बालकाण्डम् — दशमः सर्गः
బాలకాండ — 10వ సర్గ
பால காண்டம் — சர்க்கம் 10
ಬಾಲಕಾಂಡ — 10ನೇ ಸರ್ಗ
ബാലകാണ്ഡം — 10-ാം സർഗ്ഗം
Bāla Kāṇḍa — Sarga 10
गणिकानां प्रलोभनं वर्षागमः शान्ताविवाहश्च
గణికల ప్రలోభనం, వర్షాగమనం, శాంతా వివాహం
கணிகையரின் கவர்ச்சி, மழையின் வருகை, சாந்தையின் திருமணம்
ಗಣಿಕೆಯರ ಪ್ರಲೋಭನೆ, ಮಳೆಯ ಆಗಮನ ಮತ್ತು ಶಾಂತೆಯ ವಿವಾಹ
ഗണികമാരുടെ പ്രലോഭനവും മഴയുടെ വരവും ശാന്തയുടെ വിവാഹവും
सुमन्त्रः दशरथाय कथयति — रोमपादस्य पुरोहितः अमात्यैः सह उपायम् अचिन्तयत्। ऋष्यशृंगः स्त्रीणां विषयसुखानां च अनभिज्ञः; अतः अलंकृताः गणिकाः वनं प्रेष्यन्ताम् इति। ताः आश्रमसमीपे गत्वा गीतेन प्रश्नैश्च तम् आकर्षन्ति, पूजां स्वीकुर्वन्ति, मोदकान् फलबुद्ध्या दापयन्ति, ततः विभाण्डकभयात् अपगच्छन्ति। द्वितीयदिवसे पुनः मिलित्वा ताः तम् अंगदेशं नयन्ति। तस्मिन् आनीयमाने एव देवः ववर्ष। रोमपादः प्रह्वः प्रत्युद्गम्य अर्घ्यं दत्त्वा क्षमां याचते, ततः शान्तां कन्यां विधिपूर्वकं प्रयच्छति; ऋष्यशृंगः तया सह तत्र न्यवसत्।
पुस्तकरूपेण पठतुపుస్తకంగా చదవండిநூலாகப் படிக்கಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಓದಿപുസ്തകമായി വായിക്കുകRead as a book
१सुमन्त्रश्चोदितो राज्ञा प्रोवाचेदं वचस्तदा।
यथर्ष्यशृंगस्त्वानीतो येनोपायेन मन्त्रिभिः।
तन्मे निगदितं सर्वं शृणु मे मन्त्रिभिः सह॥
२रोमपादमुवाचेदं सहामात्यः पुरोहितः।
उपायो निरपायोऽयमस्माभिरभिचिन्तितः॥
राज्ञा दशरथेन चोदितः सुमन्त्रः तदा इदं वचनम् उवाच — ‘येन उपायेन मन्त्रिभिः ऋष्यशृंगः आनीतः, तत् सर्वं मह्यं निगदितम्; तत् त्वं मन्त्रिभिः सह शृणु’ इति। सुमन्त्रः स्वयं न प्रत्यक्षद्रष्टा; श्रुतम् एव सः कथयति, तच्च स्पष्टम् एव स्वीकरोति। ततः सः रोमपादस्य सभां वर्णयति — सामात्यः पुरोहितः तं राजानम् इदम् अवदत् — ‘अस्माभिः एकः उपायः चिन्तितः, सः च निरपायः, अर्थात् तस्मिन् कोऽपि अपायः न सम्भवति’ इति। अनावृष्ट्या पीडिते राष्ट्रे मन्त्रणा एव प्रथमं साधनम्; बलम् अत्र न किमपि करोति।
రాజు దశరథుని ప్రేరణతో సుమంత్రుడు అప్పుడు ఈ మాట చెప్పాడు — ‘మంత్రులు ఏ ఉపాయంతో ఋష్యశృంగుని తీసుకువచ్చారో అదంతా నాకు చెప్పబడింది; దానిని మీరు మంత్రులతో కలిసి వినండి.’ సుమంత్రుడు స్వయంగా ప్రత్యక్షసాక్షి కాడు; విన్నదే అతడు చెబుతున్నాడు, ఆ విషయాన్ని స్పష్టంగానే అంగీకరిస్తాడు. తర్వాత అతడు రోమపాదుని సభను వర్ణిస్తాడు — అమాత్యులతో కూడిన పురోహితుడు ఆ రాజుతో ఇలా అన్నాడు — ‘మేము ఒక ఉపాయం ఆలోచించాము, అది నిరపాయమైనది, అంటే అందులో ఏ అపాయమూ సంభవించదు.’ అనావృష్టితో పీడించబడిన రాష్ట్రంలో మంత్రాంగమే మొదటి సాధనం; ఇక్కడ బలం ఏమీ చేయలేదు.
மன்னன் தசரதனால் தூண்டப்பட்ட சுமந்திரன் அப்போது இவ்வாறு சொன்னான் — ‘அமைச்சர்கள் எந்த உபாயத்தால் ரிஷ்யசிருங்கரை அழைத்து வந்தார்கள் என்பது முழுவதும் எனக்குச் சொல்லப்பட்டது; அதை நீங்கள் அமைச்சர்களுடன் சேர்ந்து கேளுங்கள்.’ சுமந்திரன் தானே நேரில் கண்டவன் அல்லன்; கேட்டதையே சொல்கிறான், அதை வெளிப்படையாகவும் ஒப்புக்கொள்கிறான். பின்னர் அவன் ரோமபாதனின் அவையை வர்ணிக்கிறான் — அமைச்சர்களுடன் இருந்த புரோகிதர் அந்த மன்னனிடம் இவ்வாறு சொன்னார்: ‘நாங்கள் ஓர் உபாயத்தைச் சிந்தித்திருக்கிறோம்; அது ‘நிரபாயம்’ — அதாவது அதில் எந்தக் கேடும் நேர வாய்ப்பில்லை.’ மழையின்மையால் வாடும் நாட்டில் ஆலோசனையே முதல் கருவி; இங்கே வலிமை எதையும் சாதிப்பதில்லை.
ರಾಜ ದಶರಥನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಸುಮಂತ್ರನು ಆಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು — ‘ಯಾವ ಉಪಾಯದಿಂದ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಋಷ್ಯಶೃಂಗನನ್ನು ಕರೆತಂದರೋ ಅದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನನಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದನ್ನು ನೀನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಕೇಳು.’ ಸುಮಂತ್ರನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಲ್ಲ; ಕೇಳಿದುದನ್ನೇ ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ಅವನು ರೋಮಪಾದನ ಸಭೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ — ಅಮಾತ್ಯರೊಡನಿದ್ದ ಪುರೋಹಿತನು ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು — ‘ನಾವು ಒಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸಿದ್ದೇವೆ, ಅದು ನಿರಪಾಯವಾದುದು, ಅಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಪಾಯವೂ ಸಂಭವಿಸದು.’ ಅನಾವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯೇ ಮೊದಲ ಸಾಧನ; ಇಲ್ಲಿ ಬಲವು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಾರದು.
ദശരഥരാജാവിനാൽ പ്രേരിതനായ സുമന്ത്രൻ അപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — 'ഏത് ഉപായത്താൽ മന്ത്രിമാർ ഋഷ്യശൃംഗനെ കൊണ്ടുവന്നുവോ, അതെല്ലാം എന്നോടു പറയപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്; അത് അങ്ങ് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം കേട്ടാലും.' സുമന്ത്രൻ സ്വയം നേരിട്ടു കണ്ടവനല്ല; കേട്ടതു മാത്രമാണ് അദ്ദേഹം പറയുന്നത്, അതു തുറന്നു സമ്മതിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പിന്നീട് അദ്ദേഹം രോമപാദന്റെ സഭ വർണ്ണിക്കുന്നു — അമാത്യന്മാരോടുകൂടിയ പുരോഹിതൻ ആ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — 'ഞങ്ങൾ ഒരു ഉപായം ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ട്, അതു നിരപായമാണ്, അതായത് അതിൽ ഒരു അപകടവും സംഭവിക്കാനിടയില്ല.' അനാവൃഷ്ടിയാൽ പീഡിതമായ രാഷ്ട്രത്തിൽ ആലോചനതന്നെയാണ് ഒന്നാമത്തെ സാധനം; ബലം ഇവിടെ ഒന്നും ചെയ്യുന്നില്ല.
Urged on by King Daśaratha, Sumantra said: “I was told the whole account of how Ṛśyaśṛṅga was brought and by what means the ministers did it. Hear it from me, together with your ministers.” Sumantra was not himself an eyewitness; he tells what he has heard and says so openly. Then he describes Romapāda’s court. The king’s chief priest, together with the ministers, said to him: “We have thought of a plan, and it carries no risk of failure.” In a kingdom stricken by drought, counsel is the first resource; force can do nothing here.
३ऋष्यशृंगो वनचरस्तपःस्वाध्यायसंयुतः।
अनभिज्ञस्तु नारीणां विषयाणां सुखस्य च॥
४इन्द्रियार्थैरभिमतैर्नरचित्तप्रमाथिभिः।
पुरमानाययिष्यामः क्षिप्रं चाध्यवसीयताम्॥
५गणिकास्तत्र गच्छन्तु रूपवत्यः स्वलंकृताः।
प्रलोभ्य विविधोपायैरानेष्यन्तीह सत्कृताः॥
पुरोहितः वदति — ऋष्यशृंगः वने एव चरति, तपसा स्वाध्यायेन च युक्तः। सः नारीणाम् अनभिज्ञः, विषयाणां सुखस्य च अपरिचितः। ‘नराणां चित्तं प्रमथ्नन्ति ये अभिमताः इन्द्रियार्थाः, तैः एव तं नगरम् आनाययिष्यामः; एतत् शीघ्रं निश्चीयताम्। रूपवत्यः सुष्ठु अलंकृताः गणिकाः तत्र गच्छन्तु; ताः सत्कृताः सत्यः नानाविधैः उपायैः तं प्रलोभ्य इह आनेष्यन्ति’ इति। अत्र द्रष्टव्यम् — मन्त्रिणः न बलं प्रयुञ्जते, न च मुनिं बध्नन्ति; तस्य अज्ञानम् एव ते द्वारं मन्यन्ते। ‘सत्कृताः’ इति पदं च स्मरणीयम् — गणिकाः अपि राज्ञा सम्मानिताः एव प्रेष्यन्ते। कविः स्वयं न प्रशंसति न च निन्दति; यथावृत्तं कथयति एव।
పురోహితుడు ఇలా అంటాడు — ఋష్యశృంగుడు అడవిలోనే సంచరిస్తాడు, తపస్సుతో స్వాధ్యాయంతో కూడినవాడు. అతడు స్త్రీలను ఎరుగడు, విషయసుఖాలతో పరిచయం లేనివాడు. ‘మనుషుల మనసులను మథించే ప్రియమైన ఇంద్రియవిషయాలతోనే అతనిని నగరానికి రప్పిద్దాం; ఇది త్వరగా నిశ్చయించబడుగాక. రూపవతులై చక్కగా అలంకరించుకున్న గణికలు అక్కడికి వెళ్ళుగాక; సత్కరించబడిన వారు నానావిధ ఉపాయాలతో అతనిని ప్రలోభపెట్టి ఇక్కడికి తీసుకువస్తారు.’ ఇక్కడ గమనించాలి — మంత్రులు బలాన్ని ప్రయోగించరు, మునిని బంధించరు; అతని అజ్ఞానాన్నే వారు ద్వారంగా భావిస్తారు. ‘సత్కృతాః’ (సత్కరించబడిన) అనే పదాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి — గణికలను కూడా రాజు సన్మానించే పంపుతాడు. కవి తానుగా ప్రశంసించడు, నిందించడు; జరిగినట్లు చెబుతాడు అంతే.
புரோகிதர் கூறுகிறார் — ‘ரிஷ்யசிருங்கர் காட்டிலேயே திரிகிறார், தவத்திலும் வேதம் ஓதுதலிலும் ஈடுபட்டவர். அவர் பெண்களை அறியாதவர், புலன் இன்பங்களுடனும் சுகத்துடனும் பழக்கமில்லாதவர். மனிதர்களின் மனத்தைக் கலக்கும் இனிய புலன் பொருள்களைக் கொண்டே அவரை நகருக்கு அழைத்து வருவோம்; இது விரைவில் முடிவு செய்யப்படட்டும். அழகிய, நன்கு அணிசெய்யப்பட்ட கணிகையர் அங்கே செல்லட்டும்; உரிய மரியாதை பெற்ற அவர்கள் பலவகை உபாயங்களால் அவரைக் கவர்ந்து இங்கே அழைத்து வருவார்கள்.’ இங்கே கவனிக்க வேண்டியது — அமைச்சர்கள் வலிமையைப் பயன்படுத்தவில்லை, முனிவரைக் கட்டி இழுக்கவும் இல்லை; அவருடைய அறியாமையையே வாயிலாகக் கருதுகிறார்கள். ‘ஸத்க்ருதா:’ — ‘மரியாதை செய்யப்பட்டவர்கள்’ — என்ற சொல்லையும் நினைவில் கொள்ள வேண்டும்: கணிகையரும் மன்னனால் மதிக்கப்பட்டே அனுப்பப்படுகின்றனர். கவி தாமாகப் புகழவும் இல்லை, இகழவும் இல்லை; நடந்ததை நடந்தபடியே சொல்கிறார்.
ಪುರೋಹಿತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ — ‘ಋಷ್ಯಶೃಂಗನು ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಅರಿಯನು, ವಿಷಯಸುಖಕ್ಕೂ ಅಪರಿಚಿತನು. ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಲಕುವ ಪ್ರಿಯವಾದ ಇಂದ್ರಿಯವಿಷಯಗಳಿಂದಲೇ ಅವನನ್ನು ನಗರಕ್ಕೆ ಕರೆಸೋಣ; ಇದನ್ನು ಬೇಗನೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸೋಣ. ರೂಪವತಿಯರಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಗಣಿಕೆಯರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲಿ; ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ನಾನಾವಿಧವಾದ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಲೋಭಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರುವರು.’ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು — ಮಂತ್ರಿಗಳು ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮುನಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಅವನ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಅವರು ಬಾಗಿಲೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ‘ಸತ್ಕೃತಾಃ’ (ಸತ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ನೆನಪಿಡಬೇಕು — ಗಣಿಕೆಯರನ್ನೂ ರಾಜನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿಯೇ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕವಿ ಸ್ವತಃ ಹೊಗಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ನಿಂದಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ನಡೆದಂತೆಯೇ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
പുരോഹിതൻ പറയുന്നു — ഋഷ്യശൃംഗൻ വനത്തിൽത്തന്നെ സഞ്ചരിക്കുന്നു, തപസ്സിലും സ്വാധ്യായത്തിലും മുഴുകി. അദ്ദേഹം സ്ത്രീകളെ അറിയാത്തവനും വിഷയസുഖങ്ങളുമായി പരിചയമില്ലാത്തവനുമാണ്. 'മനുഷ്യരുടെ മനസ്സിനെ ഇളക്കിമറിക്കുന്ന പ്രിയപ്പെട്ട ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളാൽത്തന്നെ നമുക്ക് അദ്ദേഹത്തെ നഗരത്തിലേക്കു വരുത്താം; ഇതു വേഗം തീരുമാനിക്കപ്പെടട്ടെ. രൂപവതികളും നന്നായി അലങ്കരിച്ചവരുമായ ഗണികമാർ അവിടേക്കു പോകട്ടെ; സത്കരിക്കപ്പെട്ട അവർ പലവിധ ഉപായങ്ങളാൽ അദ്ദേഹത്തെ പ്രലോഭിപ്പിച്ച് ഇവിടേക്കു കൊണ്ടുവരും.' ഇവിടെ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്: മന്ത്രിമാർ ബലം പ്രയോഗിക്കുന്നില്ല, മുനിയെ ബന്ധിക്കുന്നുമില്ല; അദ്ദേഹത്തിന്റെ അജ്ഞാനത്തെത്തന്നെയാണ് അവർ വാതിലായി കാണുന്നത്. 'സത്കൃതാഃ' (സത്കരിക്കപ്പെട്ടവർ) എന്ന പദവും ഓർമ്മിക്കേണ്ടതാണ് — ഗണികമാരെയും രാജാവ് ആദരിച്ചുതന്നെയാണ് അയയ്ക്കുന്നത്. കവി സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നില്ല, നിന്ദിക്കുന്നുമില്ല; നടന്നതുപോലെ പറയുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു.
The priest said: “Ṛśyaśṛṅga lives in the forest, given to austerity and to the recitation of the Veda. He knows nothing of women or of the pleasures of the senses. With the very objects of sense that churn up men’s minds we shall bring him to the city; let this be decided at once. Let beautiful, finely adorned courtesans go there. Treated with honour, they will entice him by various devices and bring him here.” Notice that the ministers use no force and do not seize the sage; they see his very innocence as the way in. And the word “treated with honour” is worth remembering: even the courtesans are sent with the king’s respect. The poet neither praises nor blames; he simply tells what happened.
६श्रुत्वा तथेति राजा च प्रत्युवाच पुरोहितम्।
पुरोहितो मन्त्रिणश्च तदा चक्रुश्च ते तथा॥
७वारमुख्यास्तु तच्छ्रुत्वा वनं प्रविविशुर्महत्।
आश्रमस्याविदूरेऽस्मिन्यत्नं कुर्वन्ति दर्शने॥
तत् श्रुत्वा राजा रोमपादः ‘तथा भवतु’ इति पुरोहितं प्रत्युवाच; ततः पुरोहितः मन्त्रिणश्च तथा एव चक्रुः। राजा स्वयं न विवृणोति, न च प्रतिषेधति; मन्त्रिणां निश्चये सः अनुमतिम् एव ददाति। ताः वारमुख्याः अर्थात् प्रधानाः गणिकाः तत् श्रुत्वा महत् वनं प्रविविशुः। आश्रमस्य अविदूरे स्थित्वा ताः दर्शने यत्नं कुर्वन्ति — कथं ऋषिपुत्रस्य दृष्टिपथम् आगच्छेम इति उपायं चिन्तयन्ति। आश्रमं प्रति साक्षात् ताः न गच्छन्ति; विभाण्डकस्य भयं तासां मनसि वर्तते। ‘अविदूरे’ इति पदेन एषा सावधानता सूचिता — न अतिदूरम्, न च अतिसमीपम्।
అది విని రాజు రోమపాదుడు ‘అలాగే కానివ్వండి’ అని పురోహితునికి బదులిచ్చాడు; అప్పుడు పురోహితుడూ మంత్రులూ అలాగే చేశారు. రాజు స్వయంగా వివరించడు, అడ్డుకోడు; మంత్రుల నిశ్చయానికి అనుమతి మాత్రమే ఇస్తాడు. ఆ వారముఖ్యలు, అంటే ప్రధానులైన గణికలు, అది విని మహారణ్యంలోకి ప్రవేశించారు. ఆశ్రమానికి దగ్గరలోనే నిలిచి వారు దర్శనం కోసం ప్రయత్నిస్తారు — ఋషికుమారుని దృష్టిపథంలోకి ఎలా రావాలా అని ఉపాయం ఆలోచిస్తారు. వారు నేరుగా ఆశ్రమానికి వెళ్ళరు; విభాండకుని భయం వారి మనసులో ఉంది. ‘అవిదూరే’ (మరీ దూరం కాకుండా) అనే పదంతో ఈ జాగ్రత్త సూచించబడింది — మరీ దూరం కాదు, మరీ దగ్గరా కాదు.
அதைக் கேட்ட மன்னன் ரோமபாதன் ‘அப்படியே ஆகட்டும்’ என்று புரோகிதருக்கு மறுமொழி கூறினான்; பின்னர் புரோகிதரும் அமைச்சர்களும் அவ்வாறே செய்தனர். மன்னன் தானாக விளக்கவும் இல்லை, மறுக்கவும் இல்லை; அமைச்சர்களின் முடிவுக்கு ஒப்புதல் மட்டுமே அளிக்கிறான். ‘வாரமுக்யா:’ — அதாவது முதன்மையான கணிகையர் — அதைக் கேட்டுப் பெரும் காட்டிற்குள் நுழைந்தனர். ஆசிரமத்திற்குச் சற்றுத் தொலைவில் நின்று அவர்கள் அவர் கண்ணில் படுவதற்கு முயல்கின்றனர் — ரிஷிகுமாரனின் பார்வையில் எப்படிப் படுவது என்று உபாயம் சிந்திக்கின்றனர். அவர்கள் நேரடியாக ஆசிரமத்திற்குச் செல்லவில்லை; விபாண்டகர் மீதான அச்சம் அவர்கள் மனத்தில் இருக்கிறது. ‘அவிதூரே’ — ‘சற்றுத் தொலைவில்’ — என்ற சொல்லால் இந்த எச்சரிக்கை உணர்த்தப்படுகிறது — மிகத் தொலைவிலும் அல்ல, மிக அருகிலும் அல்ல.
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಜ ರೋಮಪಾದನು ‘ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ’ ಎಂದು ಪುರೋಹಿತನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು; ಆಮೇಲೆ ಪುರೋಹಿತನೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡಿದರು. ರಾಜನು ಸ್ವತಃ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ತಡೆಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ವಾರಮುಖ್ಯೆಯರು, ಅಂದರೆ ಪ್ರಧಾನ ಗಣಿಕೆಯರು, ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆಶ್ರಮದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಅವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ — ಋಷಿಪುತ್ರನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬೀಳುವುದು ಎಂದು ಉಪಾಯವನ್ನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ವಿಭಾಂಡಕನ ಭಯ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ. ‘ಅವಿದೂರೇ’ (ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಲ್ಲದೆಡೆ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಈ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ — ಬಹಳ ದೂರವೂ ಅಲ್ಲ, ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವೂ ಅಲ್ಲ.
അതുകേട്ട് രോമപാദരാജാവ് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പുരോഹിതനോടു മറുപടി പറഞ്ഞു; പിന്നീട് പുരോഹിതനും മന്ത്രിമാരും അങ്ങനെതന്നെ ചെയ്തു. രാജാവ് സ്വയം വിശദീകരിക്കുന്നില്ല, നിഷേധിക്കുന്നുമില്ല; മന്ത്രിമാരുടെ തീരുമാനത്തിന് അനുമതി നൽകുക മാത്രം ചെയ്യുന്നു. ആ വാരമുഖ്യകൾ, അതായത് പ്രധാനഗണികമാർ, അതുകേട്ട് മഹാവനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ആശ്രമത്തിന് അധികം ദൂരെയല്ലാതെ നിന്നുകൊണ്ട് അവർ ദർശനത്തിനു ശ്രമിക്കുന്നു — എങ്ങനെ ഋഷിപുത്രന്റെ ദൃഷ്ടിയിൽപ്പെടാം എന്ന് ഉപായം ആലോചിക്കുന്നു. ആശ്രമത്തിലേക്ക് അവർ നേരിട്ടു പോകുന്നില്ല; വിഭാണ്ഡകനോടുള്ള ഭയം അവരുടെ മനസ്സിലുണ്ട്. 'അവിദൂരേ' (അധികം ദൂരെയല്ലാതെ) എന്ന പദത്താൽ ഈ ജാഗ്രത സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു — അതിദൂരത്തുമല്ല, അതിസമീപത്തുമല്ല.
Hearing this, King Romapāda answered the priest, “So be it,” and the priest and ministers did accordingly. The king does not explain or forbid anything; he simply approves his ministers’ decision. The leading courtesans, on hearing the plan, entered the great forest. Staying not far from the hermitage, they tried to find a way to come within the sage’s son’s sight. They did not go straight to the hermitage, for fear of Vibhāṇḍaka was on their minds; the words “not far” convey this caution, neither too far nor too near.
८ऋषेः पुत्रस्य धीरस्य नित्यमाश्रमवासिनः।
पितुः स नित्यसंतुष्टो नातिचक्राम चाश्रमात्॥
९न तेन जन्मप्रभृति दृष्टपूर्वं तपस्विना।
स्त्री वा पुमान्वा यच्चान्यत्सत्त्वं नगरराष्ट्रजम्॥
अत्र कविः ऋषिपुत्रस्य स्वभावं वर्णयति। सः धीरः नित्यम् आश्रमे एव वसति; पितुः सन्निधौ सदा संतुष्टः सन् आश्रमात् बहिः कदापि न अतिचक्राम। तेन तपस्विना जन्मनः आरभ्य न स्त्री दृष्टपूर्वा, न पुमान्, न च नगरे राष्ट्रे वा जातं किमपि अन्यत् सत्त्वम्। मनुष्यमात्रम् अपि तेन न दृष्टम् — पितरं विहाय। एतत् वचनं समग्रायाः कथायाः मूलम् — यः लोकं न जानाति, सः लोकेन सुखेन नीयते। निर्दोषता एव अत्र दौर्बल्यं भवति। ‘नित्यसंतुष्टः’ इति पदेन कविः सूचयति यत् तस्य अज्ञानं न क्लेशकरम् आसीत्; सन्तोषः एव तस्य आवरणम्।
ఇక్కడ కవి ఋషికుమారుని స్వభావాన్ని వర్ణిస్తాడు. ఆ ధీరుడు నిత్యం ఆశ్రమంలోనే నివసిస్తాడు; తండ్రి సన్నిధిలో ఎల్లప్పుడూ తృప్తిగా ఉంటూ ఆశ్రమం దాటి ఎన్నడూ బయటకు వెళ్ళలేదు. ఆ తపస్వి పుట్టినప్పటి నుండి స్త్రీని గానీ, పురుషుని గానీ, నగరంలో గానీ రాష్ట్రంలో గానీ పుట్టిన మరే ప్రాణిని గానీ ఎన్నడూ చూడలేదు. తండ్రిని తప్ప మనిషి అనేవాడినే అతడు చూడలేదు. ఈ మాటే కథ అంతటికీ మూలం — లోకాన్ని ఎరుగనివాడిని లోకం సులభంగా తీసుకుపోతుంది. ఇక్కడ నిర్దోషత్వమే బలహీనత అవుతుంది. ‘నిత్యసంతుష్టః’ (నిత్యం తృప్తుడు) అనే పదంతో కవి అతని అజ్ఞానం అతనికి క్లేశకరం కాదని సూచిస్తున్నాడు; తృప్తియే అతనికి కవచం.
இங்கே கவி ரிஷிகுமாரனின் இயல்பை வர்ணிக்கிறார். மனஉறுதி கொண்ட அவர் எப்போதும் ஆசிரமத்திலேயே வாழ்கிறார்; தந்தையின் அருகில் எப்போதும் மனநிறைவுடன் இருந்து, ஆசிரமத்தைவிட்டு ஒருபோதும் வெளியே சென்றதில்லை. அந்தத் தவசி பிறந்தது முதல் பெண்ணையும் கண்டதில்லை, ஆணையும் கண்டதில்லை, நகரத்திலோ நாட்டிலோ பிறந்த வேறு எந்த உயிரையும் கண்டதில்லை. தந்தையைத் தவிர மனிதர் ஒருவரையும் அவர் கண்டதில்லை. இந்தச் சொல்லே முழுக் கதைக்கும் வேர் — உலகை அறியாதவன் உலகால் எளிதாக அழைத்துச் செல்லப்படுகிறான். இங்கே கள்ளமின்மையே பலவீனமாகிறது. ‘நித்யஸந்துஷ்ட:’ — ‘எப்போதும் மனநிறைவுடையவர்’ — என்ற சொல்லால், அவருடைய அறியாமை அவருக்குத் துன்பம் தருவதாக இல்லை என்று கவி குறிப்பிடுகிறார்; மனநிறைவே அவருடைய கவசம்.
ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಋಷಿಪುತ್ರನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಧೀರನು ನಿತ್ಯವೂ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ; ತಂದೆಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ಅವನು ಎಂದೂ ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ತಪಸ್ವಿ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಯನ್ನಾಗಲಿ ಪುರುಷನನ್ನಾಗಲಿ, ನಗರದಲ್ಲಿಯೋ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೋ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೇರೆ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಹಿಂದೆಂದೂ ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತಂದೆಯ ಹೊರತು ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರರನ್ನೂ ಅವನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮಾತೇ ಇಡೀ ಕಥೆಯ ಮೂಲ — ಲೋಕವನ್ನು ಅರಿಯದವನು ಲೋಕದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೋಷತೆಯೇ ದೌರ್ಬಲ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ‘ನಿತ್ಯಸಂತುಷ್ಟಃ’ (ಸದಾ ಸಂತುಷ್ಟ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಕವಿ ಅವನ ಅಜ್ಞಾನ ಅವನಿಗೆ ಕ್ಲೇಶಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಸಂತೋಷವೇ ಅವನ ಹೊದಿಕೆ.
ഇവിടെ കവി ഋഷിപുത്രന്റെ സ്വഭാവം വർണ്ണിക്കുന്നു. ധീരനായ അദ്ദേഹം എപ്പോഴും ആശ്രമത്തിൽത്തന്നെ വസിക്കുന്നു; പിതാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എന്നും സന്തുഷ്ടനായി ആശ്രമത്തിനു പുറത്ത് ഒരിക്കലും കടന്നിട്ടില്ല. ആ തപസ്വി ജനനം മുതൽ ഒരു സ്ത്രീയെയോ പുരുഷനെയോ നഗരത്തിലോ രാഷ്ട്രത്തിലോ ജനിച്ച മറ്റേതെങ്കിലും ജീവിയെയോ മുമ്പു കണ്ടിട്ടില്ല. പിതാവിനെയല്ലാതെ ഒരു മനുഷ്യനെപ്പോലും അദ്ദേഹം കണ്ടിട്ടില്ല. ഈ വാക്കാണ് കഥയുടെ മുഴുവൻ മൂലം — ലോകം അറിയാത്തവനെ ലോകം എളുപ്പത്തിൽ നയിക്കുന്നു. നിർദ്ദോഷതതന്നെയാണ് ഇവിടെ ദൗർബല്യമായിത്തീരുന്നത്. 'നിത്യസന്തുഷ്ടഃ' (എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടൻ) എന്ന പദത്താൽ കവി സൂചിപ്പിക്കുന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ അജ്ഞാനം ക്ലേശകരമായിരുന്നില്ല എന്നാണ്; സന്തോഷംതന്നെയായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആവരണം.
Here the poet describes the character of the sage’s son. Steadfast, he always stayed in the hermitage; always content in his father’s company, he never went beyond it. From his birth that ascetic had never seen a woman, nor a man, nor any other creature born in a city or a kingdom; apart from his father he had never seen a human being at all. This is the root of the whole story: one who does not know the world is easily led by it, and innocence here becomes a weakness. The words “ever content” tell us his ignorance did not trouble him; contentment itself was his shelter.
१०ततः कदाचित्तं देशमाजगाम यदृच्छया।
विभाण्डकसुतस्तत्र ताश्चापश्यद्वरांगनाः॥
११ताश्चित्रवेषाः प्रमदा गायन्त्यो मधुरस्वरम्।
ऋषिपुत्रमुपागम्य सर्वा वचनमब्रुवन्॥
१२कस्त्वं किं वर्तसे ब्रह्मन्ज्ञातुमिच्छामहे वयम्।
एकस्त्वं विजने दूरे वने चरसि शंस नः॥
ततः कदाचित् विभाण्डकसुतः यदृच्छया तं देशम् आजगाम; तत्र ताः वरांगनाः अपश्यत्। ‘यदृच्छया’ इति पदं मननीयम् — न सः आहूतः, न च गणिकाभिः अन्विष्टः; दैववशात् एव मेलनम् अभवत्। चित्रवेषाः ताः प्रमदाः मधुरस्वरं गायन्त्यः ऋषिपुत्रम् उपागम्य सर्वाः वचनम् अब्रुवन् — ‘हे ब्रह्मन्, त्वं कः, किं च वर्तसे? वयं ज्ञातुम् इच्छामः। एकाकी त्वं विजने दूरे वने चरसि; तत् अस्मभ्यं शंस’ इति। वृत्तम् अत्र शान्तम् एव — न बलम्, न च स्पष्टं प्रलोभनम्; गीतं प्रश्नश्च एव तासां साधनम्। प्रश्नः अपि शिष्टः — ब्रह्मन् इति सम्बोधनेन आरब्धः।
తర్వాత ఒకనాడు విభాండకుని కుమారుడు యాదృచ్ఛికంగా ఆ ప్రదేశానికి వచ్చాడు; అక్కడ ఆ వరాంగనలను చూశాడు. ‘యదృచ్ఛయా’ (యాదృచ్ఛికంగా) అనే పదం మననీయం — అతనిని ఎవరూ పిలవలేదు, గణికలు వెతకలేదు; దైవవశాత్తే కలయిక జరిగింది. చిత్రమైన వేషాలు ధరించిన ఆ ప్రమదలు మధురస్వరంతో పాడుతూ ఋషికుమారుని సమీపించి అందరూ ఇలా అన్నారు — ‘ఓ బ్రాహ్మణుడా, నీవెవరు, ఏం చేస్తూ ఉంటావు? మేము తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము. నీవు ఒంటరిగా నిర్జనమైన దూరారణ్యంలో సంచరిస్తున్నావు; అది మాకు చెప్పు.’ ఇక్కడ వృత్తాంతం శాంతంగానే ఉంది — బలమూ లేదు, స్పష్టమైన ప్రలోభనమూ లేదు; పాటా ప్రశ్నా మాత్రమే వారి సాధనాలు. ప్రశ్న కూడా మర్యాదగానే ఉంది — ‘బ్రహ్మన్’ అనే సంబోధనతో మొదలైంది.
பின்னர் ஒருநாள் விபாண்டகரின் மகன் தற்செயலாக அந்த இடத்திற்கு வந்தார்; அங்கே அந்த அழகிய பெண்களைக் கண்டார். ‘யத்ருச்சயா’ — ‘தற்செயலாக’ — என்ற சொல் சிந்திக்கத்தக்கது: அவர் அழைக்கப்படவும் இல்லை, கணிகையரால் தேடப்படவும் இல்லை; விதியின் வசத்தாலேயே சந்திப்பு நேர்ந்தது. விதவிதமான உடையணிந்த அந்தப் பெண்கள் இனிய குரலில் பாடிக்கொண்டே ரிஷிகுமாரனை அணுகி, அனைவரும் இவ்வாறு சொன்னார்கள் — ‘அந்தணரே, நீங்கள் யார், எவ்வாறு வாழ்கிறீர்கள்? நாங்கள் அறிய விரும்புகிறோம். ஆளரவமற்ற தொலைதூரக் காட்டில் நீங்கள் தனியாகத் திரிகிறீர்கள்; அதை எங்களுக்குச் சொல்லுங்கள்.’ இங்கே நிகழ்வு அமைதியானதே — வலிமையும் இல்லை, வெளிப்படையான கவர்ச்சியும் இல்லை; பாட்டும் கேள்வியுமே அவர்களின் கருவிகள். கேள்வியும் பண்பானதே — ‘அந்தணரே’ என்ற விளியுடன் தொடங்குகிறது.
ಆಮೇಲೆ ಒಮ್ಮೆ ವಿಭಾಂಡಕನ ಮಗನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದನು; ಅಲ್ಲಿ ಆ ಸುಂದರಿಯರನ್ನು ಕಂಡನು. ‘ಯದೃಚ್ಛಯಾ’ (ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ) ಎಂಬ ಪದ ಮನನೀಯ — ಅವನನ್ನು ಕರೆಯಲಿಲ್ಲ, ಗಣಿಕೆಯರು ಹುಡುಕಲೂ ಇಲ್ಲ; ದೈವವಶದಿಂದಲೇ ಭೇಟಿ ನಡೆಯಿತು. ಬಗೆಬಗೆಯ ವೇಷ ತೊಟ್ಟ ಆ ಯುವತಿಯರು ಮಧುರಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತ ಋಷಿಪುತ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು — ‘ಓ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ನೀನು ಯಾರು, ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ? ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ನಿರ್ಜನವಾದ ದೂರದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವೆ; ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ಹೇಳು.’ ಇಲ್ಲಿನ ನಡತೆ ಶಾಂತವಾದುದೇ — ಬಲವಿಲ್ಲ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಲೋಭನೆಯೂ ಇಲ್ಲ; ಹಾಡು ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಅವರ ಸಾಧನ. ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಶಿಷ್ಟವಾದುದು — ‘ಬ್ರಹ್ಮನ್’ ಎಂಬ ಸಂಬೋಧನೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
പിന്നീട് ഒരിക്കൽ വിഭാണ്ഡകപുത്രൻ യദൃച്ഛയാ ആ പ്രദേശത്തു വന്നു; അവിടെ ആ സുന്ദരിമാരെ കണ്ടു. 'യദൃച്ഛയാ' (അവിചാരിതമായി) എന്ന പദം ചിന്തനീയമാണ് — അദ്ദേഹം ക്ഷണിക്കപ്പെട്ടില്ല, ഗണികമാർ അദ്ദേഹത്തെ തേടിച്ചെന്നതുമില്ല; ദൈവവശാൽത്തന്നെ കൂടിക്കാഴ്ച സംഭവിച്ചു. വിചിത്രവേഷധാരികളായ ആ സ്ത്രീകൾ മധുരസ്വരത്തിൽ പാടിക്കൊണ്ട് ഋഷിപുത്രനെ സമീപിച്ച് എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — 'അല്ലയോ ബ്രാഹ്മണാ, അങ്ങ് ആരാണ്, എങ്ങനെ കഴിയുന്നു? ഞങ്ങൾക്ക് അറിയണമെന്നുണ്ട്. ആളൊഴിഞ്ഞ ദൂരവനത്തിൽ അങ്ങ് ഏകനായി സഞ്ചരിക്കുന്നു; അതു ഞങ്ങളോടു പറഞ്ഞാലും.' ഇവിടെ സംഭവം ശാന്തമാണ് — ബലമില്ല, പ്രകടമായ പ്രലോഭനവുമില്ല; ഗാനവും ചോദ്യവും മാത്രമാണ് അവരുടെ സാധനം. ചോദ്യവും ശിഷ്ടമാണ് — 'ബ്രഹ്മൻ' എന്ന സംബോധനയോടെ ആരംഭിക്കുന്നത്.
Then one day Vibhāṇḍaka’s son happened to come to that place, and there he saw the lovely women. “Happened to” deserves thought: he was not called, nor did the courtesans seek him out; the meeting came about by chance. Brightly dressed and singing in sweet voices, the women came up to the sage’s son and said: “Who are you, brahmin, and how do you live? We want to know. You wander alone in this lonely, faraway forest; tell us.” The scene is quiet: no force, no open enticement, only song and a question, and a courteous question at that, beginning with the respectful address “brahmin.”
१३अदृष्टरूपास्तास्तेन काम्यरूपा वने स्त्रियः।
हार्दात्तस्य मतिर्जाता आख्यातुं पितरं स्वकम्॥
१४पिता विभाण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरसः।
ऋष्यशृंग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि॥
१५इहाश्रमपदोऽस्माकं समीपे शुभदर्शनाः।
करिष्ये वोऽत्र पूजां वै सर्वेषां विधिपूर्वकम्॥
तेन पूर्वं तादृशं रूपं न दृष्टम्; वने ताः स्त्रियः तस्मै कमनीयरूपाः प्रतिभान्ति। हार्दात् अर्थात् स्नेहात् तस्य मतिः जाता यत् स्वकं पितरं ताभ्यः आख्यातव्यम्। मुनिपुत्रस्य प्रथमा प्रतिक्रिया न रागः, अपि तु सौहार्दम् — एतत् कवेः सूक्ष्मा दृष्टिः। सः वदति — ‘अस्माकं पिता विभाण्डकः; अहं तस्य औरसः पुत्रः। ऋष्यशृंगः इति मम नाम, कर्म च भुवि ख्यातम्। हे शुभदर्शनाः, इह समीपे एव अस्माकम् आश्रमपदम्; तत्र सर्वेषां युष्माकं विधिपूर्वकं पूजां करिष्ये’ इति। अपरिचिताभ्यः अपि सः अतिथिसत्कारम् एव प्रथमं प्रयच्छति; एषा एव आश्रमशिक्षा।
అతడు అంతకుముందు అలాంటి రూపాన్ని చూడలేదు; అడవిలో ఆ స్త్రీలు అతనికి మనోహరమైన రూపం గలవారిగా తోచారు. హార్దం వల్ల, అంటే స్నేహం వల్ల, తన తండ్రి గురించి వారికి చెప్పాలని అతనికి అనిపించింది. మునికుమారుని మొదటి ప్రతిస్పందన రాగం కాదు, సౌహార్దం — ఇది కవి సూక్ష్మదృష్టి. అతడు ఇలా అంటాడు — ‘మా తండ్రి విభాండకుడు; నేను అతని ఔరసపుత్రుడను. ఋష్యశృంగుడు అని నా పేరు, నా కర్మ కూడా భూమిపై ప్రసిద్ధం. ఓ శుభదర్శనలారా, ఇక్కడ దగ్గరలోనే మా ఆశ్రమం ఉంది; అక్కడ మీ అందరికీ విధిపూర్వకంగా పూజ చేస్తాను.’ అపరిచితులకు కూడా అతడు మొదట అతిథిసత్కారమే అందిస్తాడు; ఇదే ఆశ్రమ శిక్షణ.
அவர் முன்பு அத்தகைய வடிவைக் கண்டதில்லை; காட்டில் அந்தப் பெண்கள் அவருக்கு அழகிய வடிவினராகத் தோன்றினர். ‘ஹார்தாத்’ — அதாவது அன்பினால் — தன் தந்தையைப் பற்றி அவர்களிடம் சொல்ல வேண்டும் என்ற எண்ணம் அவருக்குத் தோன்றியது. முனிகுமாரனின் முதல் எதிர்வினை காமம் அல்ல, நட்புணர்வே — இது கவியின் நுட்பமான பார்வை. அவர் கூறுகிறார் — ‘எங்கள் தந்தை விபாண்டகர்; நான் அவருடைய சொந்த மகன். ரிஷ்யசிருங்கன் என்பது என் பெயர்; என் செயல்களும் உலகில் புகழ் பெற்றவை. அழகிய தோற்றம் உடையவர்களே, இங்கே அருகிலேயே எங்கள் ஆசிரமம் இருக்கிறது; அங்கே உங்கள் அனைவருக்கும் முறைப்படி வழிபாடு செய்வேன்.’ முன்பின் அறியாதவர்களுக்கும் அவர் முதலில் விருந்தோம்பலையே வழங்குகிறார்; இதுவே ஆசிரமக் கல்வி.
ಅವನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಅಂಥ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನಿಗೆ ಮನೋಹರರಾಗಿ ಕಂಡರು. ಹೃದಯದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ, ಅಂದರೆ ಸ್ನೇಹದಿಂದ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂಬ ಮನಸ್ಸು ಅವನಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಮುನಿಪುತ್ರನ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ರಾಗವಲ್ಲ, ಸೌಹಾರ್ದ — ಇದು ಕವಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮದೃಷ್ಟಿ. ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ — ‘ನಮ್ಮ ತಂದೆ ವಿಭಾಂಡಕ; ನಾನು ಅವನ ಔರಸಪುತ್ರ. ಋಷ್ಯಶೃಂಗನೆಂಬುದು ನನ್ನ ಹೆಸರು, ನನ್ನ ಕರ್ಮವೂ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಓ ಶುಭದರ್ಶನೆಯರೇ, ಇಲ್ಲೇ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಮವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.’ ಅಪರಿಚಿತರಿಗೂ ಅವನು ಮೊದಲು ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರವನ್ನೇ ನೀಡುತ್ತಾನೆ; ಇದೇ ಆಶ್ರಮದ ಶಿಕ್ಷಣ.
അദ്ദേഹം മുമ്പ് അത്തരമൊരു രൂപം കണ്ടിട്ടില്ല; വനത്തിൽ ആ സ്ത്രീകൾ അദ്ദേഹത്തിന് കമനീയരൂപികളായി തോന്നുന്നു. ഹൃദയത്തിൽനിന്ന്, അതായത് സ്നേഹത്താൽ, തന്റെ പിതാവിനെക്കുറിച്ച് അവരോടു പറയണമെന്ന് അദ്ദേഹത്തിനു തോന്നി. മുനിപുത്രന്റെ ആദ്യപ്രതികരണം രാഗമല്ല, സൗഹാർദ്ദമാണ് — ഇതാണ് കവിയുടെ സൂക്ഷ്മദൃഷ്ടി. അദ്ദേഹം പറയുന്നു — 'ഞങ്ങളുടെ പിതാവ് വിഭാണ്ഡകനാണ്; ഞാൻ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഔരസപുത്രൻ. ഋഷ്യശൃംഗൻ എന്നാണ് എന്റെ പേര്, എന്റെ കർമ്മം ഭൂമിയിൽ പ്രസിദ്ധമാണ്. അല്ലയോ ശുഭദർശനമുള്ളവരേ, ഇവിടെ അടുത്തുതന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ആശ്രമം; അവിടെ നിങ്ങളെയെല്ലാം ഞാൻ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കാം.' അപരിചിതരോടുപോലും അദ്ദേഹം ആദ്യം നൽകുന്നത് അതിഥിസത്കാരമാണ്; ഇതുതന്നെയാണ് ആശ്രമത്തിലെ ശിക്ഷണം.
He had never seen such forms before, and there in the forest the women seemed lovely to him. Out of warmth of heart he wanted to tell them about his father. The first stirring in the sage’s son is not desire but friendliness, a fine touch of the poet’s insight. He said: “Our father is Vibhāṇḍaka, and I am his own son. My name is Ṛśyaśṛṅga, and my name and deeds are known on earth. Our hermitage is close by, fair ones; there I shall honour all of you as guests, as the rule prescribes.” Even to strangers he offers hospitality first: that is what the hermitage has taught him.
१६ऋषिपुत्रवचः श्रुत्वा सर्वासां मतिरास वै।
तदाश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुः सर्वास्ततोऽङ्गनाः॥
१७गतानां तु ततः पूजामृषिपुत्रश्चकार ह।
इदमर्घ्यमिदं पाद्यमिदं मूलं फलं च नः॥
१८प्रतिगृह्य तु तां पूजां सर्वा एव समुत्सुकाः।
ऋषेर्भीताश्च शीघ्रं तु गमनाय मतिं दधुः॥
ऋषिपुत्रस्य वचः श्रुत्वा सर्वासां तत्र गन्तुं मतिः अभवत्; ततः सर्वाः अंगनाः तत् आश्रमपदं द्रष्टुं जग्मुः। गतानां तासाम् ऋषिपुत्रः पूजां चकार — ‘इदम् अर्घ्यम्, इदं पाद्यम्, इदम् अस्माकं मूलं फलं च’ इति वदन्। यत् तस्य आसीत्, तत् सर्वं तेन दत्तम्; अर्घ्यपाद्ये हि अतिथिपूजायाः प्रथमे अङ्गे। तां पूजां प्रतिगृह्य सर्वाः समुत्सुकाः अभवन्; ऋषेः अर्थात् विभाण्डकात् भीताः सत्यः शीघ्रं गमनाय मतिं दधुः। तासां त्वरा भयमूला; कार्यं न समाप्तम्, तथापि स्थातुं न शक्नुवन्ति। अत्र कविः तासाम् अपि मानुषं भयं दर्शयति।
ఋషికుమారుని మాట విని అందరికీ అక్కడికి వెళ్ళాలనిపించింది; అప్పుడు ఆ అంగనలందరూ ఆ ఆశ్రమాన్ని చూడటానికి వెళ్ళారు. వచ్చిన వారికి ఋషికుమారుడు పూజ చేశాడు — ‘ఇదిగో అర్ఘ్యం, ఇదిగో పాద్యం, ఇవిగో మా కందమూలాలూ ఫలాలూ’ అంటూ. తనకు ఉన్నదంతా అతడు ఇచ్చాడు; అర్ఘ్యపాద్యాలు అతిథిపూజలో మొదటి అంగాలు కదా. ఆ పూజను స్వీకరించి అందరూ ఆతురత పొందారు; ఋషి, అంటే విభాండకుడి వల్ల భయపడి త్వరగా వెళ్ళిపోవాలని నిశ్చయించుకున్నారు. వారి తొందర భయమూలకమైనది; పని పూర్తి కాలేదు, అయినా వారు నిలవలేకపోతున్నారు. ఇక్కడ కవి వారిలోని మానవసహజమైన భయాన్ని కూడా చూపిస్తున్నాడు.
ரிஷிகுமாரனின் சொல்லைக் கேட்டு அனைவருக்கும் அங்கே செல்லும் எண்ணம் உண்டாயிற்று; பின்னர் அந்தப் பெண்கள் அனைவரும் அந்த ஆசிரமத்தைக் காணச் சென்றனர். சென்ற அவர்களுக்கு ரிஷிகுமாரன் வழிபாடு செய்தார் — ‘இது அர்க்கியம், இது பாத்தியம், இவை எங்கள் கிழங்குகளும் கனிகளும்’ என்று சொல்லிக்கொண்டே. தம்மிடம் இருந்தவை அனைத்தையும் அவர் கொடுத்தார்; அர்க்கியமும் பாத்தியமும் — கை கழுவவும் கால் கழுவவும் தரப்படும் நீர் — விருந்தோம்பலின் முதல் அங்கங்கள் அல்லவா. அந்த வழிபாட்டை ஏற்றுக்கொண்டு அனைவரும் பதற்றமடைந்தனர்; ரிஷியான விபாண்டகருக்கு அஞ்சி விரைவில் புறப்பட எண்ணினர். அவர்களுடைய அவசரம் அச்சத்தில் வேரூன்றியது; பணி முடியவில்லை, ஆயினும் அங்கு தங்கியிருக்க முடியவில்லை. இங்கே கவி அவர்களுடைய மனித அச்சத்தையும் காட்டுகிறார்.
ಋಷಿಪುತ್ರನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮನಸ್ಸಾಯಿತು; ಆಗ ಎಲ್ಲ ಯುವತಿಯರೂ ಆ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಲು ಹೋದರು. ಬಂದ ಅವರಿಗೆ ಋಷಿಪುತ್ರನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು — ‘ಇದು ಅರ್ಘ್ಯ, ಇದು ಪಾದ್ಯ, ಇವು ನಮ್ಮ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎನ್ನುತ್ತ. ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದುದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನು ಕೊಟ್ಟನು; ಅರ್ಘ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾದ್ಯಗಳೇ ಅತಿಥಿಪೂಜೆಯ ಮೊದಲ ಅಂಗಗಳು. ಆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಆತುರಗೊಂಡರು; ಋಷಿಗೆ, ಅಂದರೆ ವಿಭಾಂಡಕನಿಗೆ, ಹೆದರಿ ಬೇಗನೆ ಹೊರಡಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಆತುರಕ್ಕೆ ಭಯವೇ ಮೂಲ; ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಲಾರರು. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ಅವರ ಮಾನವೀಯವಾದ ಭಯವನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ഋഷിപുത്രന്റെ വാക്കുകേട്ട് എല്ലാവർക്കും അവിടേക്കു പോകാൻ മനസ്സുണ്ടായി; പിന്നീട് ആ സ്ത്രീകളെല്ലാം ആ ആശ്രമം കാണാൻ പോയി. ചെന്നെത്തിയ അവരെ ഋഷിപുത്രൻ പൂജിച്ചു — 'ഇതാ അർഘ്യം, ഇതാ പാദ്യം, ഇതാ ഞങ്ങളുടെ കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും' എന്നു പറഞ്ഞുകൊണ്ട്. തനിക്കുണ്ടായിരുന്നതെല്ലാം അദ്ദേഹം നൽകി; അർഘ്യവും പാദ്യവുമാണല്ലോ അതിഥിപൂജയുടെ ആദ്യ അംഗങ്ങൾ. ആ പൂജ സ്വീകരിച്ച് എല്ലാവരും ഉത്കണ്ഠാകുലരായി; ഋഷിയെ, അതായത് വിഭാണ്ഡകനെ, ഭയന്ന് വേഗം മടങ്ങിപ്പോകാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. അവരുടെ തിടുക്കം ഭയത്തിൽനിന്നുള്ളതാണ്; കാര്യം പൂർത്തിയായിട്ടില്ല, എന്നിട്ടും അവർക്ക് നിൽക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഇവിടെ കവി അവരുടെയും മാനുഷികമായ ഭയം കാണിക്കുന്നു.
Hearing the sage’s son, they all decided to go, and the women went to see the hermitage. When they arrived, he honoured them, saying, “Here is water to welcome you, here is water for your feet, and here are our roots and fruits.” He gave them all he had, for water of welcome and water for the feet are the first parts of honouring a guest. But once they had accepted his hospitality, they grew restless, and, afraid of the sage his father, they quickly decided to leave. Their haste came from fear: their task was not done, yet they could not stay. Here the poet shows their very human fear too.
१९अस्माकमपि मुख्यानि फलानीमानि हे द्विज।
गृहाण विप्र भद्रं ते भक्षयस्व च मा चिरम्॥
२०ततस्तास्तं समालिङ्ग्य सर्वा हर्षसमन्विताः।
मोदकान्प्रददुस्तस्मै भक्ष्यांश्च विविधाञ्छुभान्॥
२१तानि चास्वाद्य तेजस्वी फलानीति स्म मन्यते।
अनास्वादितपूर्वाणि वने नित्यनिवासिनाम्॥
ताः अवदन् — ‘हे द्विज, अस्माकम् अपि इमानि मुख्यानि फलानि सन्ति; हे विप्र, गृहाण, ते भद्रं भवतु, अचिरेण च भक्षय’ इति। ततः सर्वाः हर्षसमन्विताः तं समालिङ्ग्य मोदकान् विविधान् शुभान् भक्ष्यान् च तस्मै प्रददुः। तानि आस्वाद्य सः तेजस्वी ‘एतानि फलानि’ इति अमन्यत; वने नित्यं वसतां जनानां तादृशानि पूर्वम् अनास्वादितानि एव। मिष्टान्नं फलम् इति मन्यमानः मुनिपुत्रः अस्य सर्गस्य करुणम् एकं चित्रम्। यः रसं न जानाति, तस्य कृते नूतनः रसः अपि परिचितनाम्ना एव आगच्छति; एतेन तस्य निर्दोषता पुनः उद्घाटिता।
వారు ఇలా అన్నారు — ‘ఓ ద్విజుడా, మా దగ్గర కూడా ఈ శ్రేష్ఠమైన ఫలాలు ఉన్నాయి; ఓ విప్రుడా, స్వీకరించు, నీకు శుభమగుగాక, వెంటనే తిను.’ తర్వాత అందరూ సంతోషంతో అతనిని కౌగిలించుకుని నానావిధాలైన మోదకాలనూ (లడ్డూలనూ) శుభమైన భక్ష్యాలనూ అతనికి ఇచ్చారు. వాటిని రుచి చూసి ఆ తేజస్వి ‘ఇవి ఫలాలు’ అని భావించాడు; అడవిలో నిత్యం నివసించేవారికి అలాంటివి అంతకుముందు రుచి చూడనివే. మిఠాయిని పండు అనుకునే మునికుమారుడు ఈ సర్గలోని ఒక కరుణమైన చిత్రం. రుచి ఎరుగనివానికి కొత్త రుచి కూడా పరిచితమైన పేరుతోనే వస్తుంది; దీనితో అతని నిర్దోషత్వం మళ్ళీ బయటపడింది.
அவர்கள் சொன்னார்கள் — ‘அந்தணரே, எங்களிடமும் இந்தச் சிறந்த கனிகள் இருக்கின்றன; விப்ரரே, பெற்றுக்கொள்ளுங்கள், உங்களுக்கு நன்மை உண்டாகட்டும், உடனே உண்ணுங்கள்.’ பின்னர் அனைவரும் மகிழ்ச்சியுடன் அவரைத் தழுவிக்கொண்டு, பலவகை மோதகங்களையும் நல்ல தின்பண்டங்களையும் அவருக்குக் கொடுத்தனர். அவற்றைச் சுவைத்த அந்த ஒளிமிக்கவர் ‘இவை கனிகள்’ என்றே எண்ணினார்; எப்போதும் காட்டில் வாழ்பவர்கள் அத்தகையவற்றை முன்பு சுவைத்ததே இல்லை. இனிப்புப் பண்டத்தைக் கனி என்று எண்ணும் முனிகுமாரன் — இந்த சர்க்கத்தின் ஒரு நெகிழ்ச்சியான சித்திரம். சுவையை அறியாதவனுக்குப் புதிய சுவையும் பழகிய பெயரோடுதான் வந்து சேர்கிறது; இதனால் அவருடைய கள்ளமின்மை மீண்டும் வெளிப்படுகிறது.
ಅವರು ಹೇಳಿದರು — ‘ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಿವೆ; ಓ ವಿಪ್ರನೇ, ಸ್ವೀಕರಿಸು, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ, ತಡಮಾಡದೆ ತಿನ್ನು.’ ಆಮೇಲೆ ಎಲ್ಲರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಅವನನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಮೋದಕಗಳನ್ನೂ ಶುಭವಾದ ತಿಂಡಿಗಳನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಅವನ್ನು ಸವಿದು ಆ ತೇಜಸ್ವಿ ‘ಇವು ಹಣ್ಣುಗಳು’ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದನು; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಾಸಿಸುವವರು ಅಂಥವನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಸವಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಹಿತಿಂಡಿಯನ್ನು ಹಣ್ಣೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಮುನಿಪುತ್ರ — ಇದು ಈ ಸರ್ಗದ ಒಂದು ಕರುಣಾಜನಕ ಚಿತ್ರ. ರುಚಿಯನ್ನು ಅರಿಯದವನಿಗೆ ಹೊಸ ರುಚಿಯೂ ಪರಿಚಿತ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಬರುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದ ಅವನ ನಿರ್ದೋಷತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
അവർ പറഞ്ഞു — 'അല്ലയോ ദ്വിജാ, ഞങ്ങളുടെ പക്കലും ഈ വിശിഷ്ടമായ പഴങ്ങളുണ്ട്; അല്ലയോ വിപ്രാ, സ്വീകരിച്ചാലും, അങ്ങേക്കു മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ, വേഗം ഭക്ഷിച്ചാലും.' പിന്നീട് എല്ലാവരും ഹർഷത്തോടെ അദ്ദേഹത്തെ ആലിംഗനം ചെയ്ത് പലവിധ ലഡ്ഡുകളും (മോദകങ്ങൾ) നല്ല ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കളും അദ്ദേഹത്തിനു നൽകി. അവ ആസ്വദിച്ച് ആ തേജസ്വി 'ഇവ പഴങ്ങളാണ്' എന്നു കരുതി; വനത്തിൽ എന്നും വസിക്കുന്നവർ ഇത്തരം വിഭവങ്ങൾ മുമ്പ് ആസ്വദിച്ചിട്ടുണ്ടാവില്ലല്ലോ. മധുരപലഹാരത്തെ പഴമെന്നു കരുതുന്ന മുനിപുത്രൻ ഈ സർഗത്തിലെ കരുണമായ ഒരു ചിത്രമാണ്. രുചി അറിയാത്തവന് പുതിയ രുചിപോലും പരിചിതമായ പേരിലാണ് വന്നെത്തുന്നത്; ഇതിലൂടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നിർദ്ദോഷത വീണ്ടും വെളിപ്പെടുന്നു.
They said: “We too have these choice fruits, brahmin. Take them, and may all be well with you; eat them right away.” Then, all full of delight, they embraced him and gave him sweet balls and all kinds of fine things to eat. Tasting them, the radiant youth took them for fruits, for those who always live in the forest had never tasted such things. The sage’s son taking sweets for fruit is one of the sarga’s tender pictures: to one who has never known a taste, a new taste arrives under a familiar name, and his innocence is laid bare once more.
२२आपृच्छ्य च तदा विप्रं व्रतचर्यां निवेद्य च।
गच्छन्ति स्मापदेशात्ता भीतास्तस्य पितुः स्त्रियः॥
२३गतासु तासु सर्वासु काश्यपस्यात्मजो द्विजः।
अस्वस्थहृदयश्चासीद्दुःखाच्च परिवर्तते॥
२४ततोऽपरेद्युस्तं देशमाजगाम स वीर्यवान्।
विभाण्डकसुतः श्रीमान्मनसाचिन्तयन्मुहुः॥
ततः ताः स्त्रियः तं विप्रम् आपृच्छ्य, स्वकीयां व्रतचर्यां निवेद्य च, तेन एव अपदेशेन गच्छन्ति स्म — तस्य पितुः भीताः। ‘व्रतचर्या’ इति मिथ्या न, अपि तु अर्धसत्यम्; तस्मात् एव तत् ‘अपदेशः’ इति कविना उक्तम्। सर्वासु गतासु काश्यपस्य आत्मजः सः द्विजः अस्वस्थहृदयः अभवत्, दुःखेन च इतस्ततः परिवर्तते। यत् पूर्वं न ज्ञातम्, तस्य वियोगः अपि न ज्ञातः आसीत्; अधुना उभयम् अपि सः वेत्ति। ततः अपरेद्युः अर्थात् द्वितीयदिवसे सः वीर्यवान् विभाण्डकसुतः श्रीमान् मुहुः मनसा चिन्तयन् तम् एव देशम् आजगाम। एकं दिनम् एव पर्याप्तम् आसीत्।
తర్వాత ఆ స్త్రీలు ఆ విప్రుని దగ్గర సెలవు తీసుకుని, తమకు వ్రతాచరణ ఉందని చెప్పి, ఆ నెపంతోనే వెళ్ళిపోయారు — అతని తండ్రికి భయపడి. ‘వ్రతచర్య’ అబద్ధం కాదు, అర్ధసత్యం; అందుకే కవి దానిని ‘అపదేశః’ (నెపం) అన్నాడు. అందరూ వెళ్ళిపోయిన తర్వాత కాశ్యపుని వంశంలో పుట్టిన ఆ ద్విజుడు మనసు స్థిమితం లేనివాడై, దుఃఖంతో అటూ ఇటూ పొర్లాడుతున్నాడు. ఇంతకుముందు తెలియనిదాని వియోగం కూడా అతనికి తెలియదు; ఇప్పుడు రెండూ అతనికి తెలుసు. తర్వాత మరునాడు, అంటే రెండవ రోజు, వీర్యవంతుడు, శ్రీమంతుడు అయిన ఆ విభాండకసుతుడు మనసులో మళ్ళీ మళ్ళీ తలచుకుంటూ అదే ప్రదేశానికి వచ్చాడు. ఒక్క రోజే చాలింది.
பின்னர் அந்தப் பெண்கள் அந்த அந்தணரிடம் விடைபெற்று, தங்களுக்கு ஒரு விரத அனுஷ்டானம் இருப்பதாகத் தெரிவித்து, அதையே சாக்காகக் கொண்டு சென்றுவிட்டனர் — அவருடைய தந்தைக்கு அஞ்சி. ‘விரத அனுஷ்டானம்’ என்பது முழுப்பொய் அல்ல, அரை உண்மை; அதனாலேயே கவி அதை ‘அபதேச:’ — ‘சாக்கு’ — என்கிறார். அனைவரும் சென்றதும் காஸ்யபரின் வழித்தோன்றலான அந்த அந்தணர் மனம் அமைதியிழந்தார்; துயரத்தால் அங்குமிங்கும் புரண்டு தவித்தார். முன்பு அறியாத ஒன்றின் பிரிவையும் அவர் அறிந்திருக்கவில்லை; இப்போது இரண்டையும் அவர் அறிகிறார். பின்னர் ‘அபரேத்யு:’ — அதாவது மறுநாள் — ஆற்றல் மிக்க, ஒளி பொருந்திய விபாண்டகரின் மகன் மீண்டும் மீண்டும் மனத்தால் நினைத்தவாறே அதே இடத்திற்கு வந்தார். ஒரே ஒரு நாள் போதுமானதாக இருந்தது.
ಆಮೇಲೆ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಆ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಿವೇದಿಸಿ, ಅದೇ ನೆಪದಿಂದ ಹೊರಟುಹೋದರು — ಅವನ ತಂದೆಗೆ ಹೆದರಿ. ‘ವ್ರತಚರ್ಯೆ’ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ, ಅರ್ಧಸತ್ಯ; ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕವಿ ಅದನ್ನು ‘ಅಪದೇಶ’ (ನೆಪ) ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಹೋದ ಮೇಲೆ ಕಾಶ್ಯಪನ ಮಗನಾದ ಆ ದ್ವಿಜನು ಅಸ್ವಸ್ಥಹೃದಯನಾದನು, ದುಃಖದಿಂದ ಅತ್ತಿತ್ತ ಹೊರಳಾಡತೊಡಗಿದನು. ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಯದುದರ ವಿಯೋಗವೂ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ಎರಡನ್ನೂ ಅವನು ಅರಿತಿದ್ದಾನೆ. ಮರುದಿನ ಆ ವೀರ್ಯವಂತನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ವಿಭಾಂಡಕಸುತನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದನು. ಒಂದೇ ದಿನ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು.
പിന്നീട് ആ സ്ത്രീകൾ ആ വിപ്രനോടു യാത്ര ചോദിച്ച്, തങ്ങളുടെ വ്രതചര്യയെക്കുറിച്ച് അറിയിച്ച്, അതേ ഒഴികഴിവു പറഞ്ഞുകൊണ്ട് പോയി — അദ്ദേഹത്തിന്റെ പിതാവിനെ ഭയന്ന്. 'വ്രതചര്യ' എന്നത് കള്ളമല്ല, അർദ്ധസത്യമാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് കവി അതിനെ 'അപദേശം' (ഒഴികഴിവ്) എന്നു പറഞ്ഞത്. എല്ലാവരും പോയപ്പോൾ കാശ്യപന്റെ പുത്രനായ ആ ദ്വിജൻ അസ്വസ്ഥഹൃദയനായി, ദുഃഖത്തോടെ അങ്ങുമിങ്ങും ഉഴന്നുനടന്നു. മുമ്പ് അറിയാത്തതിനെ മാത്രമല്ല, അതിന്റെ വിയോഗത്തെയും അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല; ഇപ്പോൾ രണ്ടും അദ്ദേഹം അറിയുന്നു. പിന്നീട് പിറ്റേന്ന്, അതായത് രണ്ടാം ദിവസം, വീര്യവാനും ശ്രീമാനുമായ ആ വിഭാണ്ഡകപുത്രൻ മനസ്സുകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് അതേ പ്രദേശത്തു വന്നു. ഒരു ദിവസം മാത്രം മതിയായിരുന്നു.
Then the women took leave of the brahmin, telling him they had a religious observance to keep, and went away on that pretext, afraid of his father. The observance was not a lie but a half-truth, which is why the poet calls it a pretext. When they had all gone, the son of Vibhāṇḍaka of Kaśyapa’s line grew uneasy at heart and wandered restlessly about in distress. What he had never known before, he had never known the loss of either; now he knew both. The next day that strong and splendid son of Vibhāṇḍaka came back to the same place, turning it over and over in his mind. A single day had been enough.
२५मनोज्ञा यत्र ता दृष्टा वारमुख्याः स्वलंकृताः।
दृष्ट्वैव च ततो विप्रमायान्तं हृष्टमानसाः॥
२६उपसृत्य ततः सर्वास्तास्तमूचुरिदं वचः।
एह्याश्रमपदं सौम्य अस्माकमिति चाब्रुवन्॥
२७चित्राण्यत्र बहूनि स्युर्मूलानि च फलानि च।
तत्राप्येष विशेषेण विधिर्हि भविता ध्रुवम्॥
२८श्रुत्वा तु वचनं तासां सर्वासां हृदयंगमम्।
गमनाय मतिं चक्रे तं च निन्युस्तथा स्त्रियः॥
यत्र ताः मनोज्ञाः स्वलंकृताः वारमुख्याः पूर्वं दृष्टाः, तत्र एव सः गतः। तम् आयान्तं विप्रं दृष्ट्वा एव ताः हृष्टमानसाः अभवन्; उपसृत्य च सर्वाः तम् इदं वचनम् ऊचुः — ‘हे सौम्य, अस्माकम् आश्रमपदम् एहि। तत्र अपि बहूनि चित्राणि मूलानि फलानि च स्युः; एषः विधिः तत्र विशेषेण ध्रुवं भविता’ इति। तासां वचनं कौशलपूर्णम् — यत् तस्य प्रियम्, तद् एव तत्र अधिकं भविष्यति इति ताः वदन्ति; आश्रमशब्दम् अपि ताः एव प्रयुञ्जते। तासां सर्वासां हृदयंगमं वचनं श्रुत्वा सः गमनाय मतिं चक्रे; ताः स्त्रियः च तं तथा निन्युः। अनिच्छया न, स्वेच्छया एव सः गतः।
మనోహరులై చక్కగా అలంకరించుకున్న ఆ వారముఖ్యలను ఇంతకుముందు ఎక్కడ చూశాడో అక్కడికే అతడు వెళ్ళాడు. వస్తున్న ఆ విప్రుని చూడగానే వారు సంతోషించారు; దగ్గరకు వెళ్ళి అందరూ అతనితో ఇలా అన్నారు — ‘ఓ సౌమ్యుడా, మా ఆశ్రమానికి రా. అక్కడ కూడా చిత్రమైన కందమూలాలూ ఫలాలూ ఎన్నో ఉంటాయి; అక్కడ ఈ విధి (సత్కారం) తప్పక విశేషంగా జరుగుతుంది.’ వారి మాట నేర్పుతో నిండినది — అతనికి ప్రియమైనదే అక్కడ ఎక్కువగా ఉంటుందని వారు చెబుతారు; ‘ఆశ్రమం’ అనే పదాన్ని కూడా వారే ప్రయోగిస్తారు. వారందరి హృదయంగమమైన మాట విని అతడు వెళ్ళాలని నిశ్చయించుకున్నాడు; ఆ స్త్రీలు అతనిని అలా తీసుకువెళ్ళారు. అతడు అయిష్టంగా కాదు, తన ఇష్టంతోనే వెళ్ళాడు.
மனத்திற்கு இனிய, நன்கு அணிசெய்துகொண்ட அந்த முதன்மைக் கணிகையரை முன்பு எங்கே கண்டாரோ அங்கேயே அவர் சென்றார். வந்துகொண்டிருந்த அந்த அந்தணரைக் கண்டவுடனேயே அவர்கள் மனம் மகிழ்ந்தனர்; அருகில் சென்று அனைவரும் அவரிடம் இவ்வாறு சொன்னார்கள் — ‘இனியவரே, எங்கள் ஆசிரமத்திற்கு வாருங்கள். அங்கும் விதவிதமான கிழங்குகளும் கனிகளும் நிறைய இருக்கும்; அங்கே இந்த உபசார முறை சிறப்பாக நிச்சயம் நடைபெறும்.’ அவர்களுடைய சொல் சாமர்த்தியம் நிறைந்தது — அவருக்கு இனியதே அங்கே மிகுதியாக இருக்கும் என்று சொல்கிறார்கள்; ‘ஆசிரமம்’ என்ற சொல்லையும் அவர்களே பயன்படுத்துகிறார்கள். அவர்கள் அனைவரின் மனம் கவரும் சொல்லைக் கேட்டு அவர் செல்ல மனம் கொண்டார்; அந்தப் பெண்களும் அவ்வாறே அவரை அழைத்துச் சென்றனர். விருப்பமின்றி அல்ல, தம் விருப்பத்தாலேயே அவர் சென்றார்.
ಹಿಂದೆ ಆ ಮನೋಹರರಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಧಾನ ಗಣಿಕೆಯರನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದನೋ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಅವನು ಹೋದನು. ಬರುತ್ತಿರುವ ಆ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಕಂಡೊಡನೆಯೇ ಅವರು ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾದರು; ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಅವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು — ‘ಓ ಸೌಮ್ಯನೇ, ನಮ್ಮ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಾ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ಅನೇಕ ಗೆಡ್ಡೆಗಳೂ ಹಣ್ಣುಗಳೂ ಇವೆ; ಅಲ್ಲಿ ಈ ಸತ್ಕಾರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಖಂಡಿತ ನಡೆಯುವುದು.’ ಅವರ ಮಾತು ಕೌಶಲಪೂರ್ಣ — ಅವನಿಗೆ ಯಾವುದು ಪ್ರಿಯವೋ ಅದೇ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ‘ಆಶ್ರಮ’ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಅವರೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರ ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಹೋಗಲು ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು; ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅನಿಚ್ಛೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಿಂದಲೇ ಅವನು ಹೋದನು.
മനോഹരികളും നന്നായി അലങ്കരിച്ചവരുമായ ആ വാരമുഖ്യകളെ മുമ്പു കണ്ട അതേ സ്ഥലത്തേക്കുതന്നെ അദ്ദേഹം പോയി. വരുന്ന ആ വിപ്രനെ കണ്ടമാത്രയിൽ അവർ സന്തുഷ്ടമനസ്കരായി; അടുത്തുചെന്ന് എല്ലാവരും അദ്ദേഹത്തോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു — 'അല്ലയോ സൗമ്യാ, ഞങ്ങളുടെ ആശ്രമത്തിലേക്കു വന്നാലും. അവിടെയും വിചിത്രമായ ധാരാളം കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും ഉണ്ടാകും; അവിടെ ഈ സത്കാരവിധി വിശേഷിച്ചും തീർച്ചയായും ഉണ്ടാകും.' അവരുടെ വാക്ക് കൗശലം നിറഞ്ഞതാണ് — അദ്ദേഹത്തിനു പ്രിയമായതുതന്നെ അവിടെ കൂടുതലുണ്ടാകും എന്ന് അവർ പറയുന്നു; 'ആശ്രമം' എന്ന വാക്കും അവർതന്നെ പ്രയോഗിക്കുന്നു. അവരുടെയെല്ലാം ഹൃദയഹാരിയായ വാക്കുകേട്ട് അദ്ദേഹം പോകാൻ തീരുമാനിച്ചു; ആ സ്ത്രീകൾ അദ്ദേഹത്തെ അങ്ങനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി. മനസ്സില്ലാമനസ്സോടെയല്ല, സ്വേച്ഛയാലാണ് അദ്ദേഹം പോയത്.
He went to the very spot where he had seen those charming, finely adorned courtesans. As soon as they saw him coming they were glad, and they all came up to him and said: “Come to our hermitage, gentle one. There are many fine roots and fruits there too, and there this welcome will certainly be given you, and with special care.” Their words were skilful: they promised that what he liked would be found there in greater plenty, and they themselves used the word “hermitage.” Hearing the winning words of them all, he decided to go, and the women led him away. He went not unwillingly but of his own accord.
२९तत्र चानीयमाने तु विप्रे तस्मिन्महात्मनि।
ववर्ष सहसा देवो जगत्प्रह्लादयंस्तदा॥
३०वर्षेणैवागतं विप्रं तापसं स नराधिपः।
प्रत्युद्गम्य मुनिं प्रह्वः शिरसा च महीं गतः॥
३१अर्घ्यं च प्रददौ तस्मै न्यायतः सुसमाहितः।
वव्रे प्रसादं विप्रेन्द्रान्मा विप्रं मन्युराविशेत्॥
तस्मिन् महात्मनि विप्रे तत्र आनीयमाने एव देवः अर्थात् इन्द्रः सहसा ववर्ष, जगत् च प्राह्लादयत्। पूर्वं सनत्कुमारेण यत् उक्तम्, तत् अत्र अक्षरशः फलितम्; अनावृष्टेः निवृत्तिः मुनेः पादप्रवेशेन एव जाता। वर्षेण एव सः नराधिपः ज्ञातवान् यत् तापसः आगतः इति। ततः प्रह्वः सन् सः मुनिं प्रत्युद्गम्य शिरसा महीं गतः — अर्थात् साष्टांगं प्रणनाम। सुसमाहितः सन् न्यायतः तस्मै अर्घ्यं प्रददौ; विप्रेन्द्रात् च प्रसादं वव्रे — ‘विप्रं मन्युः मा आविशेत्’ इति। छलस्य स्मृतिः राज्ञः मनसि वर्तते; अतः वरेषु सः क्षमाम् एव प्रथमं याचते। एतेन राज्ञः धार्मिकता रक्षिता।
ఆ మహాత్ముడైన విప్రుడు అక్కడికి తీసుకురాబడుతుండగానే దేవుడు, అంటే ఇంద్రుడు, హఠాత్తుగా వర్షం కురిపించి లోకాన్ని ఆహ్లాదపరిచాడు. పూర్వం సనత్కుమారుడు చెప్పినది ఇక్కడ అక్షరశః ఫలించింది; ముని అడుగుపెట్టగానే అనావృష్టి తొలగిపోయింది. వర్షం వల్లనే ఆ నరాధిపుడు తాపసుడు వచ్చాడని తెలుసుకున్నాడు. తర్వాత వినయంతో అతడు మునికి ఎదురువెళ్ళి శిరస్సుతో నేలను తాకాడు — అంటే సాష్టాంగ ప్రణామం చేశాడు. శ్రద్ధగా న్యాయబద్ధంగా అతనికి అర్ఘ్యం ఇచ్చాడు; ఆ విప్రశ్రేష్ఠుని నుండి ‘విప్రుని క్రోధం ఆవహించకుండుగాక’ అని అనుగ్రహాన్ని కోరాడు. మోసపు స్మృతి రాజు మనసులో ఉంది; అందువల్ల వరాలలో అతడు మొదట క్షమనే యాచిస్తాడు. దీనితో రాజు ధార్మికత రక్షించబడింది.
அந்த மகாத்மாவான அந்தணர் அங்கே அழைத்து வரப்பட்டுக்கொண்டிருந்தபோதே, தேவன் — அதாவது இந்திரன் — திடீரென்று மழை பொழிந்து உலகை மகிழ்வித்தான். முன்பு ஸனத்குமாரர் சொன்னது இங்கே எழுத்துக்கு எழுத்து பலித்தது; முனிவரின் காலடி பட்டதாலேயே மழையின்மை நீங்கியது. மழையைக் கொண்டே தவசி வந்துவிட்டார் என்று அந்த மன்னன் அறிந்தான். பின்னர் அவன் பணிவுடன் முனிவரை எதிர்கொண்டு சென்று, தலை தரையில் படும்படி — அதாவது சாஷ்டாங்கமாக — வணங்கினான். மனம் ஒருமித்து முறைப்படி அவருக்கு அர்க்கியம் கொடுத்தான்; அந்தணர்களில் சிறந்தவரிடம், ‘அந்தணருக்குச் சினம் உண்டாகாதிருக்கட்டும்’ என்று அருள் வேண்டினான். சூழ்ச்சியின் நினைவு மன்னனின் மனத்தில் இருக்கிறது; ஆகவே வரங்களில் அவன் மன்னிப்பையே முதலில் வேண்டுகிறான். இதனால் மன்னனின் அறநெறி காக்கப்படுகிறது.
ಆ ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಪ್ರನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ದೇವನು, ಅಂದರೆ ಇಂದ್ರನು, ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮಳೆಗರೆದು ಜಗತ್ತನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸಿದನು. ಹಿಂದೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನು ಏನು ಹೇಳಿದ್ದನೋ ಅದು ಇಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಶಃ ಫಲಿಸಿತು; ಮುನಿಯ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಲೇ ಅನಾವೃಷ್ಟಿ ನಿವಾರಣೆಯಾಯಿತು. ಮಳೆಯಿಂದಲೇ ಆ ರಾಜನು ತಪಸ್ವಿ ಬಂದನೆಂದು ತಿಳಿದನು. ಆಮೇಲೆ ವಿನೀತನಾಗಿ ಅವನು ಮುನಿಯನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡು ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿಸಿದನು — ಅಂದರೆ ಸಾಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದನು. ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ ನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನಿತ್ತನು; ಆ ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠನಿಂದ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇಡಿದನು — ‘ವಿಪ್ರನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರದಿರಲಿ’ ಎಂದು. ವಂಚನೆಯ ನೆನಪು ರಾಜನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ವರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೊದಲು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನೇ ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ರಾಜನ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ರಕ್ಷಿತವಾಯಿತು.
മഹാത്മാവായ ആ വിപ്രനെ അവിടേക്കു കൊണ്ടുവന്നുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾത്തന്നെ ദേവൻ, അതായത് ഇന്ദ്രൻ, പെട്ടെന്നു മഴ പെയ്യിച്ചു, ലോകത്തെ ആഹ്ലാദിപ്പിച്ചു. പണ്ട് സനത്കുമാരൻ പറഞ്ഞത് ഇവിടെ അക്ഷരംപ്രതി ഫലിച്ചു; മുനിയുടെ പാദസ്പർശം ഉണ്ടായ ഉടനെതന്നെ അനാവൃഷ്ടി നീങ്ങി. മഴകൊണ്ടുതന്നെ ആ നരാധിപൻ തപസ്വി വന്നെത്തി എന്ന് അറിഞ്ഞു. പിന്നീട് വിനയാന്വിതനായി അദ്ദേഹം മുനിയെ എതിരേറ്റുചെന്ന് ശിരസ്സുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചു — അതായത് സാഷ്ടാംഗം നമസ്കരിച്ചു. ശ്രദ്ധയോടെ ന്യായമനുസരിച്ച് അദ്ദേഹത്തിന് അർഘ്യം നൽകി; വിപ്രേന്ദ്രനോട് ഒരു പ്രസാദം യാചിച്ചു — 'വിപ്രനിൽ കോപം പ്രവേശിക്കാതിരിക്കട്ടെ' എന്ന്. ചതിയുടെ ഓർമ്മ രാജാവിന്റെ മനസ്സിലുണ്ട്; അതിനാൽ വരങ്ങളിൽ ആദ്യം അദ്ദേഹം ക്ഷമതന്നെയാണ് യാചിക്കുന്നത്. ഇതിലൂടെ രാജാവിന്റെ ധാർമ്മികത രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
And even as that great-souled brahmin was being brought there, the god Indra suddenly sent rain and gladdened the world. What Sanatkumāra had said long ago came true to the letter: the drought ended the moment the sage set foot in the land. By the rain itself the king knew that the ascetic had come. He went out to meet the sage, bowed low and touched the ground with his head. With full attention he offered him water of welcome as the rule requires, and asked a favour of that foremost of brāhmaṇas: that he should not be angry. The memory of the trick weighed on the king’s mind, so the first boon he asks is forgiveness, and in this his righteousness is preserved.
३२अन्तःपुरं प्रवेश्यास्मै कन्यां दत्त्वा यथाविधि।
शान्तां शान्तेन मनसा राजा हर्षमवाप सः॥
३३एवं स न्यवसत्तत्र सर्वकामैः सुपूजितः।
ऋष्यशृंगो महातेजाः शान्तया सह भार्यया॥
ततः सः राजा ऋष्यशृंगम् अन्तःपुरं प्रवेश्य, यथाविधि शान्तां कन्यां दत्त्वा, शान्तेन मनसा हर्षम् अवाप। अत्र शब्दक्रीडा मनोहरा — शान्ता कन्या, शान्तं च राज्ञः मनः; कन्यायाः नाम्ना एव पितुः चित्तस्य शान्तिः सूच्यते। एवं महातेजाः ऋष्यशृंगः सर्वकामैः सुपूजितः सन् शान्तया भार्यया सह तत्र न्यवसत्। यः वने मूलफलमात्रेण तुष्टः आसीत्, सः इदानीं सर्वकामैः पूजितः; तथापि ‘महातेजाः’ इति विशेषणं न लुप्तम् — तपःसम्पत्तिः भोगेन न नष्टा। अनेन सुमन्त्रस्य वृत्तान्तः समाप्तः; अग्रे सः दशरथाय सनत्कुमारस्य वचनं स्मारयिष्यति।
తర్వాత ఆ రాజు ఋష్యశృంగుని అంతఃపురంలోకి ప్రవేశపెట్టి, యథావిధిగా శాంత అనే కన్యను ఇచ్చి, శాంతమైన మనసుతో సంతోషాన్ని పొందాడు. ఇక్కడ శబ్దక్రీడ మనోహరమైనది — శాంత అనే కన్య, శాంతమైన రాజు మనసు; కన్య పేరుతోనే తండ్రి చిత్తశాంతి సూచించబడుతుంది. ఇలా మహాతేజస్వి అయిన ఋష్యశృంగుడు అన్ని కోరికలతో చక్కగా పూజించబడి భార్య శాంతతో కలిసి అక్కడ నివసించాడు. అడవిలో కందమూలఫలాలతోనే తృప్తి చెందినవాడు ఇప్పుడు అన్ని కోరికలతో పూజించబడుతున్నాడు; అయినా ‘మహాతేజాః’ అనే విశేషణం లుప్తం కాలేదు — తపఃసంపద భోగంతో నశించలేదు. దీనితో సుమంత్రుని వృత్తాంతం ముగిసింది; ముందు అతడు దశరథునికి సనత్కుమారుని మాటను గుర్తుచేస్తాడు.
பின்னர் அந்த மன்னன் ரிஷ்யசிருங்கரை அந்தப்புரத்திற்குள் அழைத்துச் சென்று, முறைப்படி தன் மகள் சாந்தையை அவருக்கு மணம் செய்து கொடுத்து, அமைதியான மனத்துடன் மகிழ்ச்சி அடைந்தான். இங்கே சொல் விளையாட்டு அழகானது — மகள் ‘சாந்தை’, மன்னனின் மனமும் ‘சாந்தம்’; மகளின் பெயராலேயே தந்தையின் உள்ள அமைதி குறிக்கப்படுகிறது. இவ்வாறு பெரும் ஒளி படைத்த ரிஷ்யசிருங்கர் எல்லா விருப்பங்களாலும் நன்கு போற்றப்பட்டு, மனைவி சாந்தையுடன் அங்கே வாழ்ந்தார். காட்டில் கிழங்கும் கனியும் மட்டுமே கொண்டு மனநிறைவு கண்டவர் இப்போது எல்லா விருப்பங்களாலும் போற்றப்படுகிறார்; ஆயினும் ‘மஹாதேஜா:’ — ‘பெரும் ஒளி படைத்தவர்’ — என்ற அடைமொழி மறையவில்லை: இன்ப நுகர்வால் அவருடைய தவச் செல்வம் அழியவில்லை. இத்துடன் சுமந்திரனின் கதை நிறைவடைகிறது; இனி அவன் தசரதனுக்கு ஸனத்குமாரரின் சொல்லை நினைவூட்டுவான்.
ಆಮೇಲೆ ಆ ರಾಜನು ಋಷ್ಯಶೃಂಗನನ್ನು ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ಶಾಂತೆ ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಶಾಂತವಾದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಇಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದಕ್ರೀಡೆ ಮನೋಹರ — ಶಾಂತೆ ಕನ್ಯೆ, ರಾಜನ ಮನಸ್ಸೂ ಶಾಂತ; ಕನ್ಯೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ತಂದೆಯ ಚಿತ್ತಶಾಂತಿ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಋಷ್ಯಶೃಂಗನು ಎಲ್ಲ ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತನಾಗಿ ಪತ್ನಿ ಶಾಂತೆಯೊಡನೆ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದನು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆ-ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದವನು ಈಗ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳಿಂದ ಪೂಜಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಆದರೂ ‘ಮಹಾತೇಜಾಃ’ (ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣ ಮಾಯವಾಗಿಲ್ಲ — ತಪಸ್ಸಂಪತ್ತು ಭೋಗದಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮಂತ್ರನ ವೃತ್ತಾಂತ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ; ಮುಂದೆ ಅವನು ದಶರಥನಿಗೆ ಸನತ್ಕುಮಾರನ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುವನು.
പിന്നീട് ആ രാജാവ് ഋഷ്യശൃംഗനെ അന്തഃപുരത്തിലേക്ക് ആനയിച്ച്, വിധിപ്രകാരം ശാന്ത എന്ന കന്യകയെ നൽകി, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ ഹർഷം പ്രാപിച്ചു. ഇവിടത്തെ ശബ്ദക്രീഡ മനോഹരമാണ് — ശാന്ത കന്യക, ശാന്തമായ രാജമനസ്സ്; കന്യകയുടെ പേരുകൊണ്ടുതന്നെ പിതാവിന്റെ ചിത്തശാന്തി സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ മഹാതേജസ്വിയായ ഋഷ്യശൃംഗൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളാലും നന്നായി പൂജിക്കപ്പെട്ട് ഭാര്യയായ ശാന്തയോടൊപ്പം അവിടെ വസിച്ചു. വനത്തിൽ കിഴങ്ങും പഴവും മാത്രംകൊണ്ട് തൃപ്തനായിരുന്നവൻ ഇപ്പോൾ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളാലും പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; എങ്കിലും 'മഹാതേജാഃ' എന്ന വിശേഷണം ഇല്ലാതായിട്ടില്ല — തപസ്സമ്പത്ത് ഭോഗത്താൽ നശിച്ചിട്ടില്ല. ഇതോടെ സുമന്ത്രന്റെ വൃത്താന്തം അവസാനിക്കുന്നു; തുടർന്ന് അദ്ദേഹം ദശരഥനെ സനത്കുമാരന്റെ വാക്ക് ഓർമ്മിപ്പിക്കും.
Then the king led Ṛśyaśṛṅga into the inner palace, gave him his daughter Śāntā in marriage according to the rule, and rejoiced, his mind at peace. There is a lovely play on words here: the daughter is Śāntā, “peace,” and the king’s mind is at peace, so the girl’s very name tells of her father’s calm. So Ṛśyaśṛṅga of great splendour lived there with his wife Śāntā, honoured with everything he could wish for. The youth who had once been content with roots and fruits in the forest was now honoured with every pleasure, yet he is still called “of great splendour”: his wealth of austerity was not lost to enjoyment. So Sumantra’s account ends; next he will remind Daśaratha of Sanatkumāra’s words.
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये बालकाण्डे दशमः सर्गः॥ १०॥
कठिनपदानां सन्धिः, समासः, विभक्तिः, अर्थश्च।
కఠిన పదాల సంధి, సమాసం, విభక్తి, అర్థం.
கடினச் சொற்களின் சந்தி, சமாசம், வேற்றுமை, பொருள்.
ಕಠಿಣ ಪದಗಳ ಸಂಧಿ, ಸಮಾಸ, ವಿಭಕ್ತಿ, ಅರ್ಥ.
കഠിനപദങ്ങളുടെ സന്ധി, സമാസം, വിഭക്തി, അർഥം.
Sandhi, compound, case and meaning of the harder words.