॥वाल्मीकिरामायणम् ആരണ്യകാണ്ഡം · 41-ാം സർഗ്ഗം

ആരണ്യകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

മാരീചൻ രാവണനു വിനാശഭയം കാണിച്ചുകൊടുക്കുന്നു

രാജാവിനെപ്പോലെ ആജ്ഞാപിക്കപ്പെട്ട മാരീചന്റെ നിർഭയമായ പരുഷവാക്കുകൾ, ദുർമന്ത്രിമാരുടെ നിന്ദ, രാജരക്ഷയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശം, രാമന്റെ കൈകൊണ്ടുള്ള സ്വന്തം മരണത്തിന്റെ നിശ്ചയം

കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ രാവണൻ ഒരു രാജാവിനെപ്പോലെ ആജ്ഞ നൽകി — ‘മായാമൃഗമായി സീതയെ മോഹിപ്പിക്കുക’ എന്ന്. ആ ആജ്ഞ മാരീചനു തീർത്തും പ്രതികൂലമായിരുന്നു. ഈ സർഗത്തിൽ അവൻ നിർഭയനായി രാക്ഷസാധിപനോടു പരുഷമായ വാക്കുകൾ ആരംഭിക്കുന്നു; രണ്ടു വഴിയിലും മരണം ഉറപ്പായിരിക്കെ ഭയത്തിന് ഒരു പ്രയോജനവുമില്ല എന്നാണ് അവന്റെ നിശ്ചയം. അവൻ ചോദിക്കുന്നു: ‘പുത്രന്മാരോടും രാജ്യത്തോടും മന്ത്രിമാരോടുംകൂടി നിനക്കുള്ള ഈ വിനാശം ഏതു പാപകർമിയാണ് ഉപദേശിച്ചത്? നീ സുഖമായിരിക്കുന്നതു കണ്ട് സന്തോഷിക്കാത്ത ആ പാപി ആരാണ്? ഈ മൃത്യുകവാടം ഉപായമായി ആരാണു കാണിച്ചുതന്നത്? നിശാചരാ, ഇതു വ്യക്തമാണ് — സ്വയം വീര്യമില്ലാത്ത നിന്റെ ശത്രുക്കൾ, ബലവാനായ ഒരുവനാൽ തടയപ്പെട്ട് നീ നശിക്കുന്നതു കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയാൽത്തന്നെ നശിക്കണമെന്നാഗ്രഹിക്കുന്ന ഏതു ക്ഷുദ്രനും അഹിതബുദ്ധിയുമാണ് ഇത് ഉപദേശിച്ചത്?’ നാലു ചോദ്യങ്ങളും ഒരേ അർഥംതന്നെ വഹിക്കുന്നു — നിന്നെ രാമവിരോധത്തിലേക്കു നിയോഗിക്കുന്നവൻ മിത്രമല്ല, ശത്രുതന്നെ. ഇവിടെ ‘നിർഭയൻ’ (നിഃശങ്കഃ) എന്ന പദം മനനം ചെയ്യേണ്ടതാണ് — മുൻ സർഗത്തിൽ രാമനാമം കേട്ട മാത്രയിൽ വിറച്ചിരുന്നവൻ ഇപ്പോൾ മരണം ഉറപ്പായതുകൊണ്ടുതന്നെ നിർഭയനായിത്തീർന്നിരിക്കുന്നു. ‘രാജാവിനെപ്പോലെ’ എന്നതു രാവണന്റെ ആജ്ഞയുടെ സ്വരൂപവും സൂചിപ്പിക്കുന്നു — അതു സുഹൃത്തിന്റെ പ്രാർഥനയല്ല, പ്രഭുവിന്റെ ശാസനമാണ്; അതുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് മാരീചന്റെ മറുപടിയും പ്രതികൂലവും പരുഷവുമായത്.

പിന്നെ മാരീചൻ മന്ത്രിമാരുടെ ദോഷം തുറന്നുകാട്ടുന്നു: ‘രാവണാ, നിന്റെ മന്ത്രിമാർ വാസ്തവത്തിൽ വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്, എന്നാൽ വധിക്കപ്പെടുന്നില്ല; ദുർമാർഗത്തിൽ കയറിയ നിന്നെ എല്ലാ വിധത്തിലും തടയാത്ത അവർതന്നെയാണ് രാജാവിന് അഹിതം ചെയ്യുന്നവർ. കാമത്തിനടിപ്പെട്ട് ദുർമാർഗം ആശ്രയിക്കുന്ന രാജാവിനെ സജ്ജനങ്ങളായ മന്ത്രിമാർ എല്ലാ വിധത്തിലും നിയന്ത്രിക്കണം; നീയാകട്ടെ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടേണ്ടവനായിട്ടും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നില്ല.’ തുടർന്ന് അവൻ രാജാവും മന്ത്രിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ സാമാന്യധർമം ഉപദേശിക്കുന്നു: ‘ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, മന്ത്രിമാർ ധർമവും അർഥവും കാമവും യശസ്സും നേടുന്നത് സ്വാമിയുടെ പ്രസാദംകൊണ്ടുതന്നെയാണ്. മറിച്ചായാൽ അതെല്ലാം വ്യർഥമാകുന്നു; സ്വാമിയുടെ ഗുണഹീനതകൊണ്ട് മറ്റുള്ളവർ വിപത്തുതന്നെ പ്രാപിക്കുന്നു. ധർമത്തിനും യശസ്സിനും മൂലം രാജാവാണ്; അതിനാൽ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും രാജാക്കന്മാർ രക്ഷിക്കപ്പെടണം.’ ഇവിടെ മാരീചൻ തന്നെത്തന്നെ മന്ത്രിയുടെ സ്ഥാനത്തു നിർത്തിയാണു സംസാരിക്കുന്നത് — അവന്റെ നിന്ദ ദ്വേഷംകൊണ്ടല്ല, രാജാവിനെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹംകൊണ്ടാണ്. ‘വധിക്കപ്പെടേണ്ടവർ വധിക്കപ്പെടുന്നില്ല’ എന്ന വാക്കിലെ വിരോധാഭാസം മനോഹരമാണ് — യഥാർഥത്തിൽ ശിക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടവർ ശിക്ഷയില്ലാതെ കഴിയുന്നു, രക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ട രാജാവാകട്ടെ നാശത്തിലേക്കു നയിക്കപ്പെടുന്നു. ‘ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ’ എന്ന സംബോധനയും രണ്ടുതരത്തിൽ തോന്നുന്നു — ഒരു വശത്തു സ്തുതി, മറുവശത്തു വ്യംഗ്യം; കാരണം ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻതന്നെ ഇപ്പോൾ സ്വന്തം കൈകൊണ്ടു പരാജയത്തിലേക്കു പായുന്നു.

പിന്നെ അവൻ രാജ്യപാലനത്തിന്റെ രീതി ഉപദേശിക്കുന്നു: ‘നിശാചരാ, തീക്ഷ്ണനായ രാജാവിനു രാജ്യം പാലിക്കാനാവില്ല; അതിയായി പ്രതികൂലനായവനും വിനയമില്ലാത്തവനും ആവില്ല. കഠിനമായ മന്ത്രണം നടത്തുന്ന മന്ത്രിമാർ ആ രാജാവിനോടൊപ്പംതന്നെ ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നു — ദുർഘടമായ വഴികളിൽ മന്ദനായ സാരഥിയുള്ള രഥങ്ങൾ വേഗം നശിക്കുന്നതുപോലെ.’ ദൃഷ്ടാന്തം വ്യക്തമാണ് — സാരഥിയുടെ ദോഷംകൊണ്ടു രഥം നശിക്കുന്നു, രാജാവിന്റെ ദോഷംകൊണ്ടു രാഷ്ട്രം. ‘ലോകത്തിൽ ധർമം യഥാവിധി അനുഷ്ഠിച്ച അനേകം സാധുക്കൾപോലും അന്യരുടെ അപരാധംകൊണ്ട് പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം നശിച്ചിട്ടുണ്ട്. പ്രതികൂലനും തീക്ഷ്ണനുമായ സ്വാമിയാൽ രക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന പ്രജകൾ അഭിവൃദ്ധിപ്പെടുന്നില്ല — കുറുക്കനാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ആടുകളെപ്പോലെ.’ കുറുക്കൻ കാക്കുന്ന ആടുകൾ എന്ന ഉപമ രാക്ഷസരാജ്യത്തിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥതന്നെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ‘കഠിനമായ മന്ത്രണം നടത്തുന്ന മന്ത്രിമാർ’ എന്ന പദത്തിലൂടെ മാരീചൻ രാവണന്റെ സഭയുടെ സ്വരൂപംതന്നെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — കഠിനമായി മന്ത്രണം ചെയ്യുന്നവർ സ്വാമിയോടൊപ്പംതന്നെ നാശം അനുഭവിക്കുന്നു. മൂന്നു ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ ക്രമമായി വികസിക്കുന്നു — രഥം, സാധുക്കൾ, ആടുകൾ; മൂന്നിലും ദോഷം പിന്തുടരുന്നവരുടേതല്ല, നയിക്കുന്നവന്റേതുതന്നെ.

പിന്നെ മാരീചൻ കഠിനമായ സത്യം നേരിട്ടുതന്നെ പറയുന്നു: ‘പരുഷനും ദുർബുദ്ധിയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാത്തവനുമായ നീ രാജാവായിരിക്കുന്ന ആ രാക്ഷസന്മാരെല്ലാം നിശ്ചയമായും നശിക്കും.’ തുടർന്ന് അവൻ സ്വന്തം അവസ്ഥ വർണിക്കുന്നു: ‘ഘോരമായ ഈ കാകതാലീയം — കാക്ക വന്നിരുന്നതും പന പഴം വീണതുംപോലുള്ള ആകസ്മികസംഭവം — എനിക്കു വന്നുപെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇതിൽ നീതന്നെയാണു ശോചനീയൻ, കാരണം സൈന്യത്തോടൊപ്പം നീ നശിക്കും. രാമൻ ഇന്ന് എന്നെ കൊന്നിട്ട് താമസിയാതെ നിന്നെയും വധിക്കും. എന്നാൽ ഇതുകൊണ്ട് ഞാൻ കൃതാർഥനാണ് — ശത്രുവിനാൽ കൊല്ലപ്പെട്ടു മരിക്കുന്നത് എനിക്കു ശ്രേയസ്സുതന്നെ.’ രാവണന്റെ ആജ്ഞ അനുസരിക്കുന്നതിനെക്കാൾ നല്ലത് ശത്രുവിന്റെ കൈകൊണ്ടുള്ള മരണമാണ് എന്നാണ് അവന്റെ തീരുമാനം; ഇതാണ് ഈ സർഗത്തിന്റെ കരുണ. ‘കാകതാലീയം’ എന്ന പദത്തിലൂടെ ദൈവയോഗം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — മാരീചന്റെ ഇച്ഛകൊണ്ടോ രാവണന്റെ ബുദ്ധികൊണ്ടോ അല്ല, ആകസ്മികമായ ഒരു ഒത്തുചേരലിലൂടെയാണ് ഇതെല്ലാം വന്നുപെട്ടത്.

ഒടുവിൽ അവൻ രാവണനോട് അന്തിമസത്യം പറയുന്നു: ‘രാമനെ കാണുന്ന മാത്രയിൽ ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി കരുതിക്കൊള്ളുക; സീതയെ അപഹരിച്ചാൽ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം നീയും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അറിയുക. എന്നോടൊപ്പം ചേർന്ന് നീ ആശ്രമത്തിൽനിന്നു സീതയെ കൊണ്ടുവരികയാണെങ്കിൽ, നീയോ ഞാനോ ലങ്കയോ രാക്ഷസന്മാരോ ശേഷിക്കുകയില്ല.’ അവസാനശ്ലോകം വംശസ്ഥവൃത്തത്തിലാണ്: ‘ഹിതൈഷിയായ ഞാൻ തടഞ്ഞിട്ടും നീ ഈ വാക്കു സഹിക്കുന്നില്ല. ആയുസ്സൊടുങ്ങിയവരും മരിച്ചവർക്കു തുല്യരുമായ മനുഷ്യർ സുഹൃത്തുക്കൾ പറയുന്ന ഹിതം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.’ ഇതോടെ മാരീചന്റെ ഉപദേശം അവസാനിക്കുന്നു; രാവണന്റെ മറുപടിയാകട്ടെ അടുത്ത സർഗത്തിൽ കേൾക്കാം. ‘പരേതകല്പർ’ (മരിച്ചവർക്കു തുല്യർ) എന്ന ഉപമ അത്യന്തം മൂർച്ചയേറിയതാണ് — ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോഴും രാവണൻ ഏറെക്കുറെ മരിച്ചവനാണ് എന്നാണ് മാരീചന്റെ നിർണയം, കാരണം ഹിതവാക്കു സ്വീകരിക്കാനുള്ള അവന്റെ കഴിവ് നശിച്ചുപോയിരിക്കുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्येऽरण्यकाण्डे एकचत्वारिंशः सर्गः॥ ४१॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക