താൽ ചിറകു കരിഞ്ഞവന്റെ ഗതിയുടെ കഷ്ടപ്പാടു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — മുമ്പ് ആദിത്യപഥത്തിൽ എത്തിയവൻ ഇപ്പോൾ ഗുഹയിൽനിന്നു പുറത്തുകടക്കാൻപോലും ഏറെനേരം പരിശ്രമിക്കുന്നു. ‘കാത്തിരിക്കുന്നു’ എന്ന വർത്തമാനകാലത്താൽ കവി കേൾവിക്കാരായ വാനരന്മാരെത്തന്നെ നേരിട്ടു സംബോധന ചെയ്യുന്നു. അച്ചടിയിൽ ഇവിടെ ഒരു അടിക്കുറിപ്പുണ്ട് — മൂലത്തിൽ ‘സാഗ്രശതം’ (നൂറിലേറെ) എന്നാണ്; അറുപതാം സർഗത്തിലാകട്ടെ എണ്ണായിരം വർഷം എന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഒരേ അർഥം വരുത്താൻ ‘ശതം’ എന്ന ശബ്ദം ഉപലക്ഷണമാണ് (ഒരു സൂചകം മാത്രമാണ്) എന്നാണ് നിർണയം. ‘ഭവതഃ പ്രതിപാലയേ’ (നിങ്ങളെ കാത്തിരിക്കുന്നു) എന്ന ബഹുവചനത്തിലുള്ള ആദരസൂചകമായ സംബോധനയാൽ വാനരന്മാരോടുള്ള സമ്പാതിയുടെ ആദരം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

‘നിശാകരൻ മഹാപ്രസ്ഥാനം ചെയ്തു സ്വർഗം പ്രാപിച്ചശേഷം, അനേകം വിതർക്കങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട എന്നെ സന്താപം ദഹിപ്പിക്കുന്നു. മരിക്കാനായി ഉദിക്കുന്ന ചിന്തയെ മുനിയുടെ വാക്കുകൾകൊണ്ടു ഞാൻ പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നു; പ്രാണരക്ഷയ്ക്കായി അദ്ദേഹം നൽകിയ ബുദ്ധി, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖ ഇരുട്ടിനെയെന്നപോലെ, എന്റെ ദുഃഖം നീക്കുന്നു. ദുരാത്മാവായ രാവണന്റെ വീര്യം അറിയാമായിരുന്നിട്ടും, മൈഥിലിയെ എന്തുകൊണ്ടു രക്ഷിച്ചില്ല എന്നു ഞാൻ പുത്രനെ വാക്കുകൾകൊണ്ടു ശകാരിച്ചു. അവളുടെ വിലാപം കേട്ടിട്ടും, സീതയിൽനിന്നു വേർപിരിഞ്ഞ ആ ഇരുവരെയും കണ്ടിട്ടും, ദശരഥനോടുള്ള സ്നേഹം ഓർത്തെങ്കിലും എന്റെ പുത്രൻ എനിക്കു പ്രിയമായതു ചെയ്തില്ല.’ ഇവിടെ സമ്പാതിയുടെ ദുഃഖം മൂന്നുവിധം — മുനിയുടെ വിയോഗം, സ്വന്തം വൈകല്യം, പുത്രന്റെ ഉദാസീനത. ‘ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിശിഖ ഇരുട്ടിനെയെന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമയാൽ മുനിവാക്യത്തിന്റെ സാമർഥ്യം കാണിക്കപ്പെടുന്നു; ശോകനിവാരണം തത്ത്വജ്ഞാനംകൊണ്ടുതന്നെയാണ് എന്നു ധ്വനി. പുത്രന്റെ പേര് ഇവിടെ പറയുന്നില്ല; എന്നാൽ (മുൻസർഗങ്ങളിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ) അവൻ സുപാർശ്വൻ എന്നു പ്രസിദ്ധനാണ്. ‘വാക്കുകൾകൊണ്ടു ശകാരിച്ചു’ എന്ന പദത്താൽ പിതാവിന്റെ അസാമർഥ്യംതന്നെ വ്യഞ്ജിക്കപ്പെടുന്നു — ചിറകില്ലാത്തവന് വാക്കുകൊണ്ടു മാത്രമേ ശിക്ഷിക്കാൻ കഴിയൂ. ദശരഥനുമായി മുമ്പുണ്ടായിരുന്ന സ്നേഹംതന്നെയാണ് ഇവിടെ പ്രമാണമായി ഓർമിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ഒന്നിച്ചുകൂടിയ വാനരന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന സമ്പാതിക്ക്, ആ വനചാരികളുടെ കൺമുന്നിൽത്തന്നെ, അപ്പോൾ ചിറകുകൾ മുളച്ചു. ചുവന്ന തൂവലുകളോടെ മുളച്ച ചിറകുകളുള്ള തന്റെ ശരീരം കണ്ട് അവൻ അതുല്യമായ ഹർഷം നേടി; വാനരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — ‘അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള രാജർഷി നിശാകരന്റെ പ്രസാദത്താൽ, ആദിത്യരശ്മികളാൽ കരിഞ്ഞുപോയ എന്റെ ചിറകുകൾ വീണ്ടും വന്നുചേർന്നിരിക്കുന്നു.’ മുനിവാക്യത്തിന്റെ സത്യത ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമായി സിദ്ധമാകുന്നു; നൂറുവർഷത്തെ കാത്തിരിപ്പിന്റെ ഫലം ഒരു ക്ഷണംകൊണ്ടു വന്നുചേർന്നു. ‘വനചാരികളുടെ കൺമുന്നിൽ’ എന്ന പദത്താൽ കവി സാക്ഷികളെ എണ്ണുന്നു — വാനരന്മാർ സ്വയം കണ്ടതുതന്നെയാണ് അവരുടെ ഉത്സാഹത്തിന്റെ മൂലം. മുൻസർഗങ്ങളിൽ മുനി പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തത് — ‘നിന്റെ ചിറകുകളും ചെറുതൂവലുകളും വീണ്ടും പുതുതായി ഉണ്ടാകും’ എന്നത് — ഇവിടെ അക്ഷരംപ്രതി ഫലിച്ചു; കഥയുടെ രണ്ടു സൂത്രങ്ങളും ഇവിടെ ഒന്നിച്ചുചേരുന്നു.

‘യൗവനത്തിൽ എനിക്കുണ്ടായിരുന്ന പരാക്രമംതന്നെ, ആ ബലവും പൗരുഷവുംതന്നെ, ഇന്നു ഞാൻ അനുഭവിക്കുന്നു. എല്ലാവിധത്തിലും പ്രയത്നിക്കുവിൻ; നിങ്ങൾ സീതയെ കണ്ടെത്തും; എനിക്കു ചിറകു ലഭിച്ചത് നിങ്ങളുടെ കാര്യസിദ്ധിയിൽ വിശ്വാസം ജനിപ്പിക്കുന്നതാണ്.’ ആ വാനരന്മാരോടെല്ലാം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പക്ഷിശ്രേഷ്ഠനായ ആകാശചാരി സമ്പാതി തന്റെ ഗതി അറിയാനാഗ്രഹിച്ച് പർവതശിഖരത്തിൽനിന്നു പറന്നുയർന്നു. സ്വശക്തിയുടെ പരീക്ഷതന്നെയാണ് മറ്റുള്ളവരുടെ ഉത്സാഹത്തിനു നിദർശനം — നൂറുവർഷം അനങ്ങാതിരുന്നവൻ വീണ്ടും പറന്ന് തന്റെ പുതിയ ഗതി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ‘സിദ്ധിപ്രത്യയകാരകം’ (സിദ്ധിയിൽ വിശ്വാസം ജനിപ്പിക്കുന്നത്) എന്ന പദത്താൽ തന്റെ ചിറകുലാഭം വാനരന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കുള്ള ശകുനമായി അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ‘ഗതി അറിയാനാഗ്രഹിച്ച്’ എന്ന പദത്താൽ പറക്കലിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു — ഓടിപ്പോകലല്ല, പ്രദർശനവുമല്ല, സ്വസാമർഥ്യത്തിന്റെ പരീക്ഷയാണ്. മുമ്പ് സൂര്യനെ പിന്തുടർന്നു ചിറകു നഷ്ടപ്പെടുത്തിയവൻതന്നെ ഇപ്പോൾ സംയമത്തോടെ പർവതശിഖരത്തിൽനിന്നു മാത്രം പറന്നുയരുന്നു.

അവന്റെ ആ വാക്കു കേട്ട് മനസ്സ് ഏറെ ഹർഷിച്ച വാനരശാർദൂലന്മാർ പരാക്രമത്തിന്റെ ഉയർച്ചയ്ക്കായി ഉന്മുഖരായി. പിന്നീട് വായുവിനു തുല്യമായ പരാക്രമമുള്ളവരും പൗരുഷം വീണ്ടെടുത്തവരുമായ ആ പ്ലവഗശ്രേഷ്ഠന്മാർ ജനകപുത്രിയെ തിരയാൻ ഉന്മുഖരായി അഭിജിത്തിനു നേർക്കുള്ള ദിക്കിലേക്ക് (തെക്കോട്ട്) പോയി. ‘അഭിജിത്’ എന്ന നക്ഷത്രം പുറപ്പാടിനുള്ള ശുഭമുഹൂർത്തമാണ്; ‘പൗരുഷം വീണ്ടെടുത്തവർ’ എന്നത് മുമ്പു വിഷാദിച്ചിരുന്നവരുടെ പുനരുത്ഥാനം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനശ്ലോകം ഒരു ദീർഘവൃത്തത്തിൽ രചിച്ചതാണ്. ഇങ്ങനെ ഗൃധ്രരാജന്റെ കഥ അവസാനിച്ചു; വാനരന്മാരുടെ സാഗരതീരയാത്ര ആരംഭിച്ചു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे त्रिषष्टितमः सर्गः॥ ६३॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക