॥वाल्मीकिरामायणम् ആരണ്യകാണ്ഡം · 37-ാം സർഗ്ഗം

ആരണ്യകാണ്ഡം

സർഗ്ഗം

മാരീചൻ രാവണനെ ഉപദേശിക്കുന്നു

പ്രിയവാക്കുകളുടെ സുലഭത, രാമന്റെ ഗുണവർണന, സീതാപഹരണശ്രമത്തിന്റെ വിലക്ക്, മന്ത്രിമാരോടൊത്തുള്ള ആലോചനയ്ക്കുള്ള ഉപദേശം

രാക്ഷസേന്ദ്രനായ രാവണന്റെ സീതാപഹരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വാക്കു കേട്ട്, വാക്ചതുരനും മഹാതേജസ്വിയുമായ മാരീചൻ മറുപടി പറയാൻ തുടങ്ങുന്നു. അവൻ നേരിട്ടുള്ള നിരാകരണത്തോടെയല്ല ആരംഭിക്കുന്നത്, ആദ്യം ഒരു നീതിവാക്യം അവതരിപ്പിക്കുന്നു — രാജാവേ, എപ്പോഴും പ്രിയം പറയുന്ന പുരുഷന്മാർ എവിടെയും സുലഭരാണ്; എന്നാൽ അപ്രിയമാണെങ്കിലും പഥ്യവും ഹിതകരവുമായതു പറയുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും — രണ്ടുപേരും — ദുർലഭരാണ്. ഇതിലൂടെ വരാനിരിക്കുന്ന, കയ്പുള്ളതെങ്കിലും ഹിതകരമായ തന്റെ വാക്കിന് അവൻ ഭൂമിക ഒരുക്കുന്നു — ഞാൻ പ്രിയം പറയില്ല, ഹിതംതന്നെ പറയും; നീയും അതു കേൾക്കാൻ തയ്യാറാകുക എന്നു ധ്വനി. പറയുന്നവന്റെയും കേൾക്കുന്നവന്റെയും ദൗർലഭ്യം ഒരുപോലെ എടുത്തുപറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനാൽ വരാനിരിക്കുന്ന തർക്കം മുൻകൂട്ടിത്തന്നെ സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

മാരീചൻ രാവണന്റെ മൂലദോഷം തുറന്നുകാട്ടുന്നു — നീ ചപലനും ചാരന്മാരെ നിയോഗിക്കാത്തവനുമാണ്; ഗുപ്തചരന്മാർ ശരിയായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല, മനസ്സ് ചഞ്ചലവുമാണ്; അതിനാൽ മഹാവീര്യംകൊണ്ടും ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടും ഉന്നതനും മഹേന്ദ്രനും വരുണനും തുല്യനുമായ രാമനെ നീ തീർച്ചയായും അറിയുന്നില്ല. അജ്ഞാനമാണ് എല്ലാ അനർഥങ്ങളുടെയും മൂലം എന്നാണ് അവന്റെ ആശയം. പിന്നെ ആശങ്കകളുടെ ഒരു പരമ്പരയിലൂടെ അവൻ തന്റെ ഭയം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു — എല്ലാ രാക്ഷസന്മാർക്കും സ്വസ്തി ഉണ്ടാകുമോ; കോപിച്ച രാമൻ സമസ്ത ലോകങ്ങളെയും രാക്ഷസരില്ലാത്തതാക്കാതിരിക്കുമോ; ജനകപുത്രി നിന്റെ ജീവിതാന്ത്യത്തിനായി ജനിച്ചവളല്ലാതിരിക്കുമോ; സീത നിമിത്തം വലിയൊരു വിപത്ത് ഉണ്ടാകാതിരിക്കുമോ. വീണ്ടും — കാമത്തിനടിപ്പെട്ടവനും നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവനുമായ നിന്നെ അധിപനായി ലഭിച്ച ലങ്കാനഗരം രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം നിന്നോടൊപ്പം നശിക്കാതിരിക്കുമോ. ‘അപി’ (ആകുമോ) എന്ന വാക്കിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഇവയെല്ലാം പ്രാർഥനാരൂപത്തിലുള്ള ആശങ്കകളാണ്; രൂപത്തിൽ അവ ആശംസകൾ, അർഥത്തിൽ പ്രവചനങ്ങൾ. ഒടുവിൽ അവൻ ഒരു സാമാന്യ നീതിസൂത്രം പറയുന്നു — നിന്നെപ്പോലെ കാമത്തിനടിപ്പെട്ടവനും ദുശ്ശീലനും പാപമന്ത്രണങ്ങൾ കേൾക്കുന്നവനും ദുർബുദ്ധിയുമായ രാജാവ് തന്നെത്തന്നെ മാത്രമല്ല കൊല്ലുന്നത്, സ്വജനങ്ങളെയും സമഗ്ര രാഷ്ട്രത്തെയും ഒപ്പം നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ ഒരു രാജാവിന്റെ ദോഷം എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരുടെയും നാശത്തിൽ പരിണമിക്കുന്നു എന്നു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.

പിന്നെ മാരീചൻ രാമനെക്കുറിച്ചുള്ള രാവണന്റെ തെറ്റായ ധാരണ ക്രമമായി ഖണ്ഡിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞ സർഗത്തിൽ രാവണൻ രാമനെ ക്ഷത്രിയകുലകളങ്കമെന്നും ക്രൂരനെന്നും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാത്തവനെന്നും ലുബ്ധനെന്നും പറഞ്ഞിരുന്നു; അതെല്ലാം മാരീചൻ പദംപ്രതി നിഷേധിക്കുന്നു. രാമൻ പിതാവിനാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടവനല്ല, ഒരുതരത്തിലും മര്യാദ ലംഘിക്കുന്നവനല്ല, ലുബ്ധനല്ല, ദുശ്ശീലനല്ല, ക്ഷത്രിയകുലത്തിനു കളങ്കവുമല്ല. അവൻ ധർമഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനല്ല, മറിച്ച് കൗസല്യയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിക്കുന്നവനാണ്; ജീവികളോടു തീക്ഷ്ണനല്ല, പ്രത്യുത എപ്പോഴും സർവഭൂതഹിതത്തിൽ നിരതനാണ്. വനഗമനത്തിന്റെ യഥാർഥ കാരണവും അവൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു — കൈകേയിയാൽ വഞ്ചിക്കപ്പെട്ട സത്യവാദിയായ പിതാവിനെ കണ്ട്, ‘അദ്ദേഹത്തെ ഞാൻ സത്യവാദിയാക്കും’ എന്നു നിശ്ചയിച്ച് ധർമാത്മാവായ രാമൻ സ്വയംതന്നെ വനത്തിലേക്കു പുറപ്പെട്ടു. കൈകേയിക്കും ദശരഥനും പ്രിയം ചെയ്യാനായാണ് അവൻ രാജ്യവും ഭോഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ദണ്ഡകവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചത്; അവൻ നാടുകടത്തപ്പെട്ടവനല്ല, പരാജിതനുമല്ല. അതിനാൽ അവൻ പരുഷനല്ല, അവിദ്വാനല്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിക്കാത്തവനുമല്ല; അവനിൽനിന്ന് ഒരു അസത്യവും ആരും ഒരിക്കലും കേട്ടിട്ടില്ല; അതിനാൽ അങ്ങനെ പറയാൻ നിനക്ക് ഒട്ടും അർഹതയില്ല. ഒടുവിൽ മാരീചൻ പരമമായ ഉത്കർഷം പറയുന്നു — രാമൻ വിഗ്രഹവാനായ ധർമംതന്നെ, അതായത് ശരീരം ധരിച്ച ധർമം; അവൻ സാധുവാണ്, സത്യംതന്നെ പരാക്രമമായവനാണ്, ദേവന്മാർക്ക് ഇന്ദ്രനെന്നപോലെ സർവലോകത്തിനും രാജാവാണ്. ഇങ്ങനെ മാരീചന്റെ വർണന നിഷേധത്തിൽ ആരംഭിച്ച് വിധിയിൽ അവസാനിക്കുന്നു — ആദ്യം ‘അല്ല, അല്ല’ എന്നു പതിനാറുവട്ടം നിഷേധം, പിന്നെ ‘ധർമം, സാധു, സത്യപരാക്രമൻ, രാജാവ്’ എന്നിങ്ങനെ നാലു വിധികൾ. രാവണൻ രാമനെ ദുർബലനായി കരുതുന്നു, മാരീചനാകട്ടെ അവനെ ധർമത്തിന്റെ മൂർത്തിയായിത്തന്നെ കാണുന്നു; ഇതാണ് ഇരുവരുടെയും ദൃഷ്ടിഭേദത്തിന്റെ മൂലം.

പിന്നെ മാരീചൻ സീതാപഹരണത്തിന്റെ അസാധ്യത കാണിക്കുന്നു. അവൻ ചോദിക്കുന്നു — സ്വന്തം തേജസ്സിനാൽത്തന്നെ രക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന അവന്റെ വൈദേഹിയെ, സൂര്യന്റെ പ്രഭയെയെന്നപോലെ, ബലമായി അപഹരിക്കാൻ നീ എങ്ങനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു? പ്രഭയെ സൂര്യനിൽനിന്നു വേർപെടുത്താനാവാത്തതുപോലെ സീതയെ രാമനിൽനിന്നും. തുടർന്ന് അവൻ പ്രസിദ്ധമായ അഗ്നിയുടെ ഉപമ അവതരിപ്പിക്കുന്നു — രാമൻ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നി; അവന്റെ ശരങ്ങൾതന്നെ ജ്വാലകൾ, വില്ലും വാളുംതന്നെ ഇന്ധനം; ആക്രമിക്കാനാവാത്ത ആ രാമാഗ്നിയിലേക്ക് യുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്നു പ്രവേശിക്കാൻ നീ മുതിരരുത്. ഉപമ വീണ്ടും വിസ്തരിക്കപ്പെടുന്നു — കുലച്ചുവലിച്ച വില്ലുതന്നെ പിളർന്ന ജ്വലിക്കുന്ന വായ്, ശരങ്ങൾതന്നെ ജ്വാലകൾ, സ്വഭാവത്താൽത്തന്നെ അമർഷമുള്ളവൻ, വില്ലും അമ്പും ധരിച്ചവൻ, തീക്ഷ്ണൻ, ശത്രുസൈന്യത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ — അങ്ങനെ അന്തകതുല്യനായ രാമനെ, രാജ്യവും സുഖവും പ്രിയപ്പെട്ട ജീവിതവും ഉപേക്ഷിച്ച് നേരിടാൻ നീ ഒട്ടും മുതിരരുത്. പതിനാറും പതിനേഴും ശ്ലോകങ്ങൾ ഒരൊറ്റ വാക്യത്താൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഹിന്ദി വ്യാഖ്യാനവും അവയെ ഒരുമിച്ചാണു വിശദീകരിക്കുന്നത്. ഒടുവിൽ അവൻ കാരണം പറയുന്നു — ജനകപുത്രി ആരുടെ പത്നിയാണോ, അവന്റെ തേജസ്സ് അപ്രമേയമാണ്, അളക്കാനാവാത്തതാണ്; രാമന്റെ വില്ലിനെത്തന്നെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവളെ വനത്തിൽനിന്ന് അപഹരിക്കാൻ നീ സമർഥനല്ല. ഇവിടെ പത്നിയുടെ രക്ഷ കോട്ടമതിലുകൾകൊണ്ടോ സൈന്യംകൊണ്ടോ അല്ല, ഭർത്താവിന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ടുതന്നെയാണ് എന്നാണ് മാരീചന്റെ സിദ്ധാന്തം.

തുടർന്ന് മാരീചൻ സീതയുടെ മാഹാത്മ്യം വർണിക്കുന്നു. സിംഹത്തിന്റേതുപോലുള്ള മാറിടമുള്ള ആ നരസിംഹത്തിന് ആ ഭാമിനി പ്രാണനെക്കാളും പ്രിയപ്പെട്ടവളും എന്നും അനുവ്രതയുമായ ഭാര്യയാണ്; ഭർത്താവിന്റെ പ്രേമംകൊണ്ടുതന്നെ അവൾ രക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നു ധ്വനി. ഓജസ്വിയായ രാമന്റെ പ്രിയയായ ആ മൈഥിലിയെ ആർക്കും ധർഷിക്കാനാവില്ല — ജ്വലിക്കുന്ന ഹോമാഗ്നിയുടെ ജ്വാലപോലെ ആ സുന്ദരിയെ തൊടാൻപോലും സാധ്യമല്ല; അവളെ തൊടാനാഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ദഹിച്ചുപോകും എന്നതാണ് ഗൂഢാർഥം. പിന്നെ അവൻ നേരിട്ടു ചോദിക്കുന്നു — രാക്ഷസാധിപാ, ഈ വ്യർഥമായ ഉദ്യമം ചെയ്തിട്ട് നിനക്കെന്തു പ്രയോജനം, എന്തു ലാഭം? യുദ്ധത്തിൽ അവൻ നിന്നെ കാണുന്ന ദിവസംതന്നെ നിന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ അന്ത്യം എന്നു നിശ്ചയമായും അറിയുക. ഒടുവിൽ അവൻ സ്നേഹത്തോടെ ഉപസംഹരിക്കുന്നു — ജീവിതവും സുഖവും അത്യന്തം ദുർലഭമായ രാജ്യവും ദീർഘകാലം അനുഭവിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ രാമന് അപ്രിയം ചെയ്യരുത്.

ഒടുവിൽ മാരീചൻ ക്രുദ്ധനാകാതെ, ഹിതൈഷിയായ ഒരു മന്ത്രിയെപ്പോലെ ചെയ്യേണ്ട വഴി ഉപദേശിക്കുന്നു. വിഭീഷണനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ധർമിഷ്ഠരായ എല്ലാ മന്ത്രിമാരോടുംകൂടി ആലോചിച്ച്, സ്വന്തം നിശ്ചയം രൂപപ്പെടുത്തി, ദോഷങ്ങളുടെയും ഗുണങ്ങളുടെയും ബലാബലം നന്നായി തൂക്കിനോക്കി, നിന്റെയും രാഘവന്റെയും ബലം യഥാർഥമായി അറിഞ്ഞ്, നിനക്കു ഹിതമായതെന്തെന്നു നിശ്ചയിച്ച്, ഉചിതവും സാധ്യവുമായതുമാത്രം നീ ചെയ്യണം — ഇങ്ങനെ അവൻ രാജനീതിയുടെ സമഗ്രക്രമംതന്നെ കാണിച്ചുതരുന്നു. സ്വന്തം അഭിപ്രായവും അവൻ വ്യക്തമായി പറയുന്നു — കോസലരാജപുത്രനുമായി യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്നത് നിനക്ക് ഉചിതമല്ല എന്നാണ് ഞാൻ കരുതുന്നത്. പിന്നെ അവൻ വീണ്ടും യാചിക്കുന്നു — നിശാചരാധിപാ, ഉത്തമവും ഉചിതവും യുക്തവുമായ ഈ വാക്ക് ഇനിയും കേൾക്കുക. ഈ വാക്കോടെ സർഗം അവസാനിക്കുന്നു; അടുത്ത സർഗത്തിൽ മാരീചൻ തന്റെ പൂർവവൃത്താന്തം പറയാൻ തുടങ്ങുന്നു.

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्येऽरण्यकाण्डे सप्तत्रिंशः सर्गः॥ ३७॥

തെറ്റ് അറിയിക്കുക

മൂലശ്ലോകങ്ങളോടും പദവിവരണത്തോടും കൂടി വായിക്കുക