॥वाल्मीकिरामायणम् കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം · 7-ാം സർഗ്ഗം

കിഷ്കിന്ധാകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

സുഗ്രീവന്റെ രാമസാന്ത്വനവും രാമന്റെ സത്യപ്രതിജ്ഞയും

സുഗ്രീവന്റെ കണ്ണീരോടെയുള്ള മറുപടി, സീതാന്വേഷണപ്രതിജ്ഞ, ശോകനിന്ദയും ധൈര്യപ്രശംസയും, രാമന്റെ സ്വസ്ഥതാലാഭം, സത്യശപഥം, പരസ്പരസംഭാഷണം

ആർത്തനായ രാമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വാനരനായ സുഗ്രീവൻ കൈകൂപ്പി, കണ്ണീരോടെ, കണ്ണീരാൽ ഇടറിയ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു. ആദ്യം അവൻ സത്യം നിവേദിക്കുന്നു — ആ പാപിയായ രാക്ഷസന്റെ വാസസ്ഥലം എനിക്ക് ഒട്ടും അറിയില്ല; ആ ദുഷ്കുലജാതന്റെ സാമർഥ്യമോ വിക്രമമോ കുലമോ എനിക്കറിയില്ല. അജ്ഞത സങ്കോചമില്ലാതെ പറയുന്നതിലൂടെത്തന്നെ അവൻ വിശ്വാസയോഗ്യനാകുന്നു; അറിയാത്തതിനെ അറിഞ്ഞതുപോലെ പറയാതിരിക്കുന്നതാണ് മിത്രത്തിന്റെ ആദ്യഗുണം. പിന്നെ അവൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു — ശത്രുസംഹാരകാ, ഞാൻ സത്യമായി പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു, ശോകം ഉപേക്ഷിക്കൂ; അങ്ങേക്കു മൈഥിലിയെ ലഭിക്കുംവിധം ഞാൻ പ്രയത്നിക്കും. കൂട്ടാളികളോടൊപ്പം രാവണനെ കൊന്ന്, എന്റെ പൗരുഷത്തെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, അധികം വൈകാതെ അങ്ങ് പ്രീതനാകുംവിധം ഞാൻ ചെയ്യും. പിന്നെ സാന്ത്വനം ആരംഭിക്കുന്നു — തളർച്ചയെ അവലംബിച്ചിട്ട് എന്തു ഫലം? ഇതു മതി; അങ്ങയുടെ ഉള്ളിലുള്ള ധൈര്യം ഓർക്കൂ. അങ്ങയെപ്പോലുള്ള പുരുഷന്മാർക്ക് ഇത്തരം ബുദ്ധിലാഘവം ചേരുന്നതല്ല. എനിക്കും ഭാര്യാവിരഹത്തിൽനിന്നുള്ള വലിയ ആപത്തു വന്നിട്ടുണ്ട്; എങ്കിലും ഞാൻ ഇങ്ങനെ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല, ധൈര്യം ഉപേക്ഷിക്കുന്നുമില്ല — എന്ന് സ്വന്തം ദൃഷ്ടാന്തത്താൽ അവൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. പരോപദേശം സ്വന്തം ആചരണത്താൽ സമർഥിക്കപ്പെട്ടാൽ മാത്രമേ ഫലിക്കൂ എന്ന നീതി. ഈ ഭാഗത്ത് സുഗ്രീവന്റെ വാക്കിൽ നാല് അംശങ്ങൾ ക്രമമായി കാണപ്പെടുന്നു — അജ്ഞതാനിവേദനം, സത്യപ്രതിജ്ഞ, കാര്യനിശ്ചയം, സ്വദൃഷ്ടാന്തത്താലുള്ള സാന്ത്വനം. ‘കണ്ണീരോടെ, കണ്ണീരാൽ ഇടറിയ സ്വരത്തിൽ’ എന്ന ആവർത്തനത്താൽ അവന്റെ കരുണ വെളിപ്പെടുന്നു; മിത്രത്തിന്റെ ദുഃഖത്താൽ അവന്റെയും കണ്ഠം ഇടറി. ‘ദൗഷ്കുലേയൻ’ (ദുഷ്കുലജാതൻ) എന്ന പദത്തിൽ രാവണനെക്കുറിച്ചുള്ള നിന്ദയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നു — നീചകുലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ എന്ന്. ‘എന്റെ പൗരുഷത്തെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി’ എന്ന വചനത്തിൽ, സ്വബലം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നതും ഒരു പ്രയോജനമാണെന്ന് സുഗ്രീവൻ പറയുന്നു; വീരന്റെ പ്രതിജ്ഞ പരാർഥം മാത്രമല്ല, സ്വധർമരൂപവുമാണ്.

സാധാരണക്കാരനായ ഒരു വാനരനായിരുന്നിട്ടും ഞാൻ അവളെച്ചൊല്ലി ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; മഹാത്മാവും വിനീതനും ധൈര്യശാലിയുമായ അങ്ങ് പിന്നെ എന്തിനു ദുഃഖിക്കണം എന്ന് സുഗ്രീവൻ പറയുന്നു. സ്വന്തം ലഘുത്വം അംഗീകരിച്ച് മറ്റേയാളുടെ മഹത്ത്വം സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ഉപദേശത്തെ മധുരമാക്കുന്നു. വന്നുചേർന്ന കണ്ണീരിനെ ധൈര്യംകൊണ്ട് അടക്കാൻ അങ്ങ് അർഹനാണ്; സത്ത്വമുള്ളവരുടെ മര്യാദയും ധൈര്യവും ഉപേക്ഷിക്കാൻ അങ്ങ് അർഹനല്ല. ആപത്തിലോ ധനക്ലേശത്തിലോ ഭയത്തിലോ ജീവൻ അപകടത്തിലാകുന്ന സങ്കടത്തിലോ പോലും, സ്വന്തം ബുദ്ധികൊണ്ട് വിചാരണ ചെയ്യുന്ന ധൈര്യശാലി തളരുന്നില്ല. എന്നാൽ എന്നും തളർച്ചയെ പിന്തുടരുന്ന ബാലിശനായ മനുഷ്യൻ, ഭാരം കയറിയ തോണി വെള്ളത്തിലെന്നപോലെ, ശോകത്തിൽ നിസ്സഹായനായി മുങ്ങിപ്പോകുന്നു. തോണിയുടെ ഉപമ ഇവിടെ സൂക്ഷ്മമാണ് — ഭാരം പുറത്തുനിന്നുള്ളതാണ്, മുങ്ങലോ സ്വയംകൃതവും. ഇതാ ഞാൻ കൈകൂപ്പുന്നു; സ്നേഹത്തോടെ അങ്ങയെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു — പൗരുഷം ആശ്രയിക്കൂ, ശോകത്തിന് ഒരു പഴുതു നൽകാൻ അങ്ങ് അർഹനല്ല. ശോകത്തെ പിന്തുടരുന്നവർക്ക് സുഖമില്ല, തേജസ്സും ക്ഷയിക്കുന്നു; അതിനാൽ അങ്ങ് ദുഃഖിക്കാൻ അർഹനല്ല. ശോകത്തിനു വശപ്പെട്ടവന്റെ ജീവിതത്തിൽപ്പോലും സംശയമുണ്ടാകുന്നു; അതിനാൽ രാജേന്ദ്രാ, ശോകം ഉപേക്ഷിക്കൂ, ധൈര്യത്തെമാത്രം ആശ്രയിക്കൂ. ഇവിടെ സുഗ്രീവൻ ശോകത്തിന്റെ മൂന്നു ദോഷങ്ങൾ കാണിക്കുന്നു — സുഖനാശം, തേജഃക്ഷയം, ജീവിതസംശയം. ‘ബാലിശൻ’ എന്ന പദത്താൽ ബാലനെപ്പോലെ അവിവേകിയായവൻ പറയപ്പെടുന്നു; വിവേകംതന്നെയാണ് ധൈര്യത്തിന്റെ മൂലം എന്നു ധ്വനിക്കുന്നു. ‘സ്വന്തം ബുദ്ധികൊണ്ട് വിചാരണ ചെയ്യുന്ന’ എന്ന പദങ്ങളാൽ ഉപായചിന്തനംതന്നെയാണ് സങ്കടത്തിൽ ശരണം എന്നു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. കൈകൂപ്പുന്നതാകട്ടെ വാനരരാജന്റെ വിനയത്തിന്റെ പരമമായ അതിരാണ് — രാജാവായിരുന്നിട്ടും അവൻ മിത്രത്തിനു മുന്നിൽ യാചകനാകുന്നു. ശോകത്തിന്റെ ‘അന്തരം’ എന്നത് പഴുതാണ്; ശത്രു പഴുതിലൂടെ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ ശോകവും പ്രവേശിക്കുന്നു. ‘ശോകത്തിനു വശപ്പെട്ടവന്റെ ജീവിതത്തിൽപ്പോലും സംശയം’ എന്ന വചനം മുഴുവൻ ഉപദേശത്തിന്റെയും നിഗമനമാണ് — ശോകം മനസ്സിന്റെ പീഡ മാത്രമല്ല, പ്രാണഹാനിയുമാണ്.

സുഹൃദ്ഭാവത്താൽ ഹിതം പറയുകയാണ്, അങ്ങയെ ഉപദേശിക്കുകയല്ല — എന്ന് സുഗ്രീവൻ തന്റെ മര്യാദ ഓർക്കുന്നു; മിത്രം ഹിതം പറയുന്നു, ഗുരുവിനെപ്പോലെ ശാസിക്കുന്നില്ല. എന്റെ സൗഹൃദത്തെ ആദരിച്ച് അങ്ങ് ദുഃഖിക്കാതിരിക്കണം എന്നും അവൻ പറഞ്ഞു. ആ സുഗ്രീവനാൽ മധുരമായി സാന്ത്വനിപ്പിക്കപ്പെട്ട രാഘവൻ കണ്ണീരിൽ നനഞ്ഞ മുഖം വസ്ത്രത്തുമ്പുകൊണ്ടു തുടച്ചു. സുഗ്രീവന്റെ വാക്കിനാൽ പ്രകൃതിസ്ഥനായ പ്രഭുവായ കാകുത്സ്ഥൻ സുഗ്രീവനെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് ഈ വാക്കു പറഞ്ഞു — സുഗ്രീവാ, സ്നേഹമുള്ള ഹിതകാംക്ഷിയായ ഒരു സുഹൃത്ത് ചെയ്യേണ്ടതും അനുരൂപവും യുക്തവുമായതും നീ ചെയ്തിരിക്കുന്നു. സഖേ, നിന്നാൽ അനുനയിക്കപ്പെട്ട ഞാൻ ഇതാ പ്രകൃതിസ്ഥനായിരിക്കുന്നു; വിശേഷിച്ച് ഈ സമയത്ത് ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു ബന്ധു ദുർലഭമാണ്. ‘വിശേഷിച്ച് ഈ സമയത്ത്’ എന്ന പദങ്ങളാൽ ആപത്കാലത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — സമ്പത്തിൽ മിത്രങ്ങൾ ഏറെ, വിപത്തിലോ വിരളം. ‘അങ്ങയെ ഉപദേശിക്കുകയല്ല’ എന്ന വചനത്താൽ സുഗ്രീവൻ ഉപദേഷ്ടാവിന്റെ അഹങ്കാരം വർജിക്കുന്നു; ഹിതവചനം മിത്രത്വത്താൽത്തന്നെ നൽകപ്പെട്ടു. രാമൻ വസ്ത്രത്തുമ്പുകൊണ്ടു മുഖം തുടയ്ക്കുന്നത് ചെറിയൊരു കർമമാണ്, എന്നാൽ അതിലൂടെ ശോകത്തിന്റെ അവസാനം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ആലിംഗനമാകട്ടെ ഒരു പ്രത്യുപകാരംപോലെ — സാന്ത്വനിപ്പിക്കപ്പെട്ടവൻതന്നെ സാന്ത്വനിപ്പിച്ചവനെ ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നു. ‘ഇങ്ങനെയുള്ള ബന്ധു ദുർലഭം’ എന്ന രാമന്റെ വചനം സുഗ്രീവനു നൽകുന്ന വലിയ ആദരമാണ് — സാന്ത്വനിപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ് യഥാർഥ ബന്ധു എന്ന്.

എന്നാൽ മൈഥിലിയെ തേടുന്നതിലും രൗദ്രനും ദുരാത്മാവുമായ രാക്ഷസൻ രാവണനെ അന്വേഷിക്കുന്നതിലും നീ പ്രയത്നിക്കണം — എന്ന് രാമൻ കർത്തവ്യംതന്നെ വീണ്ടും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു; സാന്ത്വനം സ്വീകരിച്ചു, എന്നാൽ കർത്തവ്യം മറന്നില്ല. ഞാൻ ചെയ്യേണ്ടതെന്തോ അതും വിശ്വാസത്തോടെ പറയൂ; വർഷകാലത്ത് നല്ല വയലിലെന്നപോലെ നിനക്ക് എല്ലാം സഫലമാകും. നല്ല വയലിന്റെ ഉപമയാൽ രാമൻ തന്റെ സഹായത്തിന്റെ നിശ്ചിതഫലത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു — വിത്ത് വ്യർഥമാകില്ല. വാനരശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞ ഈ വാക്ക് സത്യമാണെന്ന് നീ ഉറപ്പിച്ചുകൊള്ളൂ. ഞാൻ മുമ്പ് അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല, ഒരിക്കലും പറയുകയുമില്ല; ഇതു നിന്നോടു ഞാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു, സത്യത്തെക്കൊണ്ടുതന്നെ ശപഥം ചെയ്യുന്നു — രാമന്റെ ഈ വചനം മുഴുവൻ രാമായണത്തിന്റെയും മൂലസൂത്രംപോലെയാണ്. ‘വിസ്രബ്ധേന’ (വിശ്വാസത്തോടെ) എന്ന പദം വിശ്വാസത്തിന്റെ പൂർണത പറയുന്നു — സങ്കോചമില്ലാതെ പറയൂ എന്ന്. ‘അഭിമാനത്തോടെ പറഞ്ഞ’ എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, താൻ മുമ്പു പറഞ്ഞ ബാലിവധവചനം ആത്മശ്ലാഘയല്ല, സത്യപ്രതിജ്ഞയാണ് എന്ന് രാമൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ‘സത്യത്തെക്കൊണ്ടുതന്നെ ശപഥം ചെയ്യുന്നു’ എന്നതിലൂടെ ഒടുവിൽ സത്യംതന്നെ ശപഥത്തിന്റെ സാധനമാക്കപ്പെടുന്നു, മറ്റൊന്നുമല്ല.

പിന്നെ രാഘവന്റെ വാക്കും, വിശേഷിച്ച് അവന്റെ പ്രതിജ്ഞയും കേട്ട്, സചിവന്മാരായ വാനരന്മാരോടൊപ്പം സുഗ്രീവൻ ഹർഷിതനായി. ഇങ്ങനെ ഏകാന്തത്തിൽ ഒന്നിച്ചിരുന്ന ആ മനുഷ്യനും വാനരനും ഇരുവരും പരസ്പരം സദൃശമായ സുഖദുഃഖങ്ങൾ സംസാരിച്ചു — സമാനദുഃഖമുള്ളവർക്കിടയിലെ സമാനമായ സംഭാഷണം സഖ്യത്തിന്റെ ഫലമാണ്. ഒടുവിൽ വാനരന്മാരുടെയും രാജാക്കന്മാരുടെയും അധിപനായ, മഹാനുഭാവനായ ആ രാമന്റെ വാക്കു കേട്ട്, വിദ്വാനും വാനരവീരമുഖ്യനുമായ സുഗ്രീവൻ അപ്പോൾ തന്റെ കാര്യം ഹൃദയത്തിൽ സാധിച്ചുകഴിഞ്ഞതായിത്തന്നെ കരുതി. കാര്യം ഇനിയും സാധിച്ചിട്ടില്ല, എന്നാൽ രാമന്റെ പ്രതിജ്ഞതന്നെ സിദ്ധിയാണ് എന്നാണ് അവന്റെ വിശ്വാസം — ഇതോടെ സർഗം സമാപിക്കുന്നു. ‘ഏകാന്തസമ്പൃക്തൗ’ എന്ന പദത്താൽ വിജനമായ സ്ഥലത്ത് ഒന്നിച്ചിരുന്നു എന്നു മനസ്സിലാക്കാം; രാജനീതിയിൽ രഹസ്യമന്ത്രണം സഖ്യത്തിന്റെ ലക്ഷണമാണ്. അവസാനത്തെ ശ്ലോകം ദീർഘവൃത്തത്തിൽ രചിച്ചതാണ്. ‘ഹൃദയത്തിൽ സാധിച്ചതായി കരുതി’ എന്ന പദങ്ങളാൽ, അപ്പോൾ അവനു ലഭിച്ചത് മാനസികമായ സിദ്ധിമാത്രമാണെന്നു കാണിക്കപ്പെടുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे सप्तमः सर्गः॥ ७॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക