॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 7-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

ദശരഥന്റെ മന്ത്രിസമ്പത്ത്

എട്ട് അമാത്യന്മാരുടെയും രണ്ടു പുരോഹിതന്മാരുടെയും ഗുണവർണ്ണന

ഇക്ഷ്വാകുകുലത്തിൽ ജനിച്ച മഹാത്മാവായ ദശരഥന്റെ അമാത്യന്മാർ ഗുണസമ്പന്നരായിരുന്നു. അവർ മന്ത്രത്തിന്റെ (രാജ്യതന്ത്രാലോചനയുടെ) തത്ത്വം അറിയുന്നവരും, ഇംഗിതംകൊണ്ടുതന്നെ മറ്റുള്ളവരുടെ മനസ്സ് ഗ്രഹിക്കുന്നവരും, എപ്പോഴും രാജാവിന്റെ പ്രിയത്തിലും ഹിതത്തിലും തത്പരരുമായിരുന്നു. ആ വീരന് യശസ്വികളായ എട്ട് അമാത്യന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു — ശുദ്ധരും, രാജാവിനോട് അനുരക്തരും, രാജകാര്യങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ഉദ്യുക്തരുമായവർ. ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: കവി ആദ്യം എണ്ണമല്ല പറയുന്നത്, ഗുണങ്ങളാണ്; 'എട്ട്' എന്ന എണ്ണം പിന്നീടാണ് വരുന്നത്. ഗുണമാണ് പ്രധാനം, എണ്ണം ഗൗണം മാത്രം.

അവരുടെ പേരുകൾ ഇവയാണ് — ധൃഷ്ടി, ജയന്തൻ, വിജയൻ, സുരാഷ്ട്രൻ, രാഷ്ട്രവർദ്ധനൻ, അകോപൻ, ധർമ്മപാലൻ, എട്ടാമനായി അർത്ഥജ്ഞനായ സുമന്ത്രൻ. പേരുകൾതന്നെ അവരുടെ വൃത്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — ധൃഷ്ടി ധൈര്യം, അകോപൻ ക്രോധമില്ലായ്മ, ധർമ്മപാലൻ ധർമ്മരക്ഷണം, രാഷ്ട്രവർദ്ധനൻ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ വളർച്ച എന്നിങ്ങനെ. ഇങ്ങനെ ഈ നാമമാലയിൽത്തന്നെ രാജനീതിയുടെ അംഗങ്ങൾ നിഹിതമായിരിക്കുന്നു. കവി പേരുകൾ എണ്ണുമ്പോഴും ഗുണങ്ങളെത്തന്നെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സുമന്ത്രന്റെ 'അർത്ഥവിത്' (അർത്ഥമറിയുന്നവൻ) എന്ന വിശേഷണം ഓർമ്മിക്കേണ്ടതാണ്; അദ്ദേഹംതന്നെയാണ് പിന്നീട് കഥയിൽ സാരഥിയായി വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്.

രാജാവിന് പ്രിയപ്പെട്ട രണ്ട് ഋത്വിക്കുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു — ഋഷിമാരിൽ ഉത്തമരായ വസിഷ്ഠനും വാമദേവനും. അവർക്കു പുറമേ മറ്റു മന്ത്രിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു — സുയജ്ഞൻ, ജാബാലി, കാശ്യപൻ, ഗൗതമൻ, ദീർഘായുസ്സായ മാർക്കണ്ഡേയൻ, ദ്വിജനായ കാത്യായനൻ. ഇവിടെ ചിന്തിക്കേണ്ടത്: ദശരഥന്റെ സഭയിൽ കർമ്മകുശലരായ അമാത്യന്മാർക്കും ബ്രഹ്മർഷിമാർക്കും ഒരുപോലെ സമാനമായ ആസനം ലഭിക്കുന്നു. ദണ്ഡനീതിയും ധർമ്മവും രണ്ടു പക്ഷങ്ങളാലും ഒരുമിച്ചു രക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. ഇതിനാൽ രാജ്യം ബലംകൊണ്ടു മാത്രമല്ല, തപസ്സുകൊണ്ടും നിലനിർത്തപ്പെട്ടു.

ഈ ബ്രഹ്മർഷിമാരോടൊപ്പം രാജാവിന്റെ പൂർവ്വികമായ ഋത്വിക്കുകളും എപ്പോഴും മന്ത്രാലോചനയിൽ സഹായികളായിരുന്നു. അവർ വിദ്യയാൽ വിനീതരും ലജ്ജാശീലരും കുശലരും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണമുള്ളവരും ശ്രീമാന്മാരും മഹാത്മാക്കളും ശസ്ത്രജ്ഞരും ദൃഢപരാക്രമികളും കീർത്തിമാന്മാരും കാര്യങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധയുള്ളവരും പറഞ്ഞതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു. തേജസ്സും ക്ഷമയും യശസ്സും നേടിയ അവർ പുഞ്ചിരിയോടെ മാത്രമേ സംസാരിച്ചിരുന്നുള്ളൂ. ക്രോധത്താലോ കാമത്തിനോ അർത്ഥത്തിനോ വേണ്ടിയോ അവർ അസത്യവാക്കു പറയുമായിരുന്നില്ല. ഇവിടെ സാരം ഇതാണ് — വിദ്യയും ലജ്ജയും ഒരുമിച്ചു വർത്തിക്കുന്നു. ഏറെ അറിയുന്നവൻ വിനയമുള്ളവനുമായിരിക്കും; വിനയമില്ലാത്ത പാണ്ഡിത്യം മന്ത്രാലോചനയിൽ ഉപകരിക്കില്ല. തേജസ്സും ക്ഷമയും ഒരിടത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു — ഇതുതന്നെയാണ് മന്ത്രിയുടെ ലക്ഷണം.

സ്വന്തക്കാരുടെയോ അന്യരുടെയോ കാര്യത്തിൽ അവർക്ക് അറിയാത്തതായി ഒന്നുമുണ്ടായിരുന്നില്ല — ചെയ്യുന്നതും ചെയ്തതും ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതും എല്ലാം ചാരന്മാരിലൂടെ അവർ അറിഞ്ഞിരുന്നു. വ്യവഹാരങ്ങളിൽ കുശലരും സൗഹൃദങ്ങളിൽ പരീക്ഷിക്കപ്പെട്ടവരുമായ അവർ, സമയം വന്നാൽ സ്വന്തം പുത്രന്മാർക്കുപോലും യഥോചിതമായ ദണ്ഡം നൽകുമായിരുന്നു. കോശം സമാഹരിക്കുന്നതിലും സൈന്യം സജ്ജമാക്കുന്നതിലും അവർ ശ്രദ്ധാലുക്കളായിരുന്നു; എന്നിട്ടും അപരാധം ചെയ്യാത്തവനെ, അവൻ ശത്രുവായാലും, അവർ ഉപദ്രവിക്കുമായിരുന്നില്ല. നീതിയുടെ ഈ ഇരട്ടത്താപ്പില്ലാത്ത ദൃഷ്ടി സ്മരണീയമാണ് — പുത്രനായാലും ദോഷം ചെയ്താൽ ശിക്ഷാർഹൻ, ശത്രുവായാലും നിർദ്ദോഷിയെങ്കിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടരുത്.

ആ വീരന്മാർ ഉത്സാഹം കൈവിടാത്തവരും രാജശാസ്ത്രം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരുമായിരുന്നു; രാജ്യത്തു വസിക്കുന്ന സജ്ജനങ്ങളെ അവർ എന്നും രക്ഷിച്ചു. ബ്രാഹ്മണരെയും ക്ഷത്രിയരെയും പീഡിപ്പിക്കാതെ അവർ രാജാവിന്റെ ഭണ്ഡാരം നിറച്ചു. ഓരോ പുരുഷന്റെയും ബലാബലം നോക്കിക്കണ്ടിട്ടേ അവർ കഠിനമായ ദണ്ഡം നൽകിയിരുന്നുള്ളൂ. ഇവിടെ അർത്ഥശാസ്ത്രത്തിന്റെ മർമ്മം സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു — കരം പിരിക്കുന്നത് ധർമ്മാനുസൃതമായിരിക്കണം, ദണ്ഡം അപരാധിയുടെ സാമർത്ഥ്യത്തിന് അനുസരിച്ചും. എല്ലാവർക്കും ഒരേ ദണ്ഡമല്ല, ഭണ്ഡാരത്തിനുവേണ്ടി പ്രജാപീഡനവുമില്ല. കോശം രാഷ്ട്രത്തിന്റെ മൂലമാണ്; എങ്കിലും അതു ധർമ്മംകൊണ്ടു മാത്രമേ നിറയ്ക്കാവൂ.

അവരെല്ലാവരും ശുദ്ധരും ഏകമനസ്സുള്ളവരും കാര്യങ്ങൾ ശരിയായി അറിയുന്നവരുമായിരുന്നു. അറിവുള്ള അവരുടെ ഭരണത്തിൽ നഗരത്തിലോ രാഷ്ട്രത്തിലോ എവിടെയും അസത്യം പറയുന്ന ഒരു മനുഷ്യനും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ദുഷ്ടനായി ആരും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നില്ല, പരസ്ത്രീയിൽ ആസക്തനായും ആരുമില്ല. ആ രാഷ്ട്രം മുഴുവനും ആ ശ്രേഷ്ഠനഗരവും പ്രശാന്തമായിരുന്നു. ചിന്തിക്കേണ്ടത്: മന്ത്രിമാരുടെ ശുദ്ധി പ്രജകളുടെ ശുദ്ധിയെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. മുകളിൽ എങ്ങനെയോ, താഴെയും അങ്ങനെ; ഭരിക്കുന്നവരുടെ ശീലംതന്നെയാണ് രാഷ്ട്രത്തിന്റെ ശീലമായിത്തീരുന്നത്.

അവർ നല്ല വസ്ത്രവും നല്ല വേഷവും ധരിച്ചവരും ശുദ്ധമായ വ്രതങ്ങളുള്ളവരുമായിരുന്നു; നരേന്ദ്രന്റെ ഹിതം ലക്ഷ്യമാക്കിയവരും, നയമാകുന്ന കണ്ണുകൊണ്ട് എപ്പോഴും ജാഗരൂകരുമായിരുന്നു. ഗുരുവിൽനിന്ന് ഗുണങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചവരും പരാക്രമംകൊണ്ട് പ്രസിദ്ധരും വിദേശങ്ങളിൽപ്പോലും അറിയപ്പെടുന്നവരുമായ അവർ എല്ലാക്കാര്യത്തിലും ബുദ്ധികൊണ്ടുതന്നെ തീരുമാനമെടുത്തു. 'നയചക്ഷുസ്സ്' എന്ന പദം മനോഹരമാണ് — നീതിതന്നെയാണ് അവരുടെ കണ്ണ്; ചർമ്മചക്ഷുസ്സുകൊണ്ടു കാണാൻ കഴിയാത്തത് നീതിയുടെ കണ്ണുകൊണ്ട് കാണുന്നു. ജാഗ്രതയാണ് മന്ത്രിയുടെ ഒന്നാമത്തെ വ്രതം; മന്ത്രി ഉറങ്ങിയാൽ രാഷ്ട്രവും ഉറങ്ങിയതുതന്നെ. വിദേശങ്ങളിൽപ്പോലുമുള്ള അവരുടെ ഖ്യാതി — ഇതിലൂടെ ദശരഥന്റെ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

എല്ലാ വിധത്തിലും അവർ ഗുണവാന്മാരായിരുന്നു, എവിടെയും ഗുണമില്ലാത്തവരായിരുന്നില്ല. സന്ധിയുടെയും വിഗ്രഹത്തിന്റെയും (സഖ്യത്തിന്റെയും യുദ്ധത്തിന്റെയും) തത്ത്വം അവർ അറിഞ്ഞിരുന്നു; സ്വഭാവേനതന്നെ സമ്പത്തുള്ളവരായിരുന്നു. മന്ത്രം (രഹസ്യാലോചന) ഗോപ്യമാക്കി സൂക്ഷിക്കുന്നതിൽ സമർത്ഥരും, സൂക്ഷ്മമായ ബുദ്ധിവിചാരങ്ങളിലും സമർത്ഥരും, നീതിശാസ്ത്രത്തിൽ വിശേഷജ്ഞരും, എപ്പോഴും പ്രിയം പറയുന്നവരുമായിരുന്നു അവർ. ഇവിടെ രണ്ടു ഗുണങ്ങൾ ഒരുമിച്ചു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു — രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കലും മൃദുവായ സംസാരവും. മന്ത്രം രക്ഷിക്കാൻ കഴിയാത്തവന്റെ സൂക്ഷ്മബുദ്ധിപോലും വ്യർത്ഥമാണ്. പ്രിയവാദിത്വം മുഖസ്തുതിയല്ല, സത്യത്തിന്റെ മധുരമായ അവതരണമാണ്.

ഇത്തരം ഗുണങ്ങളുള്ള അമാത്യന്മാരോടുകൂടിയ, പാപരഹിതനായ ദശരഥരാജാവ് ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു. ചാരന്മാരിലൂടെ എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചും, ധർമ്മംകൊണ്ട് പ്രജകളെ രക്ഷിച്ചും, പ്രജാപാലനം നടത്തിയും, അധർമ്മത്തെ വർജ്ജിച്ചും അദ്ദേഹം വർത്തിച്ചു. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധനും ഉദാരനും സത്യപ്രതിജ്ഞനുമായ ആ പുരുഷവ്യാഘ്രം ഈ ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു. ഇവിടെ കവി ഫലം കാണിക്കുന്നു — മന്ത്രിമാർ എങ്ങനെയോ, ഭരണവും അങ്ങനെ. രാജാവിന്റെ ഗുണങ്ങൾ മന്ത്രിമാരുടെ ഗുണങ്ങളുടെ പ്രതിബിംബം തന്നെയാണ്.

തന്നെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനോ തനിക്കു തുല്യനോ ആയ ഒരു ശത്രുവിനെ അദ്ദേഹം കണ്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന് മിത്രങ്ങൾ ഏറെയുണ്ടായിരുന്നു, സാമന്തന്മാർ അദ്ദേഹത്തിനു മുന്നിൽ നമിച്ചു, പ്രതാപംകൊണ്ട് എല്ലാ മുള്ളുകളും (ശത്രുക്കളും) നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടു. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവപതിയായ ഇന്ദ്രൻ എന്നപോലെ ആ രാജാവ് ലോകത്തെ ഭരിച്ചു. ഉപമയും സ്മരണീയമാണ് — സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഇന്ദ്രൻ, ഭൂമിയിൽ ദശരഥൻ. ഇതിലൂടെ അയോധ്യയുടെ രാജ്യം ദേവലോകത്തിന്റെ പ്രതിരൂപമായി കാണിക്കപ്പെടുന്നു.

അവസാനം കവി ഒരു ഉപമയോടെ സർഗം അവസാനിപ്പിക്കുന്നു. മന്ത്രാലോചനയിലും ഹിതത്തിലും മുഴുകിയവരും അനുരക്തരും കുശലരും സമർത്ഥരുമായ ആ മന്ത്രിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ രാജാവ്, തേജോമയമായ കിരണങ്ങളോടുകൂടി ഉദിച്ചുയർന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തി നേടി. സൂര്യൻ സ്വയം തേജസ്വിയാണ്, എങ്കിലും കിരണങ്ങളാലാണ് ശോഭിക്കുന്നത്; രാജാവും സ്വയം സമർത്ഥനാണ്, എങ്കിലും മന്ത്രിമാരാലാണ് ദീപ്തനാകുന്നത്. ഈ സർഗത്തിൽ ഇതു സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു — ദശരഥന്റെ സഭ നല്ല മന്ത്രിമാരാൽ സമ്പന്നമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് പിന്നീട് കൈകേയിയുടെ വാക്കുകൊണ്ടു മാത്രം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ടാകുന്ന വീഴ്ച വായനക്കാരനെ വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത്രയധികം നീതിജ്ഞർ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തുപോലും രാഗം (മമത) ഭരണത്തെ ജയിക്കുന്നു — ഇതുതന്നെയാണ് ഈ സർഗത്തിന്റെ ദൂരവ്യാപിയായ പാഠം.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तमः सर्गः॥ ७॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക