॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 46-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ദിതിയുടെ ഗർഭം ഏഴായി പിളർക്കൽ

പുത്രന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ട ദിതിയുടെ വരയാചന, കശ്യപന്റെ ഉപാധിയോടുകൂടിയ വരദാനം, കുശപ്ലവത്തിൽ ആയിരം വർഷത്തെ തപസ്സ്, ശക്രന്റെ പരിചര്യ, അശുദ്ധിയിൽ ഉറങ്ങിയവളുടെ ഗർഭം വജ്രംകൊണ്ട് ഏഴായി പിളർക്കൽ

കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ വിശ്വാമിത്രൻ സമുദ്രമഥനം വർണിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ ത്രൈലോക്യരാജ്യത്തിൽ കഥ അവസാനിപ്പിച്ചു. ഈ സർഗം അതേ കഥയുടെ മറുവശം കാണിക്കുന്നു: ദൈത്യന്മാരുടെ അമ്മയായ ദിതിയുടെ ദുഃഖം. തന്റെ പുത്രന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ അവൾ ഭർത്താവും മരീചിപുത്രനുമായ കശ്യപനെ സമീപിച്ചു പറഞ്ഞു: ‘ഭഗവാനേ, അങ്ങയുടെതന്നെ മഹാബലന്മാരായ പുത്രന്മാർ എന്നെ പുത്രരില്ലാത്തവളാക്കി. അതിനാൽ ദീർഘമായ തപസ്സുകൊണ്ടു നേടിയ, ശക്രനെ കൊല്ലാൻ കഴിവുള്ള ഒരു പുത്രനെ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.’ ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: ഇരുപക്ഷത്തിനും പിതാവ് ഒരാൾതന്നെ, കശ്യപൻ; അതിനാൽ ഈ വിരോധം അന്യരോടല്ല, സപത്നീപുത്രന്മാരായ സഹോദരന്മാരോടാണ്.

ദിതി വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ‘ആ ഞാൻതന്നെ തപസ്സു ചെയ്തുകൊള്ളാം; അങ്ങ് എനിക്കു ഗർഭം നൽകിയാൽ മാത്രം മതി. സമർഥനും ശക്രനെ കൊല്ലുന്നവനുമായ ഒരു പുത്രനെ എനിക്ക് അനുവദിച്ചുതരേണമേ.’ ഇവിടെ ‘സാഹം തപശ്ചരിഷ്യാമി’ (ആ ഞാൻ തപസ്സു ചെയ്യും) എന്ന പദംകൊണ്ട് ദിതി ശാപംകൊണ്ടോ യുദ്ധംകൊണ്ടോ അല്ല, തപസ്സുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് പ്രതികാരം ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്നും അത് സ്വയം ചെയ്യുമെന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘ഈശ്വരം’ എന്ന പദത്തിന്റെ അർഥം: താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ചെയ്യാൻ സമർഥനായവൻ. അവളുടെ ആ വാക്കു കേട്ട് മഹാതേജസ്വിയായ മരീചിപുത്രൻ കശ്യപൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ ആ ദിതിയോടു മറുപടി പറഞ്ഞു.

കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: ‘അങ്ങനെയാകട്ടെ, നിനക്കു മംഗളം. തപോധനേ, ശുദ്ധിയോടെയിരിക്കുക; യുദ്ധത്തിൽ ശക്രനെ കൊല്ലുന്ന പുത്രനെ നീ പ്രസവിക്കും. മുഴുവൻ ആയിരം വർഷം നീ ശുദ്ധിയോടെയിരുന്നാൽ, എന്നിൽനിന്ന് ത്രിലോകങ്ങളെയും ജയിക്കുന്ന ഒരു പുത്രനെ നീ പ്രസവിക്കും.’ ഇവിടെ വരം ഉപാധിയോടുകൂടിയതാണ്: ശുദ്ധിതന്നെയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഈ ഉപാധിയാണ് സർഗാന്ത്യത്തിൽ കഥയുടെ ഗതി മാറ്റുന്നത്; വരംകൊണ്ടു നൽകപ്പെട്ടത് ഒരു ദിവസത്തെ ശുദ്ധിഭംഗംകൊണ്ടുതന്നെ നശിക്കുന്നു.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് മഹാതേജസ്വിയായ കശ്യപൻ കൈകൊണ്ട് അവളെ തലോടി; പിന്നീട് അവളെ സ്പർശിച്ച് ‘സ്വസ്തി’ (നന്മ വരട്ടെ) എന്നു പറഞ്ഞ് സ്വയം തപസ്സിനു പോയി. ഈ തലോടലും സ്പർശനവും ഗർഭാധാനത്തിന്റെ സൂചനയാണ്; കവി അതു വിസ്തരിക്കാതെ ചുരുക്കി മാത്രം പറയുന്നു. ‘സ്വസ്തി’ എന്ന ആശീർവചനമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അവസാനവാക്ക്; പിന്നീട് അദ്ദേഹം ഈ കഥയിൽനിന്നു പുറത്തുപോകുന്നു, വീണ്ടും വരുന്നില്ല.

നരശ്രേഷ്ഠാ, അദ്ദേഹം പോയപ്പോൾ ദിതി അത്യന്തം ഹർഷത്തോടെ കുശപ്ലവം എന്ന തപോവനത്തിലെത്തി അതികഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ചു. അവൾ തപസ്സു ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ സഹസ്രാക്ഷനായ ഇന്ദ്രൻ സ്വയംതന്നെ ഉത്തമമായ ഗുണസമ്പത്തോടെ അവളെ പരിചരിച്ചു. ഇവിടെ വിരോധാഭാസം വ്യക്തമാണ്: ആരെ കൊല്ലാനാണോ തപസ്സു ചെയ്യുന്നത്, അവൻതന്നെ ആ തപസ്വിനിയെ സേവിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രനാകട്ടെ ദിതിയുടെ സഹോദരിയായ അദിതിയുടെ പുത്രനാണ്; അതിനാൽ ലൗകികദൃഷ്ടിയിൽ അവൻ അവളുടെ സഹോദരീപുത്രൻതന്നെ.

സഹസ്രാക്ഷൻ അവൾക്ക് അഗ്നി, ദർഭ, വിറക്, ജലം, ഫലം, കിഴങ്ങ്, മറ്റെന്തെല്ലാം ആവശ്യപ്പെട്ടുവോ അതെല്ലാം എത്തിച്ചുകൊടുത്തു. ശരീരം തിരുമ്മിയും ക്ഷീണം അകറ്റിയും ശക്രൻ എല്ലാ സമയത്തും ദിതിയെ പരിചരിച്ചു. ഈ സേവ വിനയത്തിന്റെ മാത്രമല്ല, ജാഗ്രതയുടെയും സൂചനയാണ്: അവൾ എപ്പോൾ പിഴവു വരുത്തുമെന്ന് അവൻ കാത്തിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും കവി അവന്റെ സേവയെ നിന്ദിക്കുന്നില്ല; ‘പരയാ ഗുണസമ്പദാ’ (ഉത്തമമായ ഗുണസമ്പത്തോടെ) എന്ന് അദ്ദേഹംതന്നെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

രഘുനന്ദനാ, പത്തു കുറഞ്ഞ ആയിരം വർഷം തികഞ്ഞപ്പോൾ, അതായത് ആയിരം വർഷത്തിൽ പത്തു വർഷം ബാക്കിയുള്ളപ്പോൾ, ദിതി അത്യന്തം സന്തോഷിച്ച് സഹസ്രാക്ഷനോടു പറഞ്ഞു: ‘വീര്യവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, തപസ്സു ചെയ്യുന്ന എനിക്ക് ഇനി പത്തു വർഷം മാത്രമേ ബാക്കിയുള്ളൂ. നിനക്കു മംഗളം. അതിനുശേഷം നീ നിന്റെ സഹോദരനെ കാണും.’ ഇവിടെ ‘ഭ്രാതരം’ (സഹോദരനെ) എന്ന പദം പ്രധാനമാണ്: ജനിക്കാനിരിക്കുന്ന ആ പുത്രനെ ദിതി സ്വയംതന്നെ ഇന്ദ്രന്റെ സഹോദരനായിട്ടാണ് പരിചയപ്പെടുത്തുന്നത്, ശത്രുവായിട്ടല്ല.

‘മകനേ, നിനക്കുവേണ്ടി ഞാൻ യാചിച്ച പുത്രൻ വിജയോത്സുകനായിരിക്കും; ഞാൻ അവനെ ശാന്തനാക്കും, നിന്നോടു സൗഹാർദപൂർണമായ സാഹോദര്യം സ്ഥാപിക്കും. പിന്നീട്, മകനേ, ഉത്കണ്ഠയില്ലാതെ നീ അവനോടൊപ്പം ത്രൈലോക്യവിജയം അനുഭവിക്കും. സുരശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ യാചിച്ചപ്പോൾ മഹാത്മാവായ നിന്റെ പിതാവ് ആയിരം വർഷത്തിനൊടുവിൽ ഒരു പുത്രനെ നൽകാമെന്ന് എനിക്കു വരം തന്നു.’ ഇവിടെ ദിതിയുടെ വൈരം മൃദുവായിത്തീരുന്നു; അവൾ ഇന്ദ്രനെ ‘മകനേ’ എന്നു വിളിക്കുന്നു, സ്വയംതന്നെ അവനെ ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പതിനഞ്ചാം ശ്ലോകം സമീക്ഷിതപതിപ്പിൽ ഇല്ല; അത് വൾഗേറ്റിന്റെ മാത്രം സവിശേഷതയാണ്.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദിതി, സൂര്യൻ ആകാശമധ്യത്തിലെത്തിയപ്പോൾ, അവിടെത്തന്നെ ഉറക്കത്തിന് അടിപ്പെട്ടു; ആ ദേവി കാലുകൾ തലയുടെ സ്ഥാനത്തുവച്ച് ഉറങ്ങി. തലയിരിക്കേണ്ടിടത്ത് കാലുകളും കാലിരിക്കേണ്ടിടത്ത് മുടിയും: ഇതുതന്നെയാണ് കശ്യപൻ വിലക്കിയിരുന്ന ശുദ്ധിഭംഗത്തിന്റെ ലക്ഷണം. ‘നിദ്രയാ അപഹൃതാ’ (ഉറക്കത്താൽ അപഹരിക്കപ്പെട്ടവൾ) എന്ന പദംകൊണ്ട്, ഇത് മനഃപൂർവമായ പിഴവല്ല, ദൈവംതന്നെ നയിച്ചതാണെന്നു കവി സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

അശുദ്ധയായി, കാലിന്റെ സ്ഥാനത്ത് മുടിയും തലയുടെ സ്ഥാനത്ത് കാലുമായി കിടക്കുന്ന അവളെ കണ്ട് ശക്രൻ ചിരിക്കുകയും സന്തോഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ആയിരം വർഷം കാത്തിരുന്ന അവന് ആ പഴുതുതന്നെ കിട്ടി; അവന്റെ ചിരി ആ ദീർഘമായ കാത്തിരിപ്പിന്റെ ഫലമാണ്. ‘ജഹാസ ച മുമോദ ച’ (ചിരിച്ചു, സന്തോഷിച്ചു) എന്ന രണ്ടു ക്രിയകൾ: ആദ്യത്തേത് ബാഹ്യം, രണ്ടാമത്തേത് ആന്തരം; അവയിലൂടെ കവി അവന്റെ മനസ്സിന്റെ ഇരട്ടഭാവം കാണിക്കുന്നു.

പുരന്ദരൻ അവളുടെ ശരീരരന്ധ്രത്തിലൂടെ ഉള്ളിൽ പ്രവേശിച്ചു; പരമമായ ആത്മസംയമമുള്ള അവൻ, രാമാ, ഗർഭത്തെ ഏഴായി മുറിച്ചു. ‘പരമാത്മവാൻ’ എന്ന പദംകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രൻ ഇതു ചെയ്തത് ഭയംകൊണ്ടല്ല, ആത്മസംയമത്തോടെയാണെന്നു കവി സൂചിപ്പിക്കുന്നു: കർത്തവ്യമെന്നു കരുതുന്നത് അവൻ നിർവികാരനായി ചെയ്യുന്നു. ‘ഏഴായി’ എന്ന സംഖ്യ അടുത്ത സർഗത്തിന്റെ വിത്താണ്; ഈ ഏഴു ഖണ്ഡങ്ങൾതന്നെയാണ് മരുദ്ഗണങ്ങളായിത്തീരുന്നത്.

നൂറു മുട്ടുകളുള്ള വജ്രംകൊണ്ട് പിളർക്കപ്പെടുമ്പോൾ ആ ഗർഭം ഉറക്കെ കരഞ്ഞു; രാമാ, ആ ശബ്ദംകൊണ്ട് ദിതി ഉണർന്നു. ‘കരയരുതേ, കരയരുതേ’ (മാ രുദഃ) എന്ന് ശക്രൻ ഗർഭത്തോടു പറഞ്ഞു; എങ്കിലും മഹാതേജസ്വിയായ വാസവൻ കരയുന്ന അതിനെയും പിളർന്നു. ഇവിടെ കരുണയും ക്രൂരതയും ഒരുമിച്ചു കാണാം: അവൻ കരച്ചിൽ തടയുന്നു, പക്ഷേ പിളർക്കൽ നിർത്തുന്നില്ല. ഈ വാക്കുതന്നെയാണ് അടുത്ത സർഗത്തിൽ ‘മാ രുദഃ’ എന്നതിൽനിന്ന് ‘മരുത്’ എന്ന പേരിന്റെ നിർവചനമാകുന്നത്.

‘കൊല്ലരുത്, കൊല്ലരുത്’ എന്നു ദിതി പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ അമ്മയുടെ വാക്കിനോടുള്ള ബഹുമാനംകൊണ്ടുമാത്രം ശക്രൻ അവളുടെ ഉദരത്തിൽനിന്നു പുറത്തുവന്നു. ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: വജ്രംകൊണ്ട് ഗർഭം പിളർക്കുന്നവൻതന്നെ അമ്മയുടെ വാക്കുകൊണ്ട് പിന്തിരിയുന്നു; അതിനാൽ അവന്റെ പിന്മാറ്റം ശക്തിയില്ലായ്മകൊണ്ടല്ല, ഗുരുജനങ്ങളുടെ വാക്കിനോടുള്ള ബഹുമാനംകൊണ്ടുതന്നെയാണ്.

പിന്നീട് വജ്രവുമായി ശക്രൻ കൈകൂപ്പി ദിതിയോടു പറഞ്ഞു: ‘ദേവീ, അങ്ങ് അശുദ്ധയായി, കാലിന്റെ സ്ഥാനത്തു മുടിയുമായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു. ആ പഴുതു കിട്ടിയപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ശക്രനെ കൊല്ലാനിരുന്ന അവനെ ഞാൻ ഏഴായി പിളർന്നു. ദേവീ, അതിന് അങ്ങ് എന്നോടു ക്ഷമിക്കേണമേ.’ കൈയിൽ വജ്രം, കൂപ്പിയ കൈകൾ: ഇതാണ് ഈ സർഗത്തിന്റെ അവസാനചിത്രം. ഇങ്ങനെ ഈ സർഗം അപരാധം ഏറ്റുപറച്ചിലോടെ സമാപിക്കുന്നു; അടുത്ത സർഗത്തിൽ ആ ഏഴു ഖണ്ഡങ്ങളെ മരുദ്ഗണങ്ങളായി ദേവലോകത്തു സ്ഥാപിക്കാൻ ദിതി ഇന്ദ്രനോട് അപേക്ഷിക്കും; അതിനുശേഷം വിശാലാനഗരിയുടെ കഥ ആരംഭിക്കും.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे षट्चत्वारिंशः सर्गः॥ ४६॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക