॥वाल्मीकिरामायणम् കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം · 57-ാം സർഗ്ഗം

കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

അംഗദൻ ജടായുവധവൃത്താന്തം പറയുന്നു

വാനരന്മാരുടെ ശങ്ക, ഗൃധ്രനെ താഴെയിറക്കൽ, ഋക്ഷരജസ്സിന്റെ വംശകഥനം, സീതാഹരണവും ജടായുവധവും, പ്രായോപവേശത്തിന്റെ കാരണം അറിയിക്കൽ

ശോകത്താൽ സ്വരമിടറിയതായിരുന്നിട്ടും സമ്പാതിയുടെ ആ വാക്കു കേട്ട് വാനരയൂഥപന്മാർ വിശ്വസിച്ചില്ല; ഗൃധ്രങ്ങളുടെ സ്വഭാവസിദ്ധമായ പ്രവൃത്തിയാൽ അവർ ശങ്കിതരായിരുന്നു. പ്രായോപവേശം ചെയ്തിരിക്കുന്ന അവർ ആ വലിയ ഗൃധ്രനെ കണ്ട് ഭീകരമായ ഒരു ചിന്തയിലാണ്ടു — ‘ഇവൻ നമ്മെയെല്ലാം ഭക്ഷിക്കും.’ എന്നാൽ ആ നിമിഷംതന്നെ അവരുടെ ചിന്ത മാറുന്നു — ‘എന്തായാലും മരണംവരെയുള്ള ഉപവാസത്തിലിരിക്കുന്ന നമ്മെ ഇവൻ ഭക്ഷിക്കുന്നെങ്കിൽ നാം കൃതാർഥരാകും; ഇവിടെനിന്നു വേഗം സിദ്ധി നേടിയവരുമാകും.’ മരണം നിശ്ചയിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ ഭയത്തിന് ഇടം ശേഷിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലും അവർക്ക് ഒരു ഉപകാരംപോലെ തോന്നുന്നു. നിരാശയുടെ വിചിത്രമായ, ധൈര്യരൂപത്തിലുള്ള ഒരു പരിണാമം കവി ഇവിടെ കാണിക്കുന്നു; അതാണ് തുടർന്നുള്ള സംഭാഷണത്തിനു മുഴുവൻ ഭൂമിക ഒരുക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ ശങ്ക, ഭയം, ഉപായചിന്ത, മരണനിശ്ചയം എന്നിവ ക്രമമായി ഇവിടെ വർണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ച് ആ വാനരയൂഥപന്മാരെല്ലാം ഗൃധ്രനെ പർവതശിഖരത്തിൽനിന്നു താഴെയിറക്കി നിലത്തു വെക്കുന്നു; അപ്പോൾ യുവരാജാവായ അംഗദൻ അവനോടു പറഞ്ഞു. ‘ഋക്ഷരജസ്സ് എന്നു പേരുള്ള പ്രതാപവാനായ ഒരു വാനരേന്ദ്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം എന്റെ ആര്യനും (പിതാമഹൻ) രാജാവുമായിരുന്നു. പക്ഷീ, അദ്ദേഹത്തിനു ധാർമികരായ രണ്ടു പുത്രന്മാരുണ്ടായിരുന്നു — സുഗ്രീവനും ബാലിയും; ഇരുവരും ഘനബലരും ഉറച്ച പരാക്രമമുള്ളവരും. ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ കർമങ്ങളുള്ള ബാലി രാജാവായിരുന്നു; അദ്ദേഹമാണ് എന്റെ പിതാവ്.’ ഇങ്ങനെ തന്റെ കുലം അറിയിച്ചശേഷം അംഗദൻ കഥയെ രാമവൃത്താന്തത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നു — ‘ഇക്ഷ്വാകുക്കളിലെ മഹാരഥനും ലോകം മുഴുവനും രാജാവുമായ ശ്രീമാനായ ദാശരഥി രാമൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.’ ആദ്യം ആത്മപരിചയം നൽകി പിന്നീട് പ്രധാനവൃത്താന്തം പറയുന്നതിലൂടെ അംഗദൻ ശിഷ്ടാചാരം പാലിക്കുന്നു, വൃദ്ധനായ പക്ഷിയുടെ വിശ്വാസവും നേടുന്നു. പർവതശിഖരത്തിൽനിന്ന് ഇറക്കിയതും ചിലതു സൂചിപ്പിക്കുന്നു — വാനരന്മാർ അവനെ ശത്രുവിനെപ്പോലെയല്ല, വൃദ്ധനായ അതിഥിയെപ്പോലെയാണ് ആദരിച്ചത്. ‘എന്റെ ആര്യൻ’ എന്ന പദത്താൽ അംഗദൻ പിതാമഹനായ ഋക്ഷരജസ്സിനെ ആദരപൂർവം സ്മരിക്കുന്നു; ‘പാർഥിവൻ’ (രാജാവ്) എന്നതിനാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജത്വവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. വംശപരിചയത്തോടെ സംഭാഷണം ആരംഭിക്കുന്ന അംഗദൻ നീതിജ്ഞനാണെന്ന് അറിയാം.

‘സഹോദരൻ ലക്ഷ്മണനോടും ഭാര്യ വൈദേഹിയോടുമൊപ്പം, പിതാവിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നതിൽ തത്പരനായ ആ രാമൻ ധർമമാർഗം ആശ്രയിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യയെ ജനസ്ഥാനത്തുനിന്നു രാവണൻ ബലാൽക്കാരമായി അപഹരിച്ചു. രാമന്റെ പിതാവായ ദശരഥന്റെ മിത്രമായ ജടായു എന്ന ഗൃധ്രരാജൻ ആകാശമാർഗേ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്ന വൈദേഹിയെ കണ്ടു. അവൻ രാവണനെ രഥമില്ലാത്തവനാക്കി, മൈഥിലിയെ നിലത്തിറക്കി യുദ്ധം ചെയ്തു; എന്നാൽ തളർന്നവനും വൃദ്ധനുമായിരുന്നതിനാൽ യുദ്ധത്തിൽ അവനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ ബലവാനായ രാവണനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട ആ ഗൃധ്രൻ, രാമൻ സംസ്കാരം ചെയ്തതിനാൽ ഉത്തമഗതി പ്രാപിച്ചു.’ ഇവിടെ അംഗദൻ അറിയാതെതന്നെ സമ്പാതിയുടെ സഹോദരന്റെ വൃത്താന്തം പറയുന്നു; ജടായുവിന്റെ പേര് അവൻ കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽത്തന്നെ എടുത്തുപറഞ്ഞിരുന്നു; അതിനാൽ സമ്പാതിയുടെ ഹൃദയത്തിൽ തീവ്രമായ ജിജ്ഞാസ ഉണ്ടായിരുന്നു. ‘രഥമില്ലാത്തവനാക്കി’ എന്ന പദത്താൽ ജടായുവിന്റെ പരാക്രമം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — വൃദ്ധനായിട്ടും അവൻ രഥം തകർത്ത് ഒരു നിമിഷനേരത്തേക്കു മൈഥിലിയെ മോചിപ്പിച്ചു. ‘രാമൻ സംസ്കാരം ചെയ്തു’ എന്നത് അവന്റെ പരമഭാഗ്യം കാണിക്കുന്നു; കാരണം രാമൻ സ്വയം ചെയ്ത അന്ത്യേഷ്ടി ദേവന്മാർക്കുപോലും ദുർലഭമാണ്. ‘തളർന്നവനും വൃദ്ധനും’ എന്ന രണ്ടു വിശേഷണങ്ങളാൽ പരാജയത്തിന്റെ കാരണം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നു — പരാക്രമക്കുറവല്ല.

‘പിന്നീട് എന്റെ പിതൃവ്യനായ മഹാത്മാവ് സുഗ്രീവനുമായി രാഘവൻ സഖ്യം ചെയ്തു; അദ്ദേഹം എന്റെ പിതാവായ ബാലിയെ വധിച്ചു. എന്റെ പിതാവ് സുഗ്രീവനെ സചിവന്മാരോടൊപ്പം തടഞ്ഞുവെച്ച് രാജ്യസുഖത്തിൽനിന്ന് അകറ്റിയിരുന്നു; അതിനാൽ രാമൻ ബാലിയെ വധിച്ച് അവനെത്തന്നെ രാജ്യത്തിൽ അഭിഷേകം ചെയ്തു. അദ്ദേഹം സ്ഥാപിച്ച സുഗ്രീവൻ വാനരേശ്വരനും വാനരപ്രമുഖന്മാരുടെ രാജാവുമായി; അവൻതന്നെയാണ് സീതയെ അന്വേഷിക്കാൻ ഞങ്ങളെ അയച്ചത്.’ പിതാവിന്റെ വധംപോലും അംഗദൻ ഭാവഭേദമില്ലാതെ പറയുന്നു, രാമനെ നിന്ദിക്കുന്നില്ല — ഇത് അവന്റെ ഔദാര്യവും ധർമനിഷ്ഠയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘നിരുദ്ധൻ’ (തടയപ്പെട്ടവൻ) എന്ന പദത്താൽ സുഗ്രീവന്റെ നിർവാസനവും രാജ്യനഷ്ടവും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ രാമന്റെ സഹായം ധർമ്യമായിരുന്നു എന്നു ധ്വനി. അംഗദന്റെ വാക്കിൽ പിതൃശോകമുണ്ട്, എന്നാൽ വൈരമില്ല — അവൻ സുഗ്രീവനെ ‘മഹാത്മാവ്’ എന്നുതന്നെ വിളിക്കുന്നു.

‘ഇങ്ങനെ രാമനാൽ നിയോഗിക്കപ്പെട്ട ഞങ്ങൾ അവിടെയുമിവിടെയും തിരഞ്ഞിട്ടും, രാത്രിയിൽ സൂര്യപ്രഭയെന്നപോലെ, വൈദേഹിയെ കണ്ടെത്താനായില്ല. ഏകാഗ്രതയോടെ ദണ്ഡകാരണ്യം തിരഞ്ഞ്, അറിയാതെ ഭൂമിയിലെ തുറന്നുകിടന്ന ഒരു ഗുഹയിൽ ഞങ്ങൾ പ്രവേശിച്ചു. മയന്റെ മായയാൽ നിർമിതമായ ആ ഗുഹ തിരഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ രാജാവു നിശ്ചയിച്ച സമയം കഴിഞ്ഞുപോയി. ഞങ്ങളെല്ലാവരും കപിരാജന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്നവർതന്നെ; എങ്കിലും നിശ്ചയിച്ച അവധി ലംഘിച്ചുപോയി; അതിനാൽ ഭയംകൊണ്ടുതന്നെയാണ്, ഉപേക്ഷകൊണ്ടല്ല, ഞങ്ങൾ പ്രായോപവേശം ചെയ്തത്. കാകുത്സ്ഥനും സുഗ്രീവനും ലക്ഷ്മണനും കോപിച്ചിരിക്കെ, അവിടേക്കു മടങ്ങിച്ചെന്നാലും ഞങ്ങൾക്കു ജീവിതമില്ല.’ ഇങ്ങനെ അംഗദൻ തങ്ങളുടെ അനശനത്തിന്റെ കാരണം അറിയിക്കുന്നു. ഈ ഉപസംഹാരത്തോടെ സർഗം അവസാനിക്കുന്നു; കേൾക്കുന്ന സമ്പാതിയാകട്ടെ സഹോദരൻ ജടായുവിന്റെ പേരു കേട്ട് മനസ്സിളകിയവനായി; അവന്റെ മറുപടി അടുത്ത സർഗത്തിൽ കേൾക്കാം. ‘രാത്രിയിൽ സൂര്യപ്രഭയെന്നപോലെ’ എന്ന ഉപമയാൽ സീതയെ കാണുന്നതിന്റെ അസാധ്യത സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ‘മയന്റെ മായ’ എന്നതിനാൽ ഗുഹയുടെ അലൗകികത ഓർമിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു; അതുവഴി കാലാതിക്രമം ക്ഷമിക്കാവുന്നതുപോലെയാകുന്നു. എങ്കിലും വാനരന്മാർ സ്വന്തം കുറ്റം മറച്ചുവെക്കുന്നില്ല — ഇത് അവരുടെ ഋജുതയാണ്. ‘ഭയംകൊണ്ട്’ എന്ന പദത്താൽ ഈ അനശനം വൈരാഗ്യംകൊണ്ടല്ല, ദണ്ഡനഭയംകൊണ്ടുതന്നെയാണ് ആരംഭിച്ചതെന്ന് അറിയാം.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तपञ्चाशः सर्गः॥ ५७॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക