॥वाल्मीकिरामायणम् ബാലകാണ്ഡം · 5-ാം സർഗ്ഗം

ബാലകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

അയോധ്യാവർണ്ണനം

ഇക്ഷ്വാകുവംശം, കോസലജനപദം, മനു നിർമ്മിച്ച നഗരി

ഇവിടെ കഥ ആരംഭിക്കുന്നു. പണ്ട് ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ആരുടേതായിരുന്നുവോ, ആ രാജാക്കന്മാർ ഇക്ഷ്വാകുവംശജരായിരുന്നു. പ്രജാപതിയിൽ തുടങ്ങി ആ വംശത്തിലെ രാജാക്കന്മാരെല്ലാം വിജയശാലികളായിരുന്നു. അവരിൽ സഗരൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹമാണ് സമുദ്രം കുഴിപ്പിച്ചത്; അതിനാൽ ആ ജലാശയം ഇന്നും ‘സാഗരം’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ അദ്ദേഹത്തെ ചുറ്റി അനുഗമിച്ചിരുന്നു. ആ മഹാത്മാക്കളായ രാജാക്കന്മാരുടെ വംശത്തിലാണ് ലോകത്തിൽ ‘രാമായണം’ എന്നു കേൾവികേട്ട ഈ മഹത്തായ ആഖ്യാനം ഉത്ഭവിച്ചത്. ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: കവി ആദ്യം രാമനെയല്ല, അദ്ദേഹത്തിന്റെ വംശത്തെയാണ് വർണ്ണിക്കുന്നത്. പുരുഷൻ വംശത്തിൽനിന്നും, കഥ ദേശത്തിൽനിന്നും ഉദിക്കുന്നു — ഇതാണ് ആദികാവ്യത്തിന്റെ ദൃഷ്ടി. ‘ശ്രുതം’ (കേൾവികേട്ടത്) എന്ന പദം, ഈ ആഖ്യാനം കവിയുടെ സങ്കല്പമല്ല, പരമ്പരയായി ലഭിച്ചതാണ് എന്നും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.

കുശലവന്മാർ പറയുന്നു: “ഈ ആഖ്യാനം ഞങ്ങൾ ഇരുവരും ആദിമുതൽ മുഴുവനായി അവതരിപ്പിക്കാം. ഇതു ധർമ്മവും കാമവും അർത്ഥവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതാണ്; അതിനാൽ അസൂയ വെടിഞ്ഞ് ഇതു കേൾക്കണം.” ‘വർത്തയിഷ്യാവഃ’ (ഞങ്ങൾ ഇരുവരും അവതരിപ്പിക്കാം) എന്നത് ദ്വിവചനമാണ് — ഗായകർ രണ്ട്, കഥ ഒന്ന്. ‘അനസൂയതാ’ (അസൂയ കൂടാതെ) എന്ന പദത്തിലൂടെ ശ്രോതാവിന്റെ കർത്തവ്യവും നിർദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നു — കുറ്റം കണ്ടുപിടിക്കുന്ന ദൃഷ്ടി ഉപേക്ഷിച്ചു കേൾക്കണം. ഇങ്ങനെ ഈ ശ്ലോകത്തോടെ കഥയുടെ പ്രവേശനകവാടം അടയുന്നു; തുടർന്ന് ദേശവർണ്ണന ആരംഭിക്കുന്നു.

കോസലം എന്നൊരു മഹത്തായ ജനപദമുണ്ട്. അത് ആഹ്ലാദഭരിതവും സമൃദ്ധവും സരയുതീരത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതും ധാരാളം ധനധാന്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്. അവിടെ ലോകപ്രസിദ്ധമായ അയോധ്യ എന്ന നഗരിയുണ്ടായിരുന്നു. മനുഷ്യരുടെ അധിപനായ മനു സ്വയമാണ് ആ നഗരി നിർമ്മിച്ചത്. ഇവിടെ മൂന്നു കാര്യങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — നദീജലം, ധാന്യസമൃദ്ധി, ആദിപുരുഷൻ നൽകിയ പ്രതിഷ്ഠ. ആ നഗരി യാദൃച്ഛികമായി ഉണ്ടായതല്ല; ധർമ്മത്തിന്റെ ആദികർത്താവായ മനുതന്നെ അതിനെ ആസൂത്രണം ചെയ്തു. ‘അയോധ്യ’ എന്ന പേരും അർത്ഥവത്താണ് — ആർക്കും യുദ്ധം ചെയ്തു ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൾ അയോധ്യ. പേരിൽത്തന്നെ അവളുടെ ഭാവി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

ഐശ്വര്യപൂർണ്ണമായ ആ മഹാനഗരി പന്ത്രണ്ടു യോജന നീളവും മൂന്നു യോജന വീതിയും ഉള്ളതായിരുന്നു. അതിലെ മഹാപഥങ്ങൾ നന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. വിശാലവും ചിട്ടയോടെ വിഭജിക്കപ്പെട്ടതുമായ രാജവീഥിയാൽ അതു ശോഭിച്ചു. ആ വീഥിയിൽ അഴിച്ചുവിതറിയ പൂക്കൾ ചിതറിക്കിടന്നു; ദിവസവും വെള്ളം തളിച്ചിരുന്നു. വീഥിയുടെ ഈ ദൈനംദിന സംസ്കരണം നഗരത്തിന്റെ അച്ചടക്കം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രാജവീഥി ദിവസവും വൃത്തിയാക്കി നനയ്ക്കുന്നിടത്ത് രാജാവ് ഉണർന്നിരിക്കുന്നു എന്നറിയണം. കവി ആദ്യം അളവു പറയുന്നു, പിന്നെ വീഥി — വർണ്ണന പുറത്തുനിന്ന് അകത്തേക്കു പ്രവേശിക്കുന്നു.

മഹത്തായ രാഷ്ട്രത്തെ വളർത്തിയ ദശരഥമഹാരാജാവ്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവേന്ദ്രൻ അമരാവതിയെ എന്നപോലെ, ആ നഗരിയിൽ ജനങ്ങളെ വസിപ്പിച്ചു. ‘ആവാസയാമാസ’ എന്നത് ണിജന്തപദമാണ് (പ്രേരണാർത്ഥകക്രിയ); അതായത് അദ്ദേഹം സ്വയം വസിക്കുക മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളെ വസിപ്പിക്കുകയാണ്. രാജാവിന്റെ കർമ്മം ഇതുതന്നെ. ആ നഗരി വാതിലുകളും തോരണങ്ങളും ഉള്ളതായിരുന്നു; അതിനുള്ളിൽ കമ്പോളങ്ങൾ വെവ്വേറെ നന്നായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു. എല്ലാവിധ യന്ത്രങ്ങളും ആയുധങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു; എല്ലാത്തരം ശില്പികളും അവിടെ വസിച്ചിരുന്നു. ദുർഗ്ഗരക്ഷ, വാണിജ്യം, ശില്പകല — ഈ മൂന്നും ഒരൊറ്റ ശ്ലോകത്തിൽ ഉൾക്കൊള്ളിച്ചിരിക്കുന്നു.

സൂതന്മാരാലും മാഗധന്മാരാലും ആ നഗരി തിങ്ങിനിറഞ്ഞിരുന്നു; ഐശ്വര്യപൂർണ്ണവും അതുല്യമായ പ്രഭയുള്ളതുമായിരുന്നു. സൂതന്മാർ സ്തുതി പാടുന്നു; മാഗധന്മാർ വംശാവലി പറയുന്നു; ഇങ്ങനെ നഗരത്തിൽ ഓർമ്മ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടെ കൊടികൾ പാറുന്ന ഉയർന്ന അട്ടാലങ്ങൾ (കോട്ടഗോപുരങ്ങൾ) ശോഭിച്ചു; നൂറുകണക്കിനു ശതഘ്നികൾ അവിടെ നിരന്നിരുന്നു. കോട്ടമതിലിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നതും ഒറ്റയടിക്കു നൂറു യോദ്ധാക്കളെ കൊല്ലാൻ കഴിവുള്ളതുമായ മഹാസ്ത്രമാണ് ശതഘ്നി. നർത്തകിമാരുടെ നാടകസംഘങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു. ഉദ്യാനങ്ങളും മാന്തോപ്പുകളും നിറഞ്ഞ ആ വിശാലനഗരിക്ക് സാലവൃക്ഷങ്ങൾ ഒരു അരഞ്ഞാണംപോലെ ചുറ്റിനിന്നു. യുദ്ധസജ്ജീകരണവും നാട്യവും വനവും — എല്ലാം ഒരിടത്തുതന്നെ.

അതിന്റെ കിടങ്ങ് ആഴമേറിയതും കടക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളതുമായിരുന്നു; മറ്റു ശത്രുക്കൾക്ക് ആ നഗരിയെ സമീപിക്കാൻപോലും കഴിയുമായിരുന്നില്ല. കുതിരകളാലും ആനകളാലും പശുക്കളാലും ഒട്ടകങ്ങളാലും കഴുതകളാലും അതു നിറഞ്ഞിരുന്നു. കപ്പം നൽകുന്ന സാമന്തരാജാക്കന്മാരുടെ സംഘങ്ങൾ അതിനെ ചുറ്റിനിന്നു; പല ദേശങ്ങളിൽനിന്നുള്ള വ്യാപാരികൾ അതിനെ അലങ്കരിച്ചു. ഇവിടെ രാജനീതിയും കാണാം — സാമന്തന്മാർ സംതൃപ്തർ; വ്യാപാരികൾ ദൂരെനിന്നു വന്നെത്തിയവർ. ഇതാണ് സ്ഥിരതയുള്ള രാജ്യത്തിന്റെ ലക്ഷണം; കോട്ടമതിലോ കിടങ്ങോ മാത്രമല്ല. കുതിരകളും ആനകളും യുദ്ധമൃഗങ്ങൾ; പശുക്കളും ഒട്ടകങ്ങളും കഴുതകളും ഭാരം വഹിക്കുന്നവ — രണ്ടും എണ്ണപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

രത്നങ്ങൾകൊണ്ടു നിർമ്മിച്ച പ്രാസാദങ്ങൾ പർവ്വതങ്ങൾപോലെ അതിനെ ശോഭിപ്പിച്ചു. കൂടാരംപോലെ മേൽക്കൂരയുള്ള മാളികകൾ നിറഞ്ഞ അത് ഇന്ദ്രന്റെ അമരാവതിപോലെ പ്രകാശിച്ചു. അതു വിചിത്രവും അഷ്ടാപദാകാരവും ആയിരുന്നു; സുന്ദരിമാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, എല്ലാവിധ രത്നങ്ങളാൽ നിബിഡവും, വിമാനഗൃഹങ്ങളാൽ (ഏഴുനിലമാളികകളാൽ) ശോഭിക്കുന്നതുമായിരുന്നു. ‘അഷ്ടാപദാകാരാ’ എന്ന പദം ചൂതുപലകപോലെ സമചതുരഖണ്ഡങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട വീഥിവിന്യാസത്തെ കുറിക്കുന്നു. നഗരി ക്രമമില്ലാത്തതല്ല; ഗണിതംകൊണ്ടെന്നപോലെ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെട്ടതാണ്. ഇവിടെ രണ്ടുതവണ അമരാവതിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു — ഭൂമിയിലെ നഗരി സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ പ്രതിബിംബമാണ്.

വീടുകളാൽ അതു നിബിഡമായിരുന്നു; ഇടവിടാതെ, നിരപ്പായ ഭൂമിയിൽ പണിതുയർത്തിയതായിരുന്നു. ശാലിനെല്ലിന്റെ അരിയാൽ അതു സമ്പൂർണ്ണമായിരുന്നു; അതിലെ വെള്ളം കരിമ്പിൻനീരുപോലെ മധുരമായിരുന്നു. ദുന്ദുഭികളുടെയും മൃദംഗങ്ങളുടെയും വീണകളുടെയും പണവങ്ങളുടെയും നാദത്താൽ അത് അത്യധികം മുഖരിതമായിരുന്നു; ഭൂമിയിൽ അതിനെക്കാൾ ഉത്തമമായ മറ്റൊന്നില്ലായിരുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ തപസ്സുകൊണ്ടു നേടിയ സിദ്ധന്മാരുടെ വിമാനംപോലെ അതു ശോഭിച്ചു; അതിലെ ഭവനങ്ങൾ നന്നായി വിന്യസിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഉത്തമപുരുഷന്മാർ അതിൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. അന്നം, ജലം, സംഗീതം, ജനങ്ങൾ — ഇവയാൽ നഗരത്തിന്റെ പൂർണ്ണത പറയപ്പെടുന്നു. ഉപമയും ശ്രദ്ധിക്കണം — ഭൂമിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നതാണെങ്കിലും അതു ദിവ്യമാണ്; എന്നാൽ സിദ്ധന്മാരുടെ വിമാനം തപസ്സുകൊണ്ടു ലഭിക്കുന്നു, അയോധ്യയാകട്ടെ ധർമ്മംകൊണ്ടും.

അവിടത്തെ വില്ലാളികൾ ഒറ്റപ്പെട്ടവനെയും — കൂട്ടത്തിൽനിന്നു വേർപെട്ടവനെയും — പിന്തുണയില്ലാത്ത നിസ്സഹായനെയും, ശബ്ദം കേട്ടുമാത്രം എയ്യാവുന്നവിധം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവനെയും, ഓടിയകലുന്നവനെയും ബാണങ്ങളാൽ എയ്യുമായിരുന്നില്ല. കൈവേഗമുള്ളവരും വിദഗ്ദ്ധരുമായിരുന്നു അവർ. വനത്തിൽ മദിച്ചു ഗർജ്ജിക്കുന്ന സിംഹങ്ങളെയും പുലികളെയും പന്നികളെയും മൂർച്ചയേറിയ ശസ്ത്രങ്ങളാലും കൈക്കരുത്താലും കൊല്ലുന്നവരായിരുന്നു അവർ. അത്തരം ആയിരക്കണക്കിനു മഹാരഥന്മാരാൽ ആ നഗരി നിറഞ്ഞിരുന്നു; ദശരഥമഹാരാജാവ് അന്ന് അതിൽ ജനങ്ങളെ വസിപ്പിച്ചു. ഇവിടെ യുദ്ധധർമ്മം വ്യക്തമാണ് — ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അതു നിയമത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. നിസ്സഹായനെ കൊല്ലരുത് എന്ന ഈ മര്യാദതന്നെയാണ് വീരന്റെ ആഭരണം. അവർ ചെയ്യാത്തതു പറഞ്ഞുകൊണ്ടാണ് അവരുടെ വർണ്ണന ആരംഭിക്കുന്നത് — ഇതാണ് കവിയുടെ കൗശലം.

ഒടുവിൽ കവി ബ്രാഹ്മണരെ വർണ്ണിക്കുന്നു. അഗ്നിഹോത്രികളും ഗുണവാന്മാരും വേദങ്ങളിലും ആറ് അംഗങ്ങളിലും പാരംഗതരുമായ ദ്വിജോത്തമന്മാരാൽ ആ നഗരി ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു. അവർ ആയിരങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവരും, സത്യത്തിൽ നിരതരും, മഹാത്മാക്കളും, മഹർഷിതുല്യരും, ഋഷികൾതന്നെയുമായിരുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ദീർഘമായ ഒരു വൃത്തത്തിൽ രചിച്ചിരിക്കുന്നു; ഛന്ദസ്സിന്റെ മാറ്റത്തിലൂടെ സർഗസമാപ്തി സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാറ്റിനുമൊടുവിലാണ് ബ്രാഹ്മണരെ സ്മരിക്കുന്നത് — കോട്ടമതിലും ധനവും സൈന്യവും പുറമേയുള്ള രക്ഷകളാണ്; നഗരത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ രക്ഷ തപസ്സുതന്നെ എന്നാണ് കവിയുടെ അഭിപ്രായം. ഇങ്ങനെ ഇവിടെ ഒരു ആദർശനഗരി വർണ്ണിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഈ നഗരിയെ വിട്ടുപോകേണ്ടിവരുന്നതുതന്നെയാണ് പിന്നീട് കാവ്യത്തിന്റെ മുഴുവൻ ശോകത്തിനും മൂലമാകുന്നത്.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चमः सर्गः॥ ५॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക