॥वाल्मीकिरामायणम् ആരണ്യകാണ്ഡം · 39-ാം സർഗ്ഗം

ആരണ്യകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

മാരീചൻ തന്റെ രാമഭയം വർണിക്കുന്നു

മൃഗരൂപത്തിൽ വീണ്ടുമുള്ള ആക്രമണം, മൂന്നു ശരങ്ങളാൽ സഹായികളുടെ വധം, എല്ലായിടത്തും രാമനെ കാണുന്നത്, സഹായം നിരസിക്കൽ

മാരീചൻ കഥ തുടരുന്നു — ഇങ്ങനെ അന്നു യുദ്ധത്തിൽ അവനിൽനിന്നു ഞാൻ എങ്ങനെയോ രക്ഷപ്പെട്ടു; ഇപ്പോഴും, പിന്നീടു സംഭവിച്ചതു കേൾക്കുക. ആദ്യത്തെ പരാജയംകൊണ്ടും മടുക്കാതെ അവൻ വീണ്ടും ദർപ്പം ഉപേക്ഷിച്ചില്ല. മൃഗരൂപം ധരിച്ച രണ്ടു രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം അവൻ ദണ്ഡകവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവന്റെ അന്നത്തെ രൂപം ഭീഷണമായിരുന്നു — ജ്വലിക്കുന്ന നാക്കും വലിയ ദംഷ്ട്രകളും മൂർച്ചയേറിയ കൊമ്പുകളുമുള്ള, മഹാബലവാനും മാംസഭോജിയുമായ ഒരു മഹാമൃഗമായി അവൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. അവൻ വനത്തിൽ വെറുതെ ചുറ്റിനടക്കുകയായിരുന്നില്ല, ധർമസ്ഥാനങ്ങളെത്തന്നെ ലക്ഷ്യമാക്കിയിരുന്നു — അഗ്നിഹോത്രങ്ങളിലും തീർഥങ്ങളിലും ചൈത്യവൃക്ഷങ്ങളിലും, രാവണാ, അത്യന്തം ഘോരനായി ആ താപസന്മാരെ പീഡിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ സഞ്ചരിച്ചു. ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ ധർമചാരികളായ താപസന്മാരെ കൊന്ന് അവരുടെ രക്തം കുടിച്ചും മാംസം ഭക്ഷിച്ചും, ഋഷിമാംസം തിന്നുന്ന ക്രൂരനായി, വനചാരികളായ ജീവികളെ ഭയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട്, രക്തംകൊണ്ടു മദിച്ച് അവൻ ദണ്ഡകവനത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു. ഈ വർണന മാരീചൻ ആത്മനിന്ദയുടെ രൂപത്തിലാണു പറയുന്നത്; കഴിഞ്ഞകാലത്തെ തന്റെ ക്രൗര്യം ഇന്ന് അവൻതന്നെ ദോഷമായി കാണുന്നു. ഈ ആത്മനിന്ദതന്നെയാണ് അവന്റെ പരിവർത്തനത്തിനു തെളിവ്. കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ രാമന്റെ ബാല്യം മാത്രമാണു വർണിച്ചത്; ഇവിടെ പ്രൗഢനായ രാമന്റെ വനവാസകാലം ആരംഭിക്കുന്നു, അങ്ങനെ രാവണന് രണ്ടു കാലങ്ങളെയും താരതമ്യം ചെയ്യാനാകും. രണ്ടു സഹായികളും മൃഗരൂപം ധരിച്ചവരായിരുന്നു; അതാണ് അടുത്ത സർഗത്തിലെ രാവണന്റെ യാചനയ്ക്കും ബീജമാകുന്നത്.

അങ്ങനെ ധർമത്തെ ദുഷിപ്പിക്കുന്നവനായി ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ സഞ്ചരിക്കവേ, താപസധർമം ആശ്രയിച്ചിരുന്ന രാമനെ ഞാൻ നേരിട്ടു; അതുപോലെ മഹാഭാഗയായ വൈദേഹിയെയും, മഹാരഥനും നിയതാഹാരനും സർവഭൂതഹിതത്തിൽ നിരതനുമായ താപസൻ ലക്ഷ്മണനെയും ഞാൻ കണ്ടു. മൂവരും തപസ്വിവേഷത്തിലായിരുന്നതിനാൽ അവരുടെ യഥാർഥ ബലം എനിക്കു മനസ്സിലായില്ല. വനത്തിലെത്തിയ മഹാബലനായ രാമനെ അവഗണിച്ച്, ‘ഇവൻ വെറുമൊരു താപസൻ’ എന്നു കരുതി, പഴയ വൈരം ഓർത്ത്, അത്യന്തം ക്രുദ്ധനായി, മൂർച്ചയേറിയ കൊമ്പുകളുള്ള മൃഗരൂപത്തിൽ ഞാൻ അവന്റെ നേർക്കു പാഞ്ഞു. കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച്, ബുദ്ധിയുറയ്ക്കാത്തവനായി, മുൻപു കിട്ടിയ ആ പ്രഹരം ഓർത്തുകൊണ്ടുതന്നെ ഞാൻ വീണ്ടും അവനെത്തന്നെ പ്രഹരിക്കാൻ ഒരുങ്ങി. ‘അകൃതപ്രജ്ഞൻ’ (ബുദ്ധിയുറയ്ക്കാത്തവൻ) എന്ന പദത്തിലൂടെ അവൻ സ്വന്തം ബുദ്ധിയുടെ അശുദ്ധിതന്നെ സമ്മതിക്കുന്നു — മുൻപത്തെ പ്രഹരം ഓർത്തിട്ടും വീണ്ടും അതേ സാഹസം ചെയ്തു എന്ന വിരോധം ഇവിടെ വ്യക്തമാണ്. തപസ്വിവേഷമായിരുന്നു രാമന്റെ ബലത്തിന്റെ മറ; മാരീചൻ ആ മറയെത്തന്നെ സത്യമെന്നു കരുതി അബദ്ധം കാണിച്ചു. സീതയെയും ലക്ഷ്മണനെയും പരാമർശിക്കുന്നതിലൂടെ അവൻ സൂചിപ്പിക്കുന്നു — അവിടെ മൂന്നുപേരുമുണ്ടായിരുന്നു, ഞാനാകട്ടെ ഒരാളെ മാത്രം നോക്കിക്കൊണ്ടു പാഞ്ഞു.

അവൻ അതിമഹത്തായ വില്ലു വലിച്ച് മൂന്നു ബാണങ്ങൾ വിട്ടു — മൂർച്ചയേറിയവ, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്നവ, സുപർണനും കാറ്റിനും തുല്യമായ വേഗമുള്ളവ, അതായത് ഗരുഡന്റെയും വായുവിന്റെയും വേഗമുള്ളവ. വജ്രംപോലുള്ളവയും അതിഘോരവും രക്തം ഭക്ഷിക്കുന്നവയും നന്നായി ഒതുക്കിയ മുട്ടുകളുള്ളവയുമായ ആ മൂന്നു ബാണങ്ങളും ഒരുമിച്ചുതന്നെ വന്നു. എന്നാൽ ഞാൻ രാമന്റെ പരാക്രമം അറിയുന്നവനും മുൻപുതന്നെ ഭയം അനുഭവിച്ചവനുമായിരുന്നു; അതിനാൽ കൗശലത്തോടെ ചാടിമാറി, അങ്ങനെതന്നെ രക്ഷപ്പെട്ടു. എന്റെ ആ രണ്ടു സഹായികളായ രാക്ഷസന്മാരാകട്ടെ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഇങ്ങനെ രാമന്റെ ശരത്തിൽനിന്നു രക്ഷപ്പെട്ട് എങ്ങനെയോ ജീവൻ തിരിച്ചുകിട്ടി ഞാൻ ഇവിടെ സന്ന്യാസിയായി, യോഗനിഷ്ഠനായി, ഏകാഗ്രനായ താപസനായിത്തീർന്നു. രണ്ടുവട്ടം വധത്തിൽനിന്നുണ്ടായ രക്ഷതന്നെയാണ് മാരീചന്റെ തപസ്സിന്റെ മൂലം; ഭയംകൊണ്ടാണ് അവൻ തപസ്വിയായത്, വൈരാഗ്യംകൊണ്ടല്ല എന്നത് ഇവിടെ ഗൂഢമായിരിക്കുന്നു. മൂന്നു ബാണങ്ങളുടെ വർണനയിൽ മൂന്നു വിശേഷണങ്ങൾ ക്രമമായി മൂർച്ചയും വേഗവും ഭീഷണതയും കാണിക്കുന്നു. ‘സംനതപർവണഃ’ (നന്നായി ഒതുക്കിയ മുട്ടുകളുള്ളവ) എന്ന പദംകൊണ്ട് ബാണങ്ങളുടെ മുട്ടുകളുടെ ഒതുക്കം, അതായത് കുറ്റമറ്റ നിർമാണം, പറയപ്പെടുന്നു. രണ്ടു രാക്ഷസന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ഞാൻ ഒരുവൻ മാത്രം കൗശലത്താൽ ഓടിരക്ഷപ്പെട്ടു — ഇതോർത്ത് അവൻ ഇപ്പോഴും ലജ്ജിക്കുന്നു.

പിന്നെ മാരീചൻ തന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ അവസ്ഥ വർണിക്കുന്നു; അതു കരുണയും ഹാസ്യവും ഒരുപോലെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. ഓരോ മരത്തിലും മരവുരിയും കറുത്ത മാൻതോലും ധരിച്ച്, വില്ലേന്തിയ രാമനെ ഞാൻ കാണുന്നു — കയ്യിൽ പാശമേന്തിയ അന്തകനെപ്പോലെ. രാവണാ, ഭയന്ന ഞാൻ ആയിരക്കണക്കിനു രാമന്മാരെ കാണുന്നു; ഈ കാടു മുഴുവൻ എനിക്കു രാമമയമായിത്തന്നെ തോന്നുന്നു. രാക്ഷസേശ്വരാ, ആരുമില്ലാത്ത ഏകാന്തത്തിലും ഞാൻ രാമനെത്തന്നെ കാണുന്നു; സ്വപ്നത്തിൽ രാമനെ കണ്ട് ബോധംകെട്ട് ഞാൻ ഞെട്ടിയുണരുന്നു. രാമനെ ഭയന്നിരിക്കുന്ന എനിക്ക് ‘ര’ എന്ന അക്ഷരത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്ന പേരുകൾപോലും — രത്നങ്ങൾ, രഥങ്ങൾ — വല്ലാത്ത ഭീതി ജനിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വർണന വെറും അതിശയോക്തിയല്ല; ഭയത്തിന്റെ മാനസികസ്വരൂപംതന്നെയാണ് ഇവിടെ ചിത്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് — ഭയം ജനിപ്പിക്കുന്നവന്റെ പേരിലെ അക്ഷരംപോലും ഭയം വർധിപ്പിക്കുന്നു. ‘ഓരോ മരത്തിലും’ (വൃക്ഷേ വൃക്ഷേ) എന്ന ആവർത്തനത്തിലൂടെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച ഭയം സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. മരവുരിയും കറുത്ത മാൻതോലും താപസന്റെ അടയാളങ്ങൾ, വില്ലാകട്ടെ ക്ഷത്രിയന്റേത്; രണ്ടും ഒരുമിച്ചു ധരിക്കുന്ന രാമൻ മാരീചന്റെ കണ്ണിൽ പാശമേന്തിയ അന്തകനെപ്പോലെ തോന്നുന്നു. ‘രാമമയമായ കാട്’ എന്ന രൂപകവും അത്യന്തം മർമസ്പർശിയാണ് — എവിടെ നോക്കിയാലും അവിടെയെല്ലാം രാമൻതന്നെ.

ഞാൻ അവന്റെ പ്രഭാവം അറിയുന്നവനാണ്; അതിനാൽ അവനോടുള്ള യുദ്ധം നിനക്ക് ഉചിതമല്ല; രഘുനന്ദനൻ ബലിയെയോ നമുചിയെയോപോലും കൊന്നേക്കും — ഇങ്ങനെ അവൻ നിശ്ചയത്തോടെ പറയുന്നു. പിന്നെ രണ്ടു വഴികൾ നൽകിക്കൊണ്ടുതന്നെ അവൻ തന്റെ അതിർത്തി സ്ഥാപിക്കുന്നു — രാവണാ, യുദ്ധത്തിൽ രാമനോടു പൊരുതുക, അല്ലെങ്കിൽ ക്ഷമിക്കുക; എന്നാൽ എന്നെ കാണാനാഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്റെ മുന്നിൽ രാമകഥ പറയരുത്. പിന്നെ അവൻ ഒരു നീതിവാക്യം പറയുന്നു — ലോകത്തിൽ അനേകം സാധുക്കളും യോഗനിഷ്ഠരും ധർമം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവരുംപോലും അന്യരുടെ അപരാധംകൊണ്ട് പരിവാരങ്ങളോടൊപ്പം നശിച്ചിട്ടുണ്ട്. നിശാചരാ, ഞാനും അന്യന്റെ അപരാധംകൊണ്ടു നശിച്ചേക്കാം; അതിനാൽ നിനക്ക് ഉചിതമായതു ചെയ്യുക, ഞാനാകട്ടെ നിന്നെ പിന്തുടരുകയില്ല. കാരണവും പറയുന്നു — രാമൻ മഹാതേജസ്വിയും മഹാസത്ത്വനും മഹാബലനുമാണ്; അവൻ സമഗ്ര രാക്ഷസലോകത്തിനും അന്തകനായേക്കാം. ഈ നിരാകരണം വ്യക്തംതന്നെ — താൻ സഹായം നൽകില്ലെന്ന് മാരീചൻ നിർഭയം പറയുന്നു. ഇവിടെ മാരീചൻ രാജഭക്തിയുടെയും ധർമത്തിന്റെയും അതിർത്തി വ്യക്തമായി നിർണയിക്കുന്നു — കഴിയുന്നിടത്തോളം ആജ്ഞാപാലനം, എന്നാൽ ആത്മനാശം സ്വീകാര്യമല്ല. ‘പിന്തുടരുകയില്ല’ എന്ന ക്രിയാപദത്തിലൂടെ അവൻ രാവണന്റെ നേതൃത്വം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല എന്നു വ്യക്തമാകുന്നു.

ഒടുവിൽ മാരീചൻ രാവണന്റെതന്നെ യുക്തി ഖണ്ഡിക്കുന്നു. ശൂർപ്പണഖ കാരണം ജനസ്ഥാനത്തുണ്ടായിരുന്ന ഖരൻ മര്യാദ ലംഘിച്ചതിനാലാണ് അനായാസം കർമം ചെയ്യുന്ന രാമൻ മുൻപ് അവനെ കൊന്നതെങ്കിൽ, ഇവിടെ യഥാർഥമായി പറയുക — രാമന്റെ എന്തു ലംഘനമാണുള്ളത്? ആക്രമണം നടത്തിയത് ഖരനാണ്, രാമനാകട്ടെ പ്രതിരോധിച്ചതേയുള്ളൂ; അതിനാൽ വൈരത്തിന്റെ മൂലം രാമനിലില്ല. ഈ ശ്ലോകം ആറു പാദങ്ങളുള്ളതാണ്, മൂന്ന് അർധങ്ങളിലായി ഒരൊറ്റ സംഖ്യയിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു. അവസാനശ്ലോകം വംശസ്ഥവൃത്തത്തിൽ — ബന്ധുക്കളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞാൻ പറയുന്ന ഈ വാക്കു നീ സ്വീകരിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ രാമന്റെ നേരേ പായുന്ന ശരങ്ങളാൽ കൊല്ലപ്പെട്ട്, ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ നീ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കും. ഇതോടെ സർഗം അവസാനിക്കുന്നു. മാരീചന്റെ വാക്കുകൾ മുഴുവൻ ധർമം, നീതി, ഭയം എന്നീ മൂന്നിനാലും പുഷ്ടമാണ്; എന്നാൽ അടുത്ത സർഗത്തിൽ കാലത്താൽ പ്രേരിതനായ രാവണൻ അതെല്ലാം നിരസിക്കും.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्येऽरण्यकाण्डे एकोनचत्वारिंशः सर्गः॥ ३९॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക