സർഗ്ഗം
വാനരന്മാരുടെ പുറപ്പാടും ഉത്സാഹവചനങ്ങളും
സുഗ്രീവന്റെ പുനരാദേശം, നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും യൂഥപന്മാരെ നിയോഗിക്കൽ, ഒരു മാസത്തേക്കുള്ള രാമന്റെ കാത്തിരിപ്പ്, വാനരന്മാരുടെ ആത്മപ്രശംസാവചനങ്ങൾ
വാനരശ്രേഷ്ഠനായ സുഗ്രീവൻ എല്ലാ വാനരന്മാരെയും വിളിച്ചുകൂട്ടി രാമകാര്യത്തിന്റെ സിദ്ധിക്കായി എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു — ‘വാനരോത്തമന്മാരേ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെതന്നെ നിങ്ങൾ ഇതെല്ലാം അന്വേഷിക്കണം.’ ‘ഏവമേതത്’ (ഇതിങ്ങനെതന്നെ) എന്ന പദങ്ങൾകൊണ്ട് കഴിഞ്ഞ സർഗങ്ങളിൽ പറഞ്ഞ ദിഗ്വിഭാഗം ഓർമിപ്പിക്കുന്നു; പുതിയ ആദേശം നൽകുന്നില്ല, മുമ്പു പറഞ്ഞതുതന്നെ ദൃഢമാക്കുന്നു. സ്വാമിയുടെ ആ ഉഗ്രശാസനം അറിഞ്ഞ് വാനരപ്രമുഖന്മാർ വെട്ടുക്കിളികളെപ്പോലെ ഭൂമിയെ മൂടിക്കൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടു. വെട്ടുക്കിളിയുടെ ഉപമ എണ്ണത്തിന്റെ ആധിക്യവും വേഗവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാമനാകട്ടെ ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പം ആ പ്രസ്രവണപർവതത്തിൽതന്നെ താമസിച്ചു — രാജകാര്യം ഭൃത്യന്മാർ സാധിക്കേണ്ടതാണ് എന്ന നീതി. ഇവിടെ കവി സൈന്യത്തിന്റെ പുറപ്പാടും രാജകുമാരന്റെ സ്ഥൈര്യവും ഒരേ ശ്ലോകത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു — ഗതി അവരുടേത്, കാത്തിരിപ്പ് അവന്റേത്. ഇതിലൂടെ രാമന്റെ ധൈര്യവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; സ്വയം പോകാൻ കഴിവുള്ളവനും മിത്രത്തിന്റെ വാക്കു മാനിക്കുന്നു, സമയം ക്ഷമിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
സീതയെ കണ്ടെത്താനായി നിശ്ചയിച്ച ഒരു മാസം കാത്തുകൊണ്ട് രാമൻ അവിടെ താമസിച്ചു. ഇവിടെ കാലനിയമമാണ് പ്രധാനം — ഒരു മാസം അവസാനിക്കുമ്പോൾ മടങ്ങിവരണമെന്നായിരുന്നു സുഗ്രീവന്റെ മുൻ ആജ്ഞ. പിന്നെ ദിക്കുകളുടെ വിഭജനം വർണിക്കുന്നു. പർവതരാജനാൽ ആവൃതമായ രമണീയമായ വടക്കേ ദിക്കിലേക്ക് വീരനായ വാനരൻ ശതബലി ഉടൻ പുറപ്പെട്ടു. കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്കു വിനതൻ എന്ന വാനരയൂഥപൻ പോയി. താരൻ, അംഗദൻ മുതലായവരോടൊപ്പം വായുപുത്രനായ വാനരൻ അഗസ്ത്യൻ സഞ്ചരിച്ച തെക്കേ ദിക്കിലേക്കു പോയി. വരുണൻ പാലിക്കുന്ന ഘോരമായ പടിഞ്ഞാറേ ദിക്കിലേക്കു വാനരേശ്വരനും വാനരശാർദൂലനുമായ സുഷേണൻ പുറപ്പെട്ടു. നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും യൂഥപതികളെ നിയോഗിച്ചു; എങ്കിലും ഫലം തെക്കേ ദിക്കിൽ മാത്രമായിരിക്കും എന്ന സൂക്ഷ്മസൂചനയുണ്ട്. നാലു യൂഥപന്മാരുടെയും പേരുകൾ ഗുണങ്ങളോടൊപ്പം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു — ശതബലി വീരൻ, വിനതൻ യൂഥപൻ, ഹനുമാൻ വായുപുത്രൻ, സുഷേണൻ വാനരേശ്വരൻ. ദിക്കുകളുടെ വിശേഷണങ്ങളും അർഥവത്താണ് — വടക്ക് രമണീയവും പർവതരാജനാൽ ആവൃതവും, തെക്ക് അഗസ്ത്യനാൽ പവിത്രം, പടിഞ്ഞാറ് ഘോരവും വരുണനാൽ രക്ഷിതവും. ഇങ്ങനെ ഭൂമിശാസ്ത്രം കവിയുടെ വാക്കിലൂടെതന്നെ ചിത്രീകരിക്കപ്പെടുന്നു.
പിന്നെ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും യഥോചിതം പ്രേരിപ്പിച്ചശേഷം വാനരസേനാപതിയും വീരനുമായ സുഗ്രീവരാജാവ് സുഖിതനായി സുഖമായി ആനന്ദിച്ചു. ‘യഥാതഥം’ (യഥോചിതം) എന്ന പദംകൊണ്ട്, യഥായോഗ്യമായ ദേശജ്ഞാനമനുസരിച്ചാണ് വാനരന്മാരെ അയച്ചതെന്നറിയാം. ഇങ്ങനെ രാജാവിനാൽ പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ വാനരയൂഥപന്മാരും താന്താങ്ങളുടെ ദിക്കു ലക്ഷ്യമാക്കി ധൃതിയിൽ പുറപ്പെട്ടു. മഹാബലരായ ആ വാനരന്മാർ ശബ്ദിച്ചും ഉച്ചത്തിൽ ശബ്ദിച്ചും ഗർജിച്ചും ആർത്തുവിളിച്ചും ഓടിയും നാദം മുഴക്കിയും നീങ്ങി. ഒരുമിച്ചു ചേർത്ത ആറു ക്രിയാപദങ്ങൾ വാനരസൈന്യത്തിന്റെ കോലാഹലം ശ്രോതാവിന്റെ കാതുകളിലേക്കെന്നപോലെ എത്തിക്കുന്നു. രാജാവിന്റെ ഹർഷത്തിനും കാരണമുണ്ട് — അവന്റെ വൈരം ശമിച്ചു, മിത്രകാര്യം ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു; അതിനാൽ ‘സുഖിതനായി സുഖമായി ആനന്ദിച്ചു’ എന്ന ദ്വിരുക്തികൊണ്ട് ഹർഷത്തിന്റെ ഗാഢത കാണിക്കുന്നു. ഒരേ ക്ഷണത്തിൽ ഭയം പോയി, ഉത്സാഹം വന്നു.
രാജാവിനാൽ വീണ്ടും പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആ യൂഥപന്മാർ പരസ്പരം ഉത്സാഹവചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു — ‘നാം സീതയെ കൊണ്ടുവരും, രാവണനെ കൊല്ലുകയും ചെയ്യും. യുദ്ധത്തിൽ കണ്ടുമുട്ടുന്ന രാവണനെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ വധിക്കും; പിന്നെ പെട്ടെന്നു തകർത്ത് ജനകപുത്രിയെ കൊണ്ടുപോകും. ക്ഷീണംകൊണ്ടു വിറയ്ക്കുന്ന അവളെ ഞാൻ പെട്ടെന്നു കൊണ്ടുവരും; നിങ്ങൾ ഇവിടെത്തന്നെ നിന്നോളൂ; പാതാളത്തിൽനിന്നായാലും ജാനകിയെ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു കൊണ്ടുവരും. ഞാൻ വൃക്ഷങ്ങളെ തകർക്കും, പർവതങ്ങളെ പിളർക്കും, ഭൂമിയെ പിളർക്കും, സമുദ്രങ്ങളെ ഇളക്കിമറിക്കും.’ ഈ വാക്കുകൾ വെറും ശൗര്യപ്രദർശനമല്ല, സ്വാമികാര്യത്തിൽ ആത്മസമർപ്പണത്തിന്റെ ഉദ്ഘോഷവുമാണ്. ‘ഒറ്റയ്ക്കുതന്നെ’ എന്നു വീണ്ടും വീണ്ടും പറയുന്നു — ഓരോ വാനരനും സ്വയം കാര്യം സാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഈ വാക്യങ്ങൾ ആരുടേതെല്ലാമാണെന്നു കവി പറയുന്നില്ല; ഇതു സമൂഹത്തിന്റെതന്നെ വാണിയാണ്. എങ്കിലും ഈ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞതെല്ലാം പിന്നീടു ഹനുമാൻതന്നെയാണ് ചെയ്തത് — സാഗരം ലംഘിച്ചു, സീതയെ കണ്ടു, ലങ്ക ദഹിപ്പിച്ചു. അതിനാൽ ഈ ഗർവോക്തി യഥാർഥത്തിൽ ഒരു പ്രവചനംതന്നെയാണ്.
‘ഞാൻ ഒരു യോജന ദൂരം ചാടും, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നൂറു യോജനയും അതിലധികവും ചാടാൻ എനിക്കു കഴിയും’ എന്ന് ഒരാൾ പറഞ്ഞു. ‘ഭൂതലത്തിലോ സാഗരത്തിലോ പർവതങ്ങളിലോ വനങ്ങളിലോ പാതാളത്തിനുള്ളിലോ എന്റെ ഗതി എവിടെയും തടയപ്പെടുന്നില്ല’ എന്നു മറ്റൊരാൾ. ഇങ്ങനെ ബലത്തിൽ ഗർവിതരായ ഓരോ വാനരനും അപ്പോൾ അവിടെ വാനരരാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. ഈ ഗർവിതമായ ഭാഷണം പിന്നീടു ഹനുമാൻ ചെയ്യുന്ന സാഗരലംഘനത്തിന്റെ മുന്നറിയിപ്പുപോലെ തോന്നുന്നു — പലരും പറയുന്നത് ഒരാൾ മാത്രം ചെയ്യും. ‘ഏകൈകഃ’ (ഓരോരുത്തരും) എന്ന പദംകൊണ്ട്, സഭയിൽ പ്രതിജ്ഞകൾ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ഒരാൾക്കു പിന്നാലെ മറ്റൊരാൾ എന്ന ക്രമം ധ്വനിക്കുന്നു. സർഗം പ്രതിജ്ഞകളോടെ സമാപിക്കുന്നു; കാര്യമാകട്ടെ തുടർന്നുള്ള സർഗങ്ങളിൽ ആരംഭിക്കുന്നു.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चचत्वारिंशः सर्गः॥ ४५॥